Vernieuwingen Hoorzittingen van onderzoekscommissie gaan vandaag van start

Het onderwijs lucht zijn hart

Door: Peter Wierenga 
Gepubliceerd: dinsdag 20 november 2007 22:52
Update: dinsdag 20 november 2007 23:16

Politici, maar ook leraren, ouders en leerlingen spuwen vanaf vandaag hun gal over de onderwijsvernieuwingen. Minder ideologie en meer zakelijkheid graag, dat geluid zal zeker te horen zijn.

Jos van Kemenade, bij de naam alleen al moet menig docent zich bedwingen om niet luid ‘eruit!’ te roepen. Vandaag slaat wellicht het uur der wrake, als de oervader aller onderwijsvernieuwingen de spits afbijt voor de parlementaire onderzoekscommissie.

Waaarom deze PvdA’er? Als minister van Onderwijs onder Joop den Uyl was Van Kemenade, van huis uit onderwijssocioloog, een warm pleitbezorger van de zogeheten middenschool. Dit houdt in dat alle kinderen tot hun zestiende op hetzelfde niveau les krijgen, in plaats van al op hun twaalfde te kiezen voor beroepsonderwijs, havo of vwo.

De middenschool kwam er niet, maar onder PvdA-staatssecretaris Jacques Wallage werd wel de basisvorming ingevoerd, een soort middenschool light. Dezelfde vijftien vakken in de eerste twee jaar voor alle schooltypen, van beroepsonderwijs tot gymnasium.

Vanaf de invoering protesteerden scholen tegen deze eenheidsworst, uiteindelijk met succes. In 2004 volgde een zo grote hervorming dat de basisvorming volgens toenmalig minister Maria van der Hoeven (CDA) ‘afgeschaft’ is.

Weer een PvdA’er, staatssecretaris Tineke Netelenbos, voerde de Tweede Fase in: geen vrije vakkenkeus meer maar vier profielen in de bovenbouw van havo en vwo. Dit ging op veel scholen gepaard met het ‘studiehuis’, waarbij leerlingen zoveel mogelijk zelfstandig en in groepjes aan opdrachten werken.

Intussen perkten hogescholen en universiteiten de academische vrijheid, waarin talrijke studenten verzuipen, juist in. Ze beklagen zich over het gebrek aan kennis onder studenten: aanstaande onderwijzers en verpleegkundigen kunnen niet eens meer rekenen. Het is dan ook niet zo gek dat er weinig draagvlak was. Scholieren die gek werden van het overvolle programma kegelden in 1999 met succes de ruiten van het Binnenhof in: het studiehuis werd leger.

Afvoerputje

Niet dat dit gebroken glas het einde betekende van de Haagse vernieuwdrift. In datzelfde jaar ontstond het vmbo, als fusie tussen verschillende vormen van beroepsonderwijs. De mavo werd niet wettelijk afgeschaft, maar ging verder onder de naam vmbo-t.

Liefst 60 procent van alle middelbare scholieren krijgt hier dagelijks les: het vmbo heet al snel het afvoerputje van het onderwijs. De problematiek zit ’m in de vroegtijdige schoolverlaters en de gebrekkige doorstroming naar het hoger onderwijs.

Betrokken docenten weten genoeg oorzaken aan te geven. Veel minder technische vakken dan in het oude beroepsonderwijs, Frans en Duits voor leerlingen die het liefst met hun handen werken en anonieme scholengemeenschappen door een vloedgolf aan fusies.

Met name allochtone jongeren zouden moeite hebben met de taligheid en het gebrek aan structuur. Bovendien was de mavo vroeger nog een springplank naar de havo, voor laatbloeiers en te laag ingeschatte kinderen. Ook de andere opzet van havo en vwo, door de Tweede Fase, bemoeilijkt de overstap.

Het leidt tot een volgens onderwijssocioloog Jaap Dronkers in Europa ongekende tweedeling. In andere landen stromen meer kinderen uit de lagere milieus door naar het hoger onderwijs. Ironisch genoeg heeft het streven van de sociaaldemocraten naar gelijke kansen het tegenovergestelde opgeleverd.

En wie had ooit durven dromen dat leerlingen de straat op zouden gaan omdat ze te weínig les krijgen? Toch gebeurde dat dit jaar in Nederland, uit protest tegen de meest recente praktijk: het Nieuwe Leren. Dit is vooral in de mode op de regionale opleidingscentra, waarin de mbo’s zijn opgegaan.

