Door: Kustaw Bessems 
Gepubliceerd: dinsdag 7 april 2009 08:26
Update: dinsdag 7 april 2009 09:51
Oud-leider van D66 en burgemeester van Nijmegen Thom de Graaf wil een nieuwe vrijzinnige beweging.
‘Het is ongelukkig dat het vrijzinnig gedachtegoed is verspreid over partijen’, zegt Thom de Graaf. ‘Een vleugel van de PvdA, een vleugel van de VVD, een deel van D66 en een stuk GroenLinks. Een krachtiger bundeling zou mooi zijn.’ De Graaf is initiatiefnemer van bijeenkomsten met kopstukken van al die partijen in de afgelopen twee jaar. Resultaat is een bundel met stukken van die prominenten over politieke vrijzinnigheid, in het boek omschreven als liberaal, anti-dogmatisch en kosmopolitisch.
Ter ziele
De Graaf begon aan het project met partijgenoten Alexander Rinnooy Kan (SER-voorzitter), Hans Wijers (Akzo-topman), Roger van Boxtel (Menzis-bestuurder) en Wim Dik (hoogleraar). ‘Het ging najaar 2006 heel slecht met D66 en voor ons was duidelijk: als de partij ter ziele is, mag dat niet het eind zijn van het vrijzinnig erfgoed. Bij de PvdA en VVD was de vrijzinnigheid ook in het gedrang, want die waren in concurrentie met de SP en PVV.’
Brainstorm
Daarop werden brainstormsessies gehouden onder de noemer Vitaal Erfgoed, over thema’s als onderwijs en integratie. Onder de deelnemers burgemeester Job Cohen van Amsterdam (PvdA), oud-minister en lid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid Pieter Winsemius (VVD) en oud-Groen- Links-leider Paul Rosenmöller. ‘Het was niet de bedoeling dat de mensen aan tafel een nieuwe partij zouden stichten’, zegt De Graaf. ‘Maar de vraag werd wel opgeworpen: zou het nodig of nuttig zijn? Ik moet het als oud-partijleider niet doen, maar ik vind het een interessant idee.’
‘Ik snap het als Alexander Pechtold nu zegt: het gaat goed met D66, ik ben niet geïnteresseerd.’ Toch kan het boek stimulerend werken, denkt hij. ‘Als van andere kanten het debat wordt gevoerd over hoe je je kunt versterken met nieuwe allianties, moet een partijleider niet zeggen: ik weiger daarover te spreken. D66 is een voertuig voor ideeën. Als er een nog beter voertuig kan komen, dan heb ik daar geen moeite mee.’ Rinnooy Kan en Dik laten zich terughoudender uit over een eventuele nieuwe partij. Sommige deelnemers aan Vitaal Erfgoed staan hier zelfs afwijzend tegenover. Zij wijzen bijvoorbeeld op eerdere mislukte pogingen om partijen te starten.
