Door: Kustaw Bessems / Dirk Jacob Nieuwboer
Gepubliceerd: dinsdag 16 juni 2009 00:07
Update: dinsdag 16 juni 2009 17:24
De PVV is volop in beweging: steeds grotere groepen moslimsmoeten weg, economisch schuift Geert Wilders naar links en de partij discrimineert nu vrijuit op afkomst.
‘Miljoenen, tientallen miljoenen’ moslims wil PVV-leider Geert Wilders Europa uit zetten, zei hij voor de Deense tv. Omdat zij crimineel zijn, dan wel nadenken over of handelen naar de heilige oorlog of het islamitisch recht.
‘Ik heb een duidelijke boodschap aan alle moslims in onze samenlevingen’, zei hij in een toespraak voor de ‘Danish Free Press Society’. ‘Als jullie je houden aan onze wetten, waarden en de grondwet dan zijn jullie van harte welkom om te blijven en zullen wij jullie zelfs helpen assimileren. Maar als jullie de rode lijn overgaan en misdaden plegen, gaan denken en handelen als de jihad en de sharia, dan zullen we jullie dezelfde dag onze landen uit zetten.’

Na de Europese verkiezingen: "Uw kiezers lopen massaal bij u weg." WFA
‘Dan kun je je koffers pakken’, verduidelijkte hij in het interview, ‘dan pakken we je de Nederlandse of Deense nationaliteit af en sturen we je weg. We hebben te lang gepraat, het is tijd om stevig te gaan handelen.’
De interviewer wilde een getal weten: hoeveel mensen moeten Europa uit? Wilders rekende het voor: de enquêtes waaruit blijkt dat forse minderheden van moslims voor de invoering van de sharia zijn en voor de oprichting van een kalifaatstaat, Europese gevangenissen waar de meerderheid moslim is. Zo kwam hij aan die miljoenen.
Grens
Het valt bijna niet op in de reeks anti-islamuitingen van Wilders, maar de PVV-leider is tijdens dit weekendje Kopenhagen een voor hem nieuwe grens overgegaan. Hij heeft al vaker opgeroepen om moslims het land uit te zetten. Maar vaak had hij het dan over diegenen met een dubbele nationaliteit. En meestal koppelde hij de uitzetting aan wetsovertredingen. Zo zei Wilders al eens dat als moslims problemen veroorzaken – hij noemde eerwraak als voorbeeld – hun hele gezin moest worden uitgezet. Nu breidt Wilders de groep die weg moet uit: iedereen die ook maar ‘volgens jihad of sharia denkt’.

In de Kamer, over het ‘probleem’ Rotterdam. ANP
En: allochtonen die de wet niet overtreden, moesten volgens Wilders tot voor kort slechts worden gestimuleerd om vrijwillig te remigreren. Nu wil hij dat sommige van hen gedwongen vertrekken.
De politicus deed al eerder vergaande uitspraken op dit vlak, zoals in de Volkskrant van 7 oktober 2006. Op de vraag hoe Nederland er in 2020 uit zou zien als hij het voor het zeggen had: ‘De moslims hangen dan onze normen en waarden aan. Ze accepteren de scheiding van kerk en staat en de gelijkheid van mannen, vrouwen en homoseksuelen. De overlast, de criminaliteit, de uitkeringsafhankelijkheid, de ellende zijn verdwenen. Iedereen past zich aan onze dominante cultuur aan. Wie dat niet doet, is hier over twintig jaar niet meer. Die wordt het land uitgezet. Iedere niet-westerse allochtoon moet een assimilatiecontract tekenen. Daarin staat precies wat je wel en niet mag doen. Als je daar niet aan voldoet, moet je het land verlaten.’
Maar hij voegde daar destijds nog aan toe: ‘Het is niet zo dat er duizenden het land uitgaan. Ik denk dat je maar een of twee vliegtuigen nodig hebt, als je eenmaal stevig beleid hebt ingevoerd.’