Het Nieuwe Leren gaat uit van de belevingswereld van leerlingen, maar die hadden tabak van het gebrek aan roosters en het vage projectonderwijs. Net als veel leraren, die gewoon ouderwets hun vakkennis willen overdragen.

Dit keer dragen de Haagse politici geen schuld. Het zijn met name de schoolmanagers die, in navolging van sommige onderwijskundigen, het klassikale onderwijs dood verklaren. Daarmee is het een strijd geworden met een principiële inzet: wie is de baas in het onderwijs?

In ons verzuilde onderwijsstelsel hebben de schoolbesturen (openbare, christelijke, islamitische) veel macht. Dan krijg je toestanden als in Gemert, waar een leraar geschiedenis geschorst wordt omdat hij tegengas geeft aan de rector, die in een woest opiniestuk gehakt maakt van tegenstanders van innovatie.

Dat soort praktijken vormt een grotere frustratie onder docenten dan het salaris. En dat kan desastreus zijn. Uit recent, internationaal onderzoek blijkt dat de kwaliteit van de docent(e) toch de bepalende factor is in het onderwijs.

Gelijkheidsdenken

Maar als de positie van de docent versterkt wordt, ligt het voor de hand om vernieuwingen over te laten aan het veld. Want er gaat ook veel goed. Dan kan de overheid zich concentreren op haar kerntaak: het bewaken van de kwaliteit. De onderzoekscommissie stelde al vast dat dit nu onvoldoende gebeurt. Kortom, graag wat meer zakelijkheid in plaats van ideologische bemoeizucht, zoals het ‘gelijkheidsdenken’ dat het onderwijs veel schade heeft berokkend.

Na Van Kemenade mogen de komende drie weken allerlei andere betrokkenen, zoals leerlingen, hoogleraren en gewone docenten, hun visie geven. De oud-bewindslieden Ritzen, Wallage en Netelenbos sluiten de reeks af.

Het liefst wilde Tweede Kamerlid Jeroen Dijsselbloem (PvdA), voorzitter van de parlementaire onderzoekscommissie, dat alle hoorzittingen live op tv te volgen waren. ‘Ik zie het als een kans om publiek verantwoording af te leggen’, licht hij toe. Hopelijk doet Ronald Plasterk, de huidige PvdA-minister van Onderwijs, er zijn voordeel mee.

Aanmelden nieuwsbrief

E-mail
Voornaam
Achternaam

Ontbijt Nieuws Iedere werkdag rond 09:00 uur de laatste headlines van DePers.nl in uw mailbox.
Lunch Nieuws Iedere werkdag rond 12:00 uur de laatste headlines van DePers.nl in uw mailbox.

Verstuur

 
  Plaats dit bericht op Twitter Voeg dit bericht toe aan NuJij.nl Voeg dit bericht toe aan linkedin.com Voeg dit bericht toe aan hyves.nl Voeg dit bericht toe aan facebook.com Reageer Stuur dit bericht door per email Stuur door Druk deze pagina af op je printer Print  

Meest gelezen binnenland

  • Zeg kinderporno en politici slaan door

    De Pers

    Zeg kinderporno en ze slaan door
    14 uur geleden
    Een journalist maakt een achterhaalde reportage over hoe kinderporno verspreid wordt via een digitaal netwerk. In Den Haag hadden ze er nog nooit van gehoord en komen ze met de domste oplossingen. Voortaan eerst even tot tien tellen.

  • Fotogalerij: NS presenteert nieuwe dubbeldekkers

    De Pers

    NS vernieuwt dubbeldekkers
    17 uur geleden
    De NS vernieuwt haar versleten dubbeldekkers uit de jaren '90. Bekijk de fotogalerij.

  • VVD'ers: Rutte moet reageren op PVV-site

    ANP

    VVD'ers willen reactie Rutte
    14 uur geleden
    Premier Mark Rutte zal met een antwoord moeten komen op vragen over het omstreden PVV-meldpunt over problemen met Midden- en Oost-Europeanen.

Meer nieuws binnenland

Volgend bericht >

Reageer op dit artikel:  

Reageer Door: eline mara, 23 jan 2009 12:17
basji-boezoek schreef:

Over onderwijsvernieuwingen:
dezwijger.blogspot.com


'Het onderwijs.' Wie en wat is nou het onderwijs feitelijk? Hier kun je heel veel antwoorden op geven, maar wellicht geen enkel zal de totale realiteit benaderen.

