Door: Koster & Jojanneke
Gepubliceerd: maandag 12 november 2007 22:08
Update: maandag 12 november 2007 22:16
De AIVD, de binnenlandse veiligheidsdienst, liet meesterinterviewer Frénk van der Linden jarenlang schaduwen door een collega. Dat onthult Van der Linden morgen in Nieuwe Revu. 'Ik was behoorlijk pissed off.'
Het dossier bestaat uit twintig tot 25 A4-velletjes, bij elkaar gevoegd in een non-descript kantoorplastic. 'In zo'n ellendig goedkoop blauw officemapje.' Nieuwe Revu journalist Frénk van der Linden grinnikt door de telefoon. 'Dit mag je niet vergeleken met Stasi-toestanden, maar ernstig is het wel. Dit gaat niet om mij alleen. We moeten te weten komen welke redacties nog meer worden geschaduwd.'
Vijf jaar geleden kreeg de meesterinterviewer al inzicht in zijn AIVD-files, maar hij deed er niks mee, tot vorige week bekend werd dat medewerkers van het ministerie van Sociale Zaken meegluurden op het interne computernetwerk van persbureau GPD.
Van der Linden, die sinds 1980 werkt(e) voor De Tijd, NRC Handelsblad en Nieuwe Revu, onthult nu dat hij jarenlang is geschaduwd door één of meer Sherlocks van de geheime dienst. Deze spion(nen) briefden zijn gedragingen en zijn op de redactie geventileerde opvattingen door aan de vaderlandse veiligheidsdienst. 'Helaas is niet goed na te gaan, wie wat over mij heeft verklaard, want driekwart van de teksten zijn doorgekrast. Daar ben ik behoorlijk pissed off over.' Toch, kan Van der Linden op basis van de summiere informatie die wél beschikbaar is reconstrueren wat de AIVD dreef om hem te spioneren. 'In een van de dossiers staat dat ik 'radicaliserende opvattingen' kreeg na bezoeken aan het Midden-Oosten.'
Volgens de journalist blijkt uit het dossier dat de mol op de redactie van weekblad De Tijd (later gefuseerd met HP) werkzaam was. 'In mijn De Tijd-periode ben ik veel in Israël en de Palestijnse gebieden geweest. Of ik radicaler werd? Je ziet zaken scherper als je meer weet, maar ik geloof niet dat ik een extremist ben met een handgranaat in zijn broekzak'
In een andere passage roept de AIVD-rapporteur op Van der Lindens interview met argusogen te bekijken. 'Wat hebben ze aan deze informatie? Ik krijg er geen antwoord op.' In een morgen te verschijnen interview in Nieuwe Revu confronteert de bespioneerde journalist Guus ter Horst, de verantwoordelijke minister, met de bevindingen in zijn dossier.
Haar antwoord: 'Het lijkt mij niet dienstig om hier nu mededelingen over te doen.' Op de redactie van Nieuwe Revu is met verbazing gereageerd op het nieuws, meldt ad-interim-hoofdredacteur Fred Sengers. 'In theorie zou het kunnen zijn dat er nog steeds AIVD-informanten rondlopen. Tot het tegendeel bewezen ga ik er niet van uit.'
Van der Linden heeft geen idee of zijn werkzaamheden nog steeds worden gecontroleerd. 'Ik ga de afgelopen vijf jaar ook maar eens opvragen. 'Dan relativerend: 'Ik heb laatst gehuild om die Stasi-film Das Leben der Anderen. De beste film van de laatste decennia. Daarbij vergeleken blijft dit een amateur-detective in de polder.'
GPD
Twee voormalige werknemers van de GPD hebben in hun nieuwe functie als persvoorlichters honderden keren ingelogd op het GPD-netwerk, om artikelen te bekijken die nog niet waren gepubliceerd. Ze hebben daarbij volgens de GPD gebruikgemaakt van gebruiksnamen en wachtwoorden van oud-collega’s.
Praktijken
"Kennelijk zijn er meer en hoger geplaatste ambtenaren die geen enkele moeite hebben met dergelijke praktijken", aldus directeur/hoofdredacteur Marcel van Lingen in de GPD-kranten.