Van dat optimisme – vanuit Wilders bezien althans – is weinig over. Voor de Deense tv legt hij uit: ‘Hoe meer de islamitische ideologie – die niet wil integreren of assimileren, die een samenleving wil onderwerpen en domineren – hoe meer er komen, hoe sterker het wordt, des te minder vrijheid hebben we en des te minder prettig worden onze samenlevingen. (…) Als een samenleving voor 20, 30, 40 procent uit moslims bestaat, verandert een hele samenleving. Dat zal ons onze vrijheid kosten. (…) Als ze sterker worden, weet ik zeker dat ze van toon zullen veranderen en zal het te laat zijn om terug te vechten.’

Anders ook dan Wilders tweeënhalf jaar geleden kennelijk vermoedde, acht hij het inmiddels bijna uitgesloten dat een moslim bewijst géén gevaar te zijn. In deze krant wees hij onlangs op het islamitische begrip takkiya. ‘Dat zegt dat je als moslim, als je niet onder een islamitisch bewind valt, gewoon mag liegen en bedriegen’, aldus Wilders. Moslims die in takkiya geloven zouden volgens hem zelfs de Koran kunnen verscheuren om andersgelovigen te misleiden. ‘Je weet het nooit.’
Ploeg de vele controversiële statements van de PVV door en zie: de standpunten van deze jonge, politieke beweging, zijn volop in ontwikkeling. De snelle uitbreiding van het aantal ongewenste moslims is niet de enige opvallende verandering die zich de laatste tijd bij de PVV heeft voltrokken.
Een markant moment was ook Wilders’ bijdrage aan het Verantwoordingsdebat in de Tweede Kamer, enkele weken geleden. Alle aandacht ging toen uit naar zijn aanval op de freelance journaliste Joanie de Rijke, die in zijn ogen haar verkrachting door een Talibanleider had goedgepraat. Daardoor sneeuwde het deel van Wilders’ betoog onder waarin hij de problemen van Nederland opsomde, gevolgd door zijn voorgestelde aanpak.
‘Probleem’, sprak hij, ‘Rotterdam, de tweede stad van Nederland, heeft in 2012 een allochtone meerderheid. Aanpak één: remigratie, aanpak twee: remigratie en aanpak drie: remigratie. Wat er in kan, kan er ook weer uit.’
Ook hier borduurde Wilders verder op een op zich bekend thema. Hij had al gezegd dat hij minder moslims in Nederland wil. Dat volgt uit zijn wereldbeeld waarin de islam niet zomaar een geloof is, maar een totalitaire ideologie, te vergelijken met nazisme en communisme. En in interviews had hij ‘moslims’ en ‘niet-westerse allochtonen’ al wel eens door elkaar gebruikt.

