Door: Tommy Wieringa » Meer columns van Tommy Wieringa
Gepubliceerd: donderdag 29 november 2007 00:16
Update: donderdag 29 november 2007 00:27
Kader Abdolah wil de koran opnieuw vertalen. Vanuit een schrijftaal, het klassiek Arabisch, naar een taal die niet Kader Abdolahs moedertaal is; een taal die is ontstaan uit de vlucht voor het water, geschikt om verschillende soorten koeien, regen en kou mee te onderscheiden, niet voor Arabische tuinen en de verschrikkingen van de god in zijn woestijn. Het is geen gemakkelijke opdracht die hij zich heeft gesteld. Misschien is het onmogelijk.
In het tijdschrift Happinez praat de schrijver over zijn liefde voor de koran. Hij spreidt een zorgwekkend enthousiasme tentoon. Hij is geen gelovige maar houdt van de poëzie en het mysterie van het boek. (Misschien dat de poëzie de taal van het mysterie is. Sommige mensen houden van poëzie, anderen vinden dat je de dingen bij hun naam moet noemen. Voor hen klinkt poëzie naar fraude. Zowel in de poëzie als bij de belastingaangifte wordt veel gefraudeerd. De laatste is controleerbaar, de eerste niet. Daarom houden ze meer van het belastingformulier dan van het gedicht.)
Kader Abdolah wil de koran opnieuw vertalen omdat hij vindt dat iedereen moet weten waar hij het over heeft. Daar heeft hij gelijk in. Hij wil de taal van het boek levend maken, dit is het voorbeeld dat hij noemt: ‘Altijd klinkt ‘In de naam van Allah, de almachtige, de alwijze, de barmhartige’. Ik maak ervan: ‘In de naam van Allah, hij is wijs, hij is lief’. Ik gebruik geen woord als barmhartig. Het is een mooi woord, maar het is wel een cliché, een dood woord waar de energie uit is. Allah is wijs, Allah is lief klinkt nieuw en heeft daardoor betekenis.’
Nieuw is het zeker, ik moest lachen en huiveren toen ik het las. De vraag is of het de juiste betekenis is. Van alle eigenschappen die allah worden toegedicht, is lief de minst waarschijnlijke. Verloofdes zijn soms lief, huisdieren in hun pasgeboren manifestatie zijn lief, kleine ijsberen zijn lief. Maar het gaat om daarna, als de dingen klauwen en slagtanden krijgen. Daarom is lief niet het goede woord. Het is de taal van de kinderbijbel, het is naïef. Kader Abdolah trekt allah een roze tutu aan en laat hem rondjes draaien op de maat.