Door: Tommy Wieringa » Meer columns van Tommy Wieringa
Gepubliceerd: woensdag 30 januari 2008 23:54
Update: woensdag 30 januari 2008 23:55
Vier mannen zitten rond de tafel in de gastenzaal van de Benedictijner abdij. Er moet dus worden gepraat. Een conciërge-achtige man schept zijn misfortuin met luider stem over ons uit: zijn dochter is zwaar gehandicapt, zijn zoon heeft de ziekte van Crohn, zelf is hij in de ziektewet geraakt na twee hersenbloedingen, ‘en mijn broer is gereformeerd geworden’.
‘Zozo’, zegt de man naast hem.
‘Mijn ouders waren er kapot van.’
We turen in onze koffie. ‘Bent u katholiek?’ hoor ik naast me, en omdat niemand antwoordt, begrijp ik dat de vraag voor mij is bedoeld. Ik kijk op uit mijn kopje en zie het driekoppig monster van wederzijdse belangstelling naar me kijken.
‘Nee’, mompel ik, ‘geen katholiek.’ Dit wekt bevreemding, een geenkatholiek, wat is mijnheer dan? ‘Ik vind de grote godsdiensten van de wereld – het boeddhisme, hindoeïsme, christendom, de islam, plus het communisme – zowel onwaar als schadelijk’, zeg ik. ‘Als men het logisch bekijkt is het duidelijk dat slechts één van hen waar kan zijn omdat zij niet overeenstemmen. Op zeer weinig uitzonderingen na is de godsdienst die een mens aanvaardt die van de gemeenschap waarin hij leeft, hetgeen er duidelijk op wijst dat het de invloed van de omgeving is die hem ertoe gebracht heeft de godsdienst in kwestie aan te nemen.’
‘Zozo’, zegt de man aan de overkant weer.
‘Bertrand Russell’, zeg ik, ‘uit het voorwoord van Waarom ik geen christen ben.’ Ik vertel ze dat ik begrijp dat een solide geloof als het hunne over wachten gaat, niet over wat is of over wat was, maar over wat zal komen. Een eeuwig voorspel, en de belofte van meer na de dood of pas in een volgend leven. Daar heb ik het geduld niet voor. Ik maak ze deelgenoot van mijn geheime verlosser, zonder hoofdletter maar wel een man omdat ik me een vrouw in die rol niet kan voorstellen. De man waar ik ze over vertel kan weliswaar net als Jezus genezen, hij trekt de kanker uit mensen als een slang, maar zonder opzichtige zelffelicitatie. Hij wordt uitsluitend in tenten aangeroepen, nooit in stenen woningen, de tent is zijn tijdelijke huis. Hij heeft niks met gotiek. De liturgie wordt gehouden in levende taal, en zelf spreekt hij er negen. Hij is niet verborgen, al is hij zichzelf een mysterie. Als je hem vraagt ‘waarom deed je dat nou?’, dan zal hij zijn schouders ophalen. Symboliek en magie rondom hem zijn tot een minimum beperkt, van wierook wordt hij misselijk.
Soms komt hij langs, al weet je nooit wanneer. Als hij er is deelt hij salmiak-lollies uit aan de kinderen en zegt ‘leuke schoenen heb je aan’. Gelukkig is hij wars van socialistische trekjes, zoals geboren worden in directeursgezin en dan populair doen op de Rotterdamse werven.
En wat zijn lichaam betreft, dat smaakt niet naar muffe hosties maar naar vers brood uit de oven dat hij zelf gebakken heeft. Ik ben opgetogen over hem zoals op de zeldzame momenten dat je iemand ontmoet waarvan je denkt dat hij een vriend zou kunnen worden (ik geef toe dat dat op verliefdheid lijkt). Je bent graag bij hem in de buurt, niks seksueels ofzo, je zit gewoon graag naast hem. Je hebt zijn nummer ergens opgeschreven maar bent vergeten waar – soms verneem je bij gerucht een nieuwtje over hem, dat iemand hem bijvoorbeeld zag in de nachttrein naar Boekarest, waar hij naar op weg was om te trouwen met een frêle wiskundelerares.