Geboorteplaats
Toch gebeurde in het verantwoordingsdebat iets bijzonders: de PVV betitelde voor het eerst in een zelf opgestelde tekst, in een Kamerdebat ook, als een probleem dat de meerderheid van een stad allochtoon is. En allochtoon zijn, betekent niets anders dan ten minste één ouder hebben die in het buitenland is geboren. Wilders maakt hier dus geen onderscheid meer op grond van geloof of ideologie, maar de geboorteplaats of geboorteplaats van ouders maakt het verschil. De afkomst.
Overigens was ook de aanval op journaliste De Rijke iets nieuws. Tot dusver was Wilders vaak een underdog, die het opnam tegen de gevestigde orde. Maar met De Rijke koos Wilders een slachtoffer dat veel zwakker is dan hij. De PVV-voorman probeerde haar wel af te schilderen als vertegenwoordigster van ‘de linkse elite’, maar De Rijke is toch vooral een eenling en mogelijk een getraumatiseerde, verkrachte vrouw. Wilders is niet meer de waaghals die het opneemt tegen het machtige systeem van politici en media, maar de leider van een invloedrijke organisatie.
Nog een wijziging. Wilders heeft steeds gezegd te gruwen van alles wat maar in de buurt komt van geweld. Maar hij weigert afstand te nemen van een uitspraak van Kamerlid Martin Bosma. Een aanhanger had Bosma op een recente partijbijeenkomst gevraagd wat de PVV gaat doen tegen de NOS waar ‘steeds dezelfde rode neuzen’ zorgen dat de PVV niets heeft in te brengen (en PvdA en GroenLinks wel). Bosma: ‘U zegt heel veel rode neuzen. Helaas, die kunnen we vanuit Hilversum niet allemaal er afhakken. Hoewel ik het met heel veel plezier zou doen – oooh, ik zie Clairy Polak daar liggen… Nee, ik houd op, geen fantasieën.’
In de context was er niets mis met de uitspraak van Bosma, meende Wilders.
Natuurlijk deed Bosma daar geen oproep om Clairy Polak iets aan te doen. Maar ter vergelijking: eind 2007 noemde CDA-prominent en onderwijsbestuurder Doekle Terpstra Wilders ‘het kwaad dat gestopt moet worden’. Wilders reageerde furieus en dat was begrijpelijk. In de uitspraak van Terpstra zou iemand een vrijbrief kunnen zien om de ernstig bedreigde Wilders iets aan te doen. Andersom zou Wilders er nu dus ook als geen ander gevoelig voor moeten zijn dat demoniseren en verdacht maken de weg naar dreiging en geweld kunnenvrijmaken. Overigens bood Terpstra later ruimhartig excuses aan.
De PVV verrast ook op heel andere thema’s dan islam en migratie. Vorige week stond de rest van de Tweede Kamer versteld door de draai die Wilders maakte op economisch terrein. Wilders pleitte in zijn ‘Onafhankelijkheidsverklaring’ van 2005 nog voor het afschaffen van het minimumloon en de versoepeling van het ontslagrecht. De PVV nam daar nooit afstand van. Tot nu: ‘In zijn kleutertijd zal Wilders misschien ook wel eens wat hebben gezegd’, aldus Kamerlid Tony van Dijck, ‘maar de PVV staat voor het minimumloon, het niet verlagen van uitkeringen en handhaving van het ontslagrecht.’
Waar Wilders eerst stond voor een zuiver liberaal beleid, kiest hij nu voor standpunten die waarschijnlijk goed zullen vallen bij de nog steeds relatief laag opgeleide achterban van de PVV. Zo blijkt uit verscheidene enquêtes dat een flinke meerderheid van de Nederlanders tegen versoepeling van het ontslagrecht is. Met de wijziging neemt de PVV de SP, een grote electorale concurrent, argumenten uit handen. Net als Agnes Kant is de PVV tegen de verhoging van de AOW-leeftijd.
De theorie wil dat radicale partijen vanzelf hun standpunten matigen om hun aanhang te vergroten en samenwerking met anderen mogelijk te maken. Wilders doet dat een beetje anders. Zijn economische standpunten past hij soepeltjes aan, op het gebied van islam en migratie wordt hij alleen maar harder. Hij staat voor de opgave om ook daarin grote aantallen kiezers mee te nemen.
Krijgen nu degenen die de PVV vergelijken met het opkomend nazisme in de jaren dertig meer munitie? Feit is dat Wilders inmiddels afkomst problematiseert en niet slechts denkbeelden (‘Probleem: Rotterdam, de tweede stad van Nederland, heeft in 2012 een allochtone meerderheid’). Maar Wilders reageert steeds verontwaardigd op beschuldigingen dat zijn beweging xenofoob is of extreem-rechts. Hij doet al het mogelijke om neonazi’s te weren, waarbij het helpt dat die niets moeten hebben van zijn verwijzingen naar de ‘joods-christelijke cultuur’ en zijn steun aan Israël.
Nederland ontwaakt
Zijn metgezellen worden slordiger in hun taalgebruik. ‘Nederland ontwaakt’, zei Kamerlid Hero Brinkman op de avond van de verkiezingswinst. Journalist Max van Weezel wees erop hoe hij daarmee het vroege nazi-boek Deutschland Erwacht echoode. Een andere parlementariër, Dion Graus, zei daar dat Wilders dag en nacht werkt voor ‘volk en vaderland’, wat weer de titel was van het NSB-weekblad. Het lijkt zeer onwaarschijnlijk dat de PVV’ers deze slogans bewust gebruiken. Maar sommigen doen minder hun best om alle schijn te vermijden dan Wilders zelf.
Stemmen kost dat de PVV vooralsnog niet. En dat zal Wilders goed doen, want ook dat springt eruit: de partijleider praat steeds vaker vol vuur over zijn eigen populariteit. En over het verlies van andere partijen. ‘Uw kiezers lopen massaal bij u weg’, pepert hij de concurrenten in. Ervaren politicus als hij is, moet hij weten dat kiezers van underdogs houden, maar misschien nog wel meer van winnaars.