Gepubliceerd: dinsdag 24 maart 2009 12:35
Update: dinsdag 24 maart 2009 13:31
Half Nederland zal zich volgende week katterig en onuitgeslapen voelen. Er gebeuren meer verkeersongelukken en het aantal hartinfarcten stijgt met 5 procent. Dat is allemaal het gevolg van de overgang van winter- naar zomertijd, volgens de Groningse chronobioloog Domien Beersma.
Grote invloed zomertijd op slaap
Dit weekeinde gaat de klok een uur vooruit. ,,Ongezond'', aldus
hoogleraar Beersma van de Rijskuniversiteit Groningen. Beersma doet
onderzoek naar het 24-uursritme van mensen en dieren. ,,Vooral
avondmensen hebben moeite zich aan te passen aan de overgang. Met die
kennis zou veel meer rekening moeten worden gehouden.''
Volgens
de hoogleraar stapelen de wetenschappelijke bewijzen voor de 'immense
invloed van de biologische klok' zich op. Zweeds onderzoek heeft
aangetoond dat het aantal hartinfarcten in de eerste week na het
verzetten van de klok duidelijk stijgt. Maar ook het immuunsysteem kan
in de war raken, terwijl het bioritme eveneens van invloed lijkt te
zijn op de werking van organen.
Door de klok een uur vooruit te
zetten voelen avondmensen zich volgens de hoogleraar nog helemaal niet
moe op het tijdstip dat ze normaal gesproken naar bed gaan. Hun horloge
geeft weliswaar bedtijd aan, maar hun biologische klok niet. Daarom
blijven ze langer op, zodat ze 's morgens niet uitgerust zijn. En
daardoor gebeuren ongelukken, zowel in het verkeer als in de omgang met
anderen.
De Groningse hoogleraar onderzoekt onder meer de
gevolgen van slaaponthouding, en lichtinval op het dag- en nachtritme.
Hij verwacht dat er de komende jaren veel bekend zal worden over
celklompjes in de hersenen die dit ritme regelen. ,,De economie zou al
veel meer rekening moeten houden met het chronotype van mensen. Ik zeg:
laat mensen werken en studeren wanneer hen dat fysiek het beste past.''
UitvinderDe zomertijd is bedacht door de Engelsman
William Willet, die in 1907 op een pamflet schreef: "Gedurende de helft van het jaar
schijnt de zon al een paar uur als wij nog liggen te slapen en gaat ze
al onder als we thuiskomen van ons werk. Waarom zetten we de klok in
die periode niet vooruit?"
BesparingVolgens de berekeningen van Willett kon Groot-Brittanië 2,5 miljoen
pond elektriciteitskosten besparen. Nederland bespaart in de periode
waarin de zomertijd geldt ongeveer veertien miljoen euro.
TegenstandersDe maatregel heeft altijd zowel voor- als
tegenstanders gekend.
Moeite met aanpassingVooral
avondmensen hebben aanpassingsproblemen als de zomertijd wordt
ingesteld. Het slaappatroon van zowel ochtend- als avondmensen herstelt
zich overigens weer snel als de wintertijd wordt ingesteld. Komende
zondag gaat de wintertijd weer in en wordt de klok om 03.00 uur weer
teruggezet op 02.00 uur.