Door: Maaike Boersma
Gepubliceerd: dinsdag 31 maart 2009 23:37
Update: woensdag 1 april 2009 00:06
Jongerenparticipatie is broodnodig. Maar de jongerenraden die daarvoor werden ingesteld kosten veel geld en bestaan vaak niet lang.
Jongeren zijn niet betrokken bij de politiek, en daar moet wat aan gebeuren. Sinds een jaar of zeven is jeugdparticipatie een belangrijk doel, onder meer van gemeenten. De komst van een minister van Jeugd en Gezin en de Wet Maatschappelijke Ondersteuning hebben die behoefte slechts bevestigd. Het instellen van een jongerenraad, een vereniging van jongeren die de gemeente gevraagd en ongevraagd advies geeft en evenementen organiseert, leek de ideale manier. Maar een raad in stand houden blijkt flink lastiger dan er een oprichten.
Het zijn inmiddels zo’n 120 raden. En ze kosten de gemeenten jaarlijks veel geld. Bijna alle jongerenraden krijgen jaarlijks een budget dat schommelt tussen een paar duizend euro tot de 300.000 euro die de raad in Den Haag destijds kreeg. Naast het budget voor de raad is de gemeente ook geld kwijt aan de begeleiding ervan, die vaak wordt uitbesteed aan een welzijnsorganisatie. Een gemiddelde gemeente komt al snel op een kostenpost van 50.000 euro per jaar.
Parlementje spelen
Begin deze maand installeerde Noordwijk haar eerste jongerenraad. Ze krijgen een budget van 25.000 euro. Wethouder Leendert de Lange heeft een duidelijk beeld van hoe hij het hebben wil. ‘Je moet als gemeente het lef hebben om dingen snel te realiseren, anders haken jongeren af. Het moet bovendien geen minigemeenteraad worden.’
En daarmee legt De Lange de vinger op de zere plek. Want juist dat is een van de belangrijkste redenen waarom het bij veel gemeenten misgaat. Zoals in Den Haag, waar in 2001 een raad werd opgericht, om na een paar jaar weer opgeheven te worden. Peter Scheffer was destijds een van de oprichters. ‘De wijze waarop we georganiseerd waren werkte niet. We waren een beetje parlementje aan het spelen. Vergaderden in de raadszaal, allemaal heel officieel. Het enige wat we deden was nota’s schrijven en die voorleggen aan de gemeenteraad.’
De adviserende functie die van de jongerenraad wordt verwacht, vinden jongeren volgens Guus Krähe, wethouder te Zaltbommel, helemaal niet leuk. ‘Zijn’ jongerenraad ging een half jaar geleden ter ziele. ‘Ze wilden eigenlijk vooral dingen organiseren. Maar dat er ook een begroting en jaarrekening bij gemaakt moesten worden, dat was eigenlijk te veel gevraagd. Ze hebben in die drie jaar één keer advies gegeven, over het jeugdbeleid, verder zijn ze niet gekomen.’
Moderne media
Krähe pleit voor de inzet van moderne media om de mening van jongeren te peilen. ‘Een jongerenraad vind ik niet helemaal van deze tijd. Met de politieke structuur bereik je maar een beperkte groep.’
Dat merkte ook oud-voorzitter van de raad in Rijswijk, Jens Bosman: ‘In het begin, toen we nog evenementen organiseerden, wilden er wel jongeren lid worden. Maar we werden steeds meer een adviesraad, dat werkte niet, we konden op het laatst geen jongeren meer vinden.’
Toch zijn er ook gemeentes waar de jongerenraad uitstekend werkt. De raad in Rotterdam functioneert al sinds 1999 naar behoren. En Borsele kreeg vorig jaar de Jong Lokaal Bokaal, een prijs voor de gemeente die het meeste doet aan jongerenparticipatie. ‘We betrekken de jongeren heel breed’, zegt Arno Wouters van de gemeente Borsele. ‘We betrekken ze ook bij onderwerpen als veiligheid, huisvesting en duurzaamheid. Zo is de jongerenraad op een gegeven moment naar ons toegekomen en heeft gezegd: ‘Doe eens iets aan jongerenhuisvesting, anders vergrijst het hier.’ Dat advies is ter harte genomen. Momenteel worden seniorenwoningen omgebouwd tot starterswoningen.’
Niet in elke gemeente wordt zo snel het advies van de jeugd opgevolgd. ‘Ze raken gefrustreerd door de ambtelijke bureaucratie’, zegt Lintsen over Maastricht. De jongeren op hun beurt klagen dat er te weinig naar hen wordt geluisterd. ‘Eh, nou ja, er is weinig van ons advies terechtgekomen’, zegt Bosman, oud-voorzitter van de raad in Rijswijk. ‘Met ons advies over jongerenhuisvesting is niks gedaan. We werden vooral gebruikt door de gemeente als het hen uitkwam, als aanvulling op hun argumenten.'