Door: Paul Scheltus
Gepubliceerd: maandag 3 december 2007 23:45
Update: maandag 3 december 2007 23:56
Voor iemand die aan het kortste eind trekt, leek de Venezolaanse president Hugo Chávez maandagochtend in heel goede doen.
Chávez had zijn landgenoten zondag gevraagd of ze het goed zouden vinden om van Venezuela een socialistische staat te maken, met een oppermachtige president, die oneindig herkozen kon worden. Hiervoor zou slechts een kleine grondwetwijziging nodig zijn. Bijna 51 procent van de Venezolanen liet via het referendum echter weten dat ze daar bezwaar tegen had. En dus ging het hele feest net niet door. Voorlopig dan, want Chávez beloofde de helft die hem wél steunde dat hij het socialisme in Venezuela zou blijven ‘verdiepen en verbreden’.
In een zaal vol buitenlandse journalisten grapte Chávez over een fotofinish en haalde nog even uit naar zijn aartsvijand, de Amerikaanse president. ‘Venezuela is democratisch. Hier erkennen we ons verlies, in tegenstelling tot Bush.’ Op vrijdag had hij er in een toespraak nog op gehamerd dat ‘Nee-stemmen, dat is stemmen op Bush.’ Met de eerste verkiezingsnederlaag van Chávez in negen jaar presidentschap lijkt Venezuela in rustiger vaarwater te komen.
Wat de oppositie betreft is sinds gisteren ‘verzoening’ het modewoord. ‘Niemand heeft gewonnen, niemand heeft verloren’, sprak generaal Raúl Baduel, een van de kopstukken uit het Nee-kamp, na afloop.
‘Een grondwet kan niet door de ene helft van het volk opgelegd worden aan de andere helft. Het moet een afspraak van het hele volk zijn’, zei de generaal, die jarenlang een kameraad van Chávez was. Als er toch een winnaar is, dan zijn dat de studenten. Die hebben met vreedzame betogingen mensen aangezet om nee te stemmen.
Tegelijkertijd hielden ze de oude garde van anti-Chávez politici op een afstand. Stalin González, voorzitter van een van de studentengroeperingen, deed een oproep aan de president om ‘met zijn allen om de tafel te gaan zitten en te werken aan een ander Venezuela’. De dag na de verkiezingen bleef het rustig op straat.
De nederlaag van Chávez zit hem waarschijnlijk in de lage opkomst van 56 procent. Veel van zijn trouwe stemmers vonden dit voorstel maar niets en bleven thuis. Anderen zijn zelfs overgelopen.
‘Ik ben chavista, maar gisteren heb ik nee gestemd’, zegt Johnny Blando, die met een kar hotdogs verkoopt op een straathoek van Caracas. ‘Het referendum heeft het volk de ogen geopend. Nu is het tijd dat ze de zaken hier veranderen.’