Door: Remco Tomesen 
Gepubliceerd: dinsdag 17 juni 2008 23:21
Update: woensdag 18 juni 2008 10:53
Je moet het Nederlanders zo moeilijk maken om geen orgaandonor te zijn. Dat is de kern van een nieuw systeem, dat minister Ab Klink (CDA) deze week afwees. Een gemiste kans, want een ‘donor-tenzij-je-nee-zegt’-systeem werkt. Vijf redenen waarom wij voor zijn.
1 Veel volwassen Nederlanders (60 procent) hebben geen formulier ingevuld, maar zouden wél graag donor zijn. Zij registreren zich niet omdat dat te veel moeite kost of omdat ze niet graag nadenken over de dood. Uit onderzoek van de Universiteit van Tilburg blijkt dat ongeveer eenderde van de Nederlanders die niet geregistreerd staan als donor, na zijn dood wel zijn organen wil doneren. Een groter deel (meer dan 40 procent) twijfelt over donatie. Een ‘donor-tenzij’- systeem levert dus heel veel nieuw donoren op.
2 In onder meer België en Spanje bestaat het ‘donor-tenzij’-sys-teem al. Met effect. In België zijn per miljoen inwoners twee keer zoveel organen beschikbaar.
3 Minister Klink denkt dat voorlichting helpt en Nederlanders er toe zet om donor te worden. Hij wil de voorlichtingsbudgetten daarom flink opschroeven. Maar voorlichting werkt niet. Sterker nog: zelfs een enorme mediahype levert weinig op. De vorig jaar uitgezonden Grote Donorshow van BNN is het bewijs. Er was nog nooit zoveel aandacht voor orgaandonatie. Maar wat leverde al dit mediageweld op? Niet meer dan zevenduizend nieuwe registraties.
4 Je echtgenoot is net overleden. En dan komt de arts met de vraag: ‘Heeft u er bezwaar tegen als we de organen van uw echtgenoot gebruiken voor transplantatie?’ Die vraag stellen artsen altijd, ook als een overledene niet staat geregistreerd. ‘Als iemand geregistreerd staat, is het makkelijker om familie te overtuigen om over te gaan tot transplantatie’, zegt een arts. Zeventig procent van de nabestaanden van niet-geregistreerden weigert op zo’n emotioneel en moeilijk moment transplantatie, blijkt uit een publicatie van ZonMW, een organisatie voor gezondheidsonderzoek. Als bekend is of iemand geregistreerd staat als donor, is deze keuze eenvoudiger. Voor familie, die niet hoeft te gokken wat echtgenoot of zoon zou hebben gewild.
5 Maar misschien wel de allerbelangrijkste: vrijwel alle Nederlanders willen een donororgaan op het moment dat zij er één nodig hebben. Wie zegt nu nee tegen een donororgaan, als dit je leven kan redden? Wat zou jij hebben gedacht als je één van die 152 Nederlanders was die vorig jaar stierf, terwijl ze wachtten op een donororgaan?
Wachtlijsten
Op 1 mei stonden 1319 patiënten op de wachtlijst voor een orgaan. De gemiddelde wachttijd is 4,5 jaar. Met het ADR loopt het aantal donoren in vijf jaar tijd op met minimaal 25 procent, verwacht de groep. In het ideale scenario is de toename zelfs vijftig procent, zo werd ingeschat. Klink zou met zijn aanpassing mikken op een toename van 25 procent.
Donorregister
Vijf miljoen mensen staan ingeschreven in het donorregister:
Geregistreerde donoren: 2.8 miljoen.
Geregistreerde weigeraars: 1.6 miljoen.
Donor worden?
Het donorformulier is hieronder te downloaden:
