Door: De Pers 
Gepubliceerd: zondag 13 januari 2008 20:13
Update: maandag 14 januari 2008 14:33
De twee Nederlandse militairen die zaterdag in Uruzgan zijn omgekomen, zijn hoogstwaarschijnlijk gedood door eigen vuur. Dat heeft Commandant der Strijdkrachten Dick Berlijn zondagavond tijdens een persconferentie bekendgemaakt.
De Nederlanders streden samen met Afghaanse militairen tegen de Taliban in een vuurgevecht in de buurt van Deh Rawod in de Afghaanse provincie. De Taliban begaven zich tussen de troepen. Door een combinatie van slecht weer en duisternis zijn de Nederlanders vermoedelijk door 'friendly fire' gedood. Het gaat om de 20-jarige soldaat Wesley Schol en de 22-jarige korporaal Aldert Poortema.
Ook de twee Afghaanse militairen die bij een tweede vuurgevecht zijn omgekomen zijn waarschijnlijk door eigen vuur omgekomen. Zij droegen geen uniformen en werden voor Taliban aangezien. De Nederlandse militair die bij datzelfde vuurgevecht gewond raakte, moet zijn beide benen missen.
Onderzoeken
Zowel de Koninklijke Marechaussee als het ministerie van Defensie stellen een onderzoek in naar de incidenten, laat Dick Berlijn, Commandant der Strijdkrachten in een verklaring weten. De marechaussee doet dat in opdracht van justitie.
Op het condoleanceregister op de website van het ministerie van Defensie zijn zondagavond rond 20.30 uur al bijna drieduizend reacties achtergelaten.
Tragisch"Deze verschrikkelijke berichten hebben op ons allen een diepe indruk
gemaakt. Het verlies van collega’s is tragisch. Onze gedachten zijn bij de families van de omgekomen collega's", aldus Berlijn tijdens de persconferentie.
Friendly fire
‘Dit kan gebeuren in de chaos van een oorlog‘, zegt Kees Homan,
defensie-deskundige bij het Clingendael Instituut. ‘Friendly fire
ontstaat als gevolg van stress, vermoeidheid, onzekerheid en
verwarring, die inherent zijn aan oorlogsvoering. Het onderscheid
tussen vrienden en vijanden is dan soms moeilijk te maken.’ Zo moeilijk
dat tijdens de invasie van Afghanistan in 2001 18 procent van de
beschoten Amerikanen werd geraakt door friendly fire, volgens Homan.
Friendly fire heeft in een geval zelfs tot indirecte zelfdoding
geleid. In de hitte van de strijd in Afghanistan in 2001 gaf een
Amerikaanse militair de coördinaten van zijn eigen positie door aan de
bemanning van een B-52-bommenwerper.
Zaterdag was een onrustige dag in Uruzgan. Twee Afghaanse militairen
kwamen ook om door friendly fire. Nederlandse militairen zagen hen aan
voor taliban omdat ze geen uniform droegen. Een derde Nederlander werd
zaterdagavond beschoten, maar door vijandige strijders. Hij is gewond
aan beide benen, maar is niet in levensgevaar.
