Gepubliceerd: vrijdag 5 juni 2009 06:00
Update: vrijdag 5 juni 2009 06:41
De meeste Nederlanders hadden wel wat beters te doen dan stemmen. Ze zagen een algazel geboren worden, of zaten te niksen op een bankje.
‘Is dat nu?’ vraagt een verbaasde Petra. Ze drinkt samen met haar vriendin Trix een kopje koffie bij McDonald’s in Hoog Catharijne in Utrecht, voordat ze de winkels gaan bestormen. Als Petra uitgewinkeld is, moet ze haar kunsten vertonen op het voetbalveld. Kinderen tegen ouders. ‘Ik heb mijn stempas niet bij me en verder geen tijd’, zegt ze beschroomd.
Eens in de vijf jaar belandt er bij u een oproepkaart in de bus voor het Europees Parlement. Van 7.30 tot 21.00 uur kon u gisteren de gang naar het stemhokje wagen. De opkomst was een fractie meer dan de vorige keer (39,3 procent), maar ruim meer dan de helft van de stemgerechtigden had gisteren andere dingen aan het hoofd. Bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2006 nam 80,1 procent van de kiezers de moeite te gaan stemmen.
Arjan Vrooman (41) zet net zijn tanden in een boterham in het Amsterdamse Erasmuspark. Hij werkt bij de woningbouw en heeft lunchpauze. ‘De politici in hun gouden kooi hebben geen idéé wat er speelt bij het volk. Ik stemde altijd op de SP, maar die partij wordt steeds rechtser.’
Monique Blokzijl (44) is haar hond in het park aan het uitlaten. Ze windt zich behoorlijk op over fietsers op het wandelpad, maar de Europese politiek kan haar weinig schelen. ‘Ik ga straks met mijn hondje Gino naar de dierenarts. Hij is net gecastreerd en moet nagekeken worden.’
Buiten het park zit de 62-jarige Nicolai op een bankje voor zich uit te turen. ‘Gewoon een beetje niksen.’ Ook de gepensioneerde meneer die verderop zijn hengel uitgooit, peinst er niet over te gaan stemmen. ‘Ik had vier spaarrekeningen en door de crisis heb ik er nu nog maar één over. Ik heb totaal geen vertrouwen meer in de politiek’, zegt hij. Dan begint het nog te regenen ook. De teleurgestelde man pakt zijn boeltje bij elkaar en houdt het voor gezien.
Geen zin
Aan het einde van de middag stroomt Artis leeg met dagjesmensen. Vele van hen hebben wél de geboorte van een algazel gezien (een antilope-soort), maar niet het stemhokje van binnen. Al was het bij Fiona Steenwinkel (39) maar omdat ze haar oproepkaart niet heeft kunnen vinden. ‘Bovendien ben ik na zo’n dagje Artis uitgescheten’, zegt ze. Geen zin om te stemmen dus. ‘Nee, en ik zou ook niet weten op wie’, zegt Steenwinkel. ‘De partijen hebben zich in mijn ogen onvoldoende geprofileerd.’
Mike Laureys (36) denkt er hetzelfde over. ‘Een ver-van-mijn-bed-show, die verkiezingen. Bij Europa voel ik niets. Ik heb de lijsttrekkers voorbij zien komen op tv. Maar er is er niet één blijven hangen. En ik ben echt wel politiek bewust.’ En dat stemmen niet alleen een recht is, maar ook wel een plicht? ‘Voor rood stoppen is ook een plicht. Doe jij dat altijd?’
‘Ik ga absoluut niet stemmen, ik word er echt doodziek van’, zegt Miep de Ridder (75) in Utrecht. Ze zit bij de pedicure om haar nagels te laten doen. ‘Al die politici, het is een groot circus. En dan die arrogantie die ze uitstralen. Ik heb mijn hele leven gestemd, het is de eerste keer dat ik het niet doe.’ En dat terwijl CDA-leider en premier Jan Peter Balkenende na afloop van de wekelijkse ministerraad nog zo had gezegd dat de mensen moesten komen.
In Amsterdam-West roept een vrouw ‘Geen tijd!’ Ze schiet een elektronicazaak in om daar op haar dooie gemakje naar plasma tv’s te kijken. In de kledingwinkel verderop is Saida Chafiki (25) een zwart sjaaltje aan het passen. Straks gaat ze naar school en vanavond ‘misschien naar de film. Ik ga in ieder geval niet stemmen.’
Aandachtig kijkt Rick Scherpenzeel (21) in de trein naar Den Haag naar een plaatje van een chocolademousse. De student hotelmanagement verdiept zich in de chemie achter het koken. ‘Nederland is maar klein en met Wilders zo op de voorgrond heb ik niet het idee dat ik iets met stemmen opschiet.’ Hij duikt in het boek. ‘Hier staat zo iets geks: een sorbetijsje van tomaat, basilicum en spek. Wanneer zou je dat moeten serveren, voor of na het hoofdgerecht?’ vraagt hij zich af.
Foto: Kick Smeets
Opkomst
De opkomst bij de Europese verkiezingen komt volgens
de laatste prognose uit op 40 procent. Dat blijkt uit cijfers van
onderzoeksbureau Synovate. De opkomst voor de Europese
verkiezingen in Nederland vertoont hiermee een stijgende lijn. Na de
30,02 procent in 1999 kwam bij de vorige verkiezing in 2004 al 39,26
procent naar de stembus voor het Europees Parlement.
Geen interesse
De gemiddelde tv-kijker zapt weg van een programma zodra het over de
Europese verkiezingen gaat. Bij een item in het NOS Journaal over de
verkiezingen haken 200.000 tot 300.000 mensen binnen een minuut af. Dat
stelde kijkcijferexpert René van Dammen vrijdag in het radioprogramma
Met het Oog op Morgen (NOS).
Vooral bij Nederlanders
Van alle Europeanen behoren Nederlanders tot de groep met de laagste
animo om 4 juni te stemmen voor het Europees Parlement. In weinig
andere EU-landen is de verkiezingsdatum zo onbekend als in Nederland.