Onder het mom van goede bedoeling is het onderwijs, sinds van Kemenade of noem het de PvdA, stelselmatig steeds dieper afgezakt. Vergelijk het met een veel te ruime, afgezakte tuinbroek die op de grond ligt.
Je hoeft je voeten alleen nog op te tilen om er uit te stappen. Vervolgens ligt dat ding als een vod op de grond, nog te min om in de was te gooien, er is geen redden meer aan. Hij kan per direct met het vuilnis mee.
Zo ook het tegenwoordige onderwijs en ik kan er van meepraten, ik ken het van binnenuit.
Door de 'vernieuwende ideeën' en samenvoegingen tot enorme leerfabrieken, zijn er enorm zware directies ontstaan. Die bakken met geld verslinden, lees bakken subsidiegelden die ten goede van de leerlingen moesten komen. Het verdween in de salarissen van al deze overtallige directieleden.
Ik heb directieleden gezien die zaten te klaverjassen onder werktijd.

De eenheidsworst.
Door de eenheidsworst die van onze kinderen gefabriceerd wenste te worden, kwam geen enkel individu nog aan zijn broodnodige aandacht.
Aandacht? In het onderwijs? Foei, het is zoals vloeken in de kerk. Dat is ook verboden door een bepaalde groep in dit land.
Maar kind- of leerlinggerichtte aandacht is juist waar de jeugd zo'n enorme behoefte aan heeft.
Nee, als lesboer mag je geen aandacht meer geven. Zeg tegen je leerlingen: zoek je oplossing maar in het studiehuis en op de computer, ga groepswerk doen en lever een groepsproduct als toets af.
Dit heeft het gevolg dat iedereen in die groep hetzelfde beoordelingscijfer krijgt, verdiend of onverdiend.
Het mag zijn dat er een piepkleine minderheid van de jeugd hiermee gebaat is. De overgrote meerderheid niet. Zelfs een gemiddelde zou verboden moeten zijn.
Die enkele leerling, die zelfstandig kan werken, kun je ook stimuleren binnen klassikaal onderwijs, hij heeft tijd genoeg.

Als docent werd het mij verboden om in het Mbo alleen nog zelfstudieopdrachten te geven. Daarmee verdween iedere gelegenheid voor een discussie en/of een klassikale uitleg. Terwijl mijn leerlingen er om smeekten. Ze vroegen zelfs om huiswerk, dan wisten ze tenminste wat ze moesten doen.
"Nee, ik mag het niet meer" moest ik antwoorden.
Die situatie heeft twee weken geduurd, daarna ging ik weer langzaam maar zeker terug naar mijn systeem van uitleggen en leerstof ongemerkt behandelen tijdens een discussie.
Zodra ik als docent de deur van mijn lokaal (stipt op tijd) achter me sloot, was ik mijn eigen baas en nam ik mijn eigen verantwoordelijkheden. De resultaten waren prima.
Na iedere verplichte toets vond ik, dat ik als docent het gemiddelde van de klas voor mijn rekening moest nemen voor mijn manier van lesgeven.

Ik begrijp dus de onvrede van het gros van de docenten maar gedeeltelijk. In je lokaal, binnen het rooster, ben je als docent je eigen baas. Neem die verantwoordelijkheid dan ook, kom op zeg.

Dan het niveau.
Dat is dusdanig gekelderd dat het beschamend is. Zolang een Pabo-'student' nog geen foutloos Nederlands beheerst en niet kan rekenen, verbetert er heus niets in dit land. Ze verdienen de naam student niet, ze studeren niet, ze leren een vak, een beroep en ze moeten hun huiswerk maken. Niet meer en niet minder.

Tegenwoordig worden kinderen op de basisschool, groep acht, al aangespoord om thuis te 'studeren'. Het schiet me echt verkeerd. Die kinderen moeten spelen en huiswerk maken, het zijn geen studénten. Waar zijn we mee bzig? Met inflatie, recessie of een depressie?

De economie mag er dan zo voorstaan, gebruik of trek die terminologie gerust door naar het hele onderwijs.
Weg met de vernieuwingen.
Terug naar de gelukkige klas van Jan Thijssen.

 


 
 


© Copyright DePers.nl