Gepubliceerd: zaterdag 17 januari 2009 18:13
Update: zaterdag 17 januari 2009 20:24
Zowel regeringspartijen PvdA en ChristenUnie als SP, VVD en D66 in
de oppositie zijn ervan geschrokken dat een kritisch juridisch advies
over de politieke steun aan de oorlog in Irak eind april 2003 zou zijn
achtergehouden voor de toenmalige CDA-minister Jaap de Hoop Scheffer.
NRC Handelsblad berichtte zaterdag over een geheim memorandum waaruit
dit zou blijken.
Volgens het advies dat op de website van NRC
Handelsblad staat, schoot de onderbouwing van de steun aan de oorlog
door het toenmalige kabinet-Balkenende juridisch tekort. Nederland zou
zelfs een eventuele procedure voor het Internationale Gerechtshof
verliezen. Op het memo staat: ,,Graag goed opbergen in de archieven
voor het nageslacht. De discussie is hiermee voor dit moment gesloten.''
Premier
Jan Peter Balkenende zei zaterdag tijdens een nieuwjaarsbijeenkomst van
het CDA in Haarlem eerst de details te willen horen. Hij wilde nog niet
inhoudelijk op de zaak ingaan. Ook moest hij nog contact hebben met
huidig minister Maxime Verhagen van Buitenlandse Zaken, die op bezoek
is in Australië en Nieuw Zeeland.
Volgens Tweede Kamerlid Martijn
van Dam van de PvdA bevestigt het stuk bij hem niet alleen dat de
oorlog in Irak niet goed was, maar ook dat de juridische onderbouwing
niet deugde. Met zijn collega Joël Voordewind van de ChristenUnie noemt
hij het schokkend als de ambtelijke top het advies niet heeft
doorgegeven.
De PvdA en ChristenUnie willen, net zoals
oppositiepartijen SP, VVD en D66, zo snel mogelijk uitleg van het
kabinet. Verhagen wordt pas vrijdag terugverwacht van zijn reis. Maar
volgens Voordewind kan Balkenende ook in zijn eentje uitleg geven in de
Kamer.
De twee regeringspartijen willen nog geen antwoord geven
op de vraag of er een parlementair onderzoek moet komen naar de steun
aan de oorlog in Irak. Zij willen eerst de reactie van het kabinet
afwachten.
In de Kamer gaan al lang stemmen op voor een
onderzoek. Toen de PvdA in de oppositie zat bij het vorige kabinet,
waren de sociaaldemocraten daar ook voor. Maar CDA, PvdA en
ChristenUnie hebben bij de coalitieonderhandelingen afgesproken dat ze
zo'n onderzoek tegenhouden.
De premier zei dat hij ook nu geen
behoefte heeft aan een parlementair onderzoek naar de Nederlandse steun
in 2003 aan de Amerikaans invasie in Irak. En een meerderheid van de
Kamer is het daarmee eens, aldus Balkenende.
D66-leider Alexander
Pechtold riep regeringspartijen op om het regeerakkoord open te breken.
Het zou volgens Pechtold ,,democratisch onzedelijk'' zijn om nog vast
te houden aan de afspraak geen onderzoek te doen.
Volgens
SP-Kamerlid Harry van Bommel onderstreept de onthulling in NRC de
noodzaak van een parlementaire enquête. Van Baalen zei dat het van de
antwoorden van het kabinet afhangt of de VVD-fractie in de Tweede Kamer
nu ook een verzoek tot een Irak-onderzoek steunt. VVD-leider Mark Rutte
waarschuwde eerder deze week al dat het kabinet te veel mist laat
ontstaan rond de politieke steun voor de oorlog in Irak.
Jaap de Hoop Scheffer in 2003. Foto: EPAIrak-advies''Graag goed opbergen in de archieven
voor het nageslacht. De discussie is hiermee voor dit moment gesloten.''
Lees meer in NRC Handelsblad.
Mark RuttePremier Jan Peter Balkenende laat zoveel mist ontstaan rond de
politieke steun van Nederland aan de inval in Irak, dat hij het aan
zichzelf te wijten heeft als er alsnog een parlementair onderzoek naar
de kwestie komt.
VVD-fractieleider Mark Rutte stelt dat vrijdag
in een interview op de website van de Volkskrant.
,,Voor ons waren
er tot dusver geen feiten die we nog wilden achterhalen'', stelt Rutte.
,,Maar als Balkenende, na acht maanden getreuzel, veertig pagina's
warrige antwoorden stuurt op vragen van de Eerste Kamer, dan loopt de
druk op. Ik denk dan: doe niet zo krampachtig.''