Door: Marcia Nieuwenhuis
Gepubliceerd: donderdag 17 april 2008 23:33
Update: vrijdag 18 april 2008 07:45
De PvdA wil dat grote bedrijven minstens 40 procent vrouwen aan de top benoemen. PvdA-Kamerlid Kalma: ‘Lukt dit niet, dan is de sanctie ontbinding van de onderneming.’
De Partij van de Arbeid pleit in navolging van FNV-voorzitter Agnes Jongerius voor een wettelijk quotum voor het aantal vrouwen aan de top in het bedrijfsleven. Doel is dat vrouwen over vier jaar 40 procent van alle topfuncties bezetten. Deze methode is afgekeken van Noorwegen. Daar is dat sinds dit jaar verplicht.
Waarnemend en kandidaat-fractievoorzitter Mariëtte Hamer werkt hiervoor samen met PvdA-Kamerlid Paul Kalma aan een initiatief-wetsvoorstel. Dat liegt er niet om.
Kalma: ‘Als bedrijven hier niet aan voldoen, is de sanctie ontbinding van de onderneming’.
Woensdag vergadert de Tweede Kamer over de kwestie. De PvdA gaat ervan uit dat er dan geen wettelijke verplichting op tafel komt en wil vervolgens haar eigen voorstel voor een verplicht quotum indienen. De partij zal heftig botsen met coalitiegenoot CDA. CDA-Kamerlid Eddy van Hijum betreurt het dat ‘het geloof in de maakbare samenleving’ bij de socialisten ‘kennelijk helemaal terug is.’
De PvdA volgt met het voorstel de Noren, die sinds 2003 – het jaar waarin daar de regeling werd aangekondigd – in enkele jaren spectaculaire vooruitgang hebben geboekt. Kalma: ‘In Noorwegen was op het moment dat de regeling werd aangekondigd nog geen 10 procent van de topbestuurders vrouw, nu is dat bijna 40 procent.’ Het gaat hierbij om plaatsen in de raden van bestuur en raden van commissarissen van beursgenoteerde ondernemingen en de grotere niet-beursgenoteerde firma’s.
Het CDA haalt stevig uit naar het PvdA-plan. CDA’er Van Hijum: ‘Een quotum helpt de emancipatie niet en kan de gewenste cultuuromslag binnen organisaties zelfs ondermijnen.’ De meeste vrouwen en allochtonen zitten daar volgens het CDA helemaal niet op te wachten. ‘Wat heb je eraan dat je als vrouw of allochtoon op basis van een quotum wordt benoemd in een organisatie die voor het overige weinig doet om jou aan zich te binden? We bewijzen hun emancipatie geen dienst door kwaliteit en ervaring ondergeschikt te maken aan uiterlijke kenmerken.’
Ook CDA-minister Donner van Sociale Zaken ziet niets in het voorstel. Een wettelijk quotum kan volgens hem ten onrechte de suggestie wekken dat er iets gaat gebeuren. Uit onderzoek van het Europese statistiekbureau Eurostat blijkt dat in Nederland slechts een op de vier leidinggevenden een vrouw is. Nederland bevindt zich daarmee in de achterhoede van Europa, het gemiddelde is een op drie.
Foto: Michael Jacobs/WFA
Het aantal vrouwen dat een toppositie op een ministerie bekleed, is sinds 2000 verdubbeld. Het aandeel vrouwen in hoge functies is in zeven jaar gestegen van negen naar ruim achttien procent. Minister van Binnenlandse Zaken Guusje Ter Horst (PvdA) denkt dat in 2011 een kwart van de ongeveer achthonderd topfuncties door een vrouw wordt bezet, zoals het kabinet zich ten doel heeft gesteld.
Bijna veertig procent van alle bedrijven die wereldwijd meewerken aan de Grant Thornton International Business Report (IBR) ontbeert vrouwen in de top van het management. De afgelopen drie jaar is daar nauwelijks verandering in gekomen. Nederlandse bedrijven spannen, met zevenentwintig procent in negatieve zin de kroon, alleen Japan doet het in dit opzicht nog slechter (25%).
Meer...
De grootste bedreiging voor topvrouwen is niet het glazen plafond, maar het ‘glazen klif’. Vrouwen die doorstoten naar de top komen relatief vaak terecht op moeilijke en riskante posities, waar de kans is op falen groot is, stellen de psychologen Michelle Ryan en Alex Haslam.