'Religie bashen niet strafbaar'

Door: Kustaw Bessems 
Gepubliceerd: dinsdag 13 januari 2009 23:21
Update: woensdag 14 januari 2009 12:11

Minister Hirsch Ballin van Justitie doet of het heel gewoon is om mensen te straffen voor beledigende uitspraken over een religie. Maar een hoge magistraat denkt daar bepaald anders over.

Hirsch Ballin (CDA) wil de wet zo veranderen dat ‘indirect beledigen’ van een groep mensen op grond van hun geloof verboden wordt. Dat betekent dat iemand kan worden gestraft als hij iets heel ergs zegt over een religie, ook al beledigt hij niet expliciet de aanhangers daarvan. De Kamer praat daar vandaag over door.

Maar uitgerekend in een zaak die volgens Hirsch Ballin zijn zienswijze illustreert, slaat de procureur-generaal bij de Hoge Raad een totaal andere weg in geslagen dan de minister. De procureur is een onafhankelijke adviseur bij de Hoge Raad die een conclusie neemt voordat de Hoge Raad zich uitspreekt.

Het is de zaak tegen M.B.. Die hing kort na de moord op Theo van Gogh een pamflet voor zijn raam waarin hij ageerde tegen ‘het gezwel dat islam heet’ en hij werd daarvoor veroordeeld. Dat was een goed voorbeeld van een straf voor indirecte belediging op grond van religie, zei Hirsch Ballin toen het onderwerp de vorige keer in de Kamer werd behandeld.

De minister wil met het voorbeeld de seculiere fracties in de Kamer geruststellen. Die menen – net als strafrechtexperts – dat hij de wet zo aanscherpt dat de vrije meningsuiting in de verdrukking komt. Hirsch Ballin claimt echter dat zijn wetswijziging slechts vastlegt wat in de praktijk toch al wordt bestraft , niet meer dan een ‘verduidelijking’. Maar juist de zaak-B. heeft in een procedure voor de Hoge Raad, de hoogste gerechtelijke instantie, een andere wending genomen. De procureur dringt er op aan de veroordeling te vernietigen. Kritiek op een godsdienst is niet meteen ook kritiek op gelovigen, zo staat in de conclusie van de procureur-generaal, waar deze krant over beschikt. Precies het onderscheid dat Hirsch Ballin wil opheffen.

Een alternatief dat niets verandert
Het is geen makkelijke boodschap waarmee minister Hirsch Ballin van Justitie vandaag weer in de Tweede Kamer staat. Na lang tegenstribbelen heeft hij – gedwongen door een seculiere Kamermeerderheid – voorgesteld om het verbod op godslastering te schrappen. Het was in onbruik, maar heeft voor christelijke partijen grote symbolische waarde.

Om die christelijke partijen tevreden te stellen wil Hirsch Ballin (CDA) bij wijze van alternatief een andere wet uitbreiden: het verbod op het beledigen van groepen mensen wegens ras, religie, levensbeschouwing of seksuele geaardheid. Hij wil dat ook ‘indirecte’ belediging strafbaar wordt.

Maar dat baart de seculieren weer zorgen. Want wat is ‘indirecte belediging’ van een groep mensen op grond van hun geloof? Is het dan al meteen strafbaar als iemand iets lelijks zegt over zo’n geloof? Komt het verbod op godslastering niet via een omweg terug? En dan bovendien in een wetsartikel dat wél in gebruik is en hogere straffen mogelijk maakt? Ook strafrechtdeskundigen vrezen dat de vrije meningsuiting in het geding komt.

Sussend brengt Hirsch Ballin tegen deze bezwaren steeds in dat hij slechts iets in de wet zet dat in de praktijk al zo door rechters wordt toegepast. Indirecte belediging is al strafbaar, de minister schrijft het alleen nog even voor ons op – zoiets.

Tot dusver kon hij echter geen voorbeelden geven van toepasselijke vonnissen. Ja, de Hoge Raad – de hoogste gerechtelijke instantie – heeft indirecte belediging wel een paar keer in beginsel strafbaar geacht, maar dan ging het om belediging wegens seksualiteit of ras. Aangeboren eigenschappen. Heel anders dan religies waarvoor mensen kiezen en die bloot moeten kunnen staan aan kritiek.

Eén zaak heeft Hirsch Ballin genoemd die hij ‘een goed voorbeeld’ acht van een veroordeling voor indirecte belediging wegens religie. M.B., ergens uit Brabant, hing na de moord op Theo van Gogh een poster voor zijn raam met: ‘Stop het gezwel dat islam heet! Theo is voor ons gestorven. Wie wordt de volgende? Kom in verzet NU! Nationale Alliantie, wij buigen niet voor Allah. Wordt lid!’

B. kreeg twee weken voorwaardelijk. Maar nu is de zaak bij de Hoge Raad beland. Die moet weliswaar nog uitspraak doen, nú al is de procureur-generaal – een adviseur van de Hoge Raad - tot de conclusie gekomen dat B. geen straf verdient. De poster getuigt van weinig goede smaak, schrijft de procureur-generaal, maar is een politiek statement dat oproept tot verzet tegen het opdringen van de islam en tot het lid worden van een rechts-nationalistische organisatie. Dat mag, meent de procureur.

Pikant is dat de procureur verwijst naar de eerdere beslissing om Geert Wilders niet te vervolgen. Daar ging een jaar onderzoek aan vooraf, inclusief adviezen van vooraanstaande strafrechtgeleerden. Wilders’ anti-islamitische uitspraken waren nog erger en zelfs díe waren niet strafbaar, aldus de procureur. Ook daarbij ‘wordt onderscheid gemaakt tussen kritiek op een godsdienst en discriminatie van de aanhangers van die godsdienst.’

De conclusie van de procureur-generaal toont volgens B.’s advocaat R. den Hoed dat Hirsch Ballins wetsvoorstel om indirecte belediging strafbaar te stellen wel degelijk neerkomt op een aanscherping. ‘Zo zou het Openbaar Ministerie in de zaak van mijn cliënt onder de nieuwe wet heel goed tot een andere conclusie kunnen komen.’ En, als dat waar is, wellicht ook in de zaak-Wilders.

Reageer Stuur door Print

• 15:36 Consternatie door bommelding
• 15:23 Onderzoek naar Noorse vechtpartij
• 15:08 'Meisje vermoedelijk misbruikt'
• 14:44 Burgemeester tegen meldpunt
• 14:13 Pistool tussen de kringloopgoederen