Gepubliceerd: vrijdag 5 juni 2009 06:12
Update: vrijdag 5 juni 2009 06:39
De opmars van Geert Wilders in de Nederlandse politiek zet zich
voort. Bij verkiezingen donderdag voor een nieuw Europees Parlement
haalde de PVV van Wilders in één klap vier zetels.
Zijn partij
werd daarmee de tweede van het land, na het CDA. Wilders streeft de
PvdA, de VVD en de SP in achterban ruim voorbij. De grootste
regeringspartijen PvdA en CDA verloren allebei fors, vooral de PvdA dat
het aantal kiezers gehalveerd zag worden. Behalve de PVV won ook D66
flink.
,,Dit is de dag dat de PVV definitief is doorgebroken'',
zei Wilders in een reactie. ,,Heel veel Nederlandse kiezers zijn
vandaag door het linkse cordon sanitaire gebroken. De kiezer heeft
altijd gelijk: sluit de PVV niet uit.'' Hij riep CDA-premier Jan Peter
Balkenende en PvdA-vicepremier Wouter Bos opnieuw op op te stappen.
De
PVV van Wilders, met lijsttrekker Barry Madlener, haalde met een
uitgesproken anti-Europese campagne rond 17 procent van de stemmen (bij
92,1 procent van de getelde stemmen). Dat betekent dat zeventien op de
honderd stemmers voor de PVV kozen. Bij de Tweede Kamerverkiezingen van
november 2006 stemden zes van elke honderd opgekomen kiezers op
Wilders, die toen met negen zetels in de Kamer kwam.
De uitslag
van de Europese verkiezingen betekent een bestendiging van de achterban
en politieke invloed van Wilders. In sommige peilingen voor Tweede
Kamerverkiezingen is Wilders' PVV al de grootste van het land. Zijn
ageren tegen de ,,linkse grachtengordelelite'' legt hem overduidelijk
geen windeieren. De gevestigde partijen hebben daar nog steeds geen
afdoende antwoord op gevonden.
De PvdA van vicepremier Wouter
Bos is de grootste verliezer. De partij zag haar achterban gehalveerd
worden en hield maar drie van de zeven zetels in het europarlement
over. Pijnlijker voor Bos is nog dat de PVV ruim groter is geworden dan
de PvdA. Fractievoorzitter Mariëtte Hamer gaf toe dat de PvdA
onvoldoende in staat is geweest onzekerheid bij mensen weg te nemen.
Grootste
partij blijft het CDA van premier Jan Peter Balkenende, al verloren ook
de christendemocraten met lijsttrekker Wim van de Camp twee zetels. Ook
binnen het CDA wordt erkend dat de coalitie een probleem heeft na de
rake tikken van Wilders. Balkenendes vertrouweling Jack de Vries sprak
van een uitdaging voor de coalitie en een ,,wake up call''.
De
verwachte schade voor VVD-leider Mark Rutte viel mee. Rutte lag de
laatste tijd behoorlijk onder vuur, niet in het minst in zijn eigen
partij. Toch beperkte de VVD met lijsttrekker Hans van Baalen het
verlies tot één zetel.
D66 was na de PVV de grote winnaar. De
partij ging met een sterk pro-Europese campagne van één naar drie
zetels. Ook GroenLinks won een zetel en komt op drie. De SP en de
ChristenUnie/SGP wonnen licht, maar blijven met twee zetels stabiel in
vergelijking met de vorige EP-verkiezingen. De SP verliest wel veel
kiezers ten opzichte van de recordscore bij de Tweede Kamerverkiezingen
in november 2006.
Na het tellen van 92,1 procent van de stemmen voor de
verkiezing van het nieuwe Europees Parlement, duidt de tussenstand op
het volgende aantal zetels. Van 26 van de 442 gemeenten moeten de
uitslagen nog binnenkomen. Die worden vanaf vrijdagochtend verwacht.
De cijfers wijzen vooralsnog op een opkomst van 36,5 procent.
CDA 5 (-2)
PvdA 3 (-4)
VVD 3 (-1)
D66 3 (+2)
GroenLinks 3 (+1)
SP 2 (-)
CU/SGP 2 (-)
PVV 4 (+4)
Bos
PvdA-leider Wouter Bos stelt dat de partij kritisch gaat kijken naar
het verlies van drie zetels in de prognose van de verkiezing van het
Europarlement. ,,We moeten eens de tijd nemen om conclusies te
trekken'', zei Bos donderdag, die voor dat zelfonderzoek geen zware
commissie wil instellen.
Halsema
GroenLinks-leider
Femke Halsema is blij verrast met het verkiezingsresultaat van haar
partij. "Dit is geweldig voor de groene beweging in Europa. We gaan een
vuist maken voor groene en sociale politiek", zei Halsema in een eerste
reactie. Haar partij behoudt twee zetels.
Balkenende
Premier
Jan Peter Balkenende (CDA) heeft PVV-leider Geert Wilders gefeliciteerd
met de verkiezingswinst van de PVV tijdens de Europese verkiezingen.
"Mijn gelukwensen." De winst voor de PVV schreef Balkenende deels toe
aan alle aandacht die die partij de afgelopen tijd heeft gehad in de
media.
Thieme
Fractievoorzitter
van de Partij voor de Dieren (PvdD) Marianne Thieme is blij met de
voorlopige uitslag van de Europese verkiezingen, ondanks het feit dat
haar partij geen enkele zetel binnen lijkt te halen.