Door: Pieter Sabel
Gepubliceerd: woensdag 16 september 2009 00:22
Update: woensdag 16 september 2009 08:03
Predikant Gertjan Goldschmeding moest twaalf uur lang uitleg geven. Hij wordt verdacht van kindermishandeling en ertoe aanzetten.
Terug van weggeweest: de corrigerende tik. De discussie daarover vond minister Piet-Hein Donner van Justitie in 2004 nog ‘pietluttig’. Nu is een deel van een preek over zo’n corrigerende tik aanleiding tot een verdenking van kindermishandeling.
In 2007, recentere cijfers zijn er niet, werd bekend dat er twee keer zoveel kinderen mishandeld werden als eerder gedacht. Reden voor een overheidscampagne om te zorgen dat er eerder aan de bel wordt getrokken bij een vermoeden van mishandeling. Politie en justitie kunnen het nauwelijks bijbenen. Maar er was wel veel tijd om vol op voorganger Gertjan Goldschmeding uit Amersfoort te duiken, die zich in preken positief had uitgelaten over de corrigerende tik.
Zes uur
Of zijn vrouw en hij zich op het politiebureau wilden melden, vroeg men in maart door de telefoon. Als verdachten. ‘U weet dat we het recht hebben u zes uur lang te verhoren hè’, zeiden ze daar. Na vier uur mocht zijn vrouw, die gescheiden werd verhoord, gaan. Goldschmeding maakte de zes uur net niet vol. Hoe de relatie met zijn vader was, wilden de twee rechercheurs weten. Met zijn zus. Hoe het er in de kerk aan toe ging. En of hij zijn kinderen wel eens had geslagen. Ja. ‘Maar dat weten mijn kinderen niet meer, ze waren te jong.’
Vorige week volgde weer een verhoor van zes uur. Het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling en de Raad voor de Kinderbescherming waren toen al langs geweest. Om eens naar de kinderen te kijken. Maar ze konden niets vinden. ‘De Raad was ook een beetje verbaasd dat ze bij ons thuis zaten.’ De huisarts werd gevraagd naar zijn ervaringen met de familie, maar had verontwaardigd gereageerd.
Inzet: verdenking van kindermishandeling en opruiing, op basis van passages uit preken uit 2005 en 2007. Hij preekte toen naar aanleiding van een passage uit de bijbel: ‘Wie zijn kind liefheeft, spaart de roede niet’. Daarop volgde een preek over het nut van de corrigerende tik bij het opvoeden. Dat was voor het Openbaar Ministerie reden een onderzoek te starten naar de predikant. Alle preken werden opgenomen in de ACC-Jouwkerk, een noodgebouwachtig bouwwerk in de troosteloze grijsheid van een Amersfoorts industrieterrein.
Wie ze aan justitie heeft gegeven, weet hij niet.
Wat de predikant maar wil zeggen: ‘Het is niet zo dat ik verdacht wordt van kindermishandeling op basis van geconstateerde mishandeling. Ik heb het onderwerp bespreekbaar willen maken in de kerk, zoals ik vind dat alle onderwerpen bespreekbaar zouden moeten zijn in de kerk.’ En hij weet zeker, zegt Goldschmeding, dat er veel mensen zitten in de kerk die achter hem staan, maar niet achter zijn ‘verhaal over de roede’, over de opvoedkundige tik.
‘Justitie gooit het nu op opruiing, omdat ze mishandeling waarschijnlijk niet kunnen bewijzen. Maar ik sta daar niet te preken omdat ik vind dat mensen moeten doen wat ik zeg. Als ik te laat ben voor een dienst, en zeg dat ik met honderdveertig over de snelweg ben gescheurd, dan ben ik toch ook niet verantwoordelijk als een kerklid een bekeuring krijgt?’
Spijt van zijn uitspraken heeft hij niet. Ook niet toen hij gisteren in het AD las dat hij gepreekt heeft dat je door mag gaan met het slaan van kinderen totdat hun wil is gebroken, ook als ze huilen van de pijn. ‘Dat heb ik nooit zo gezegd. Ik blijf achter mijn preken staan, maar ik zou het wel wat genuanceerder brengen, nu ik weet wat het teweeg brengt.’
Vervolging
Een woordvoerder van het OM kan zich ‘best voorstellen’ dat Goldschmeding is overdonderd door de verhoren. ‘Maar het valt allemaal binnen de wettelijke termijn van zes uur.’ Het OM is verder nog bezig met het onderzoek, en kan alleen zeggen dat het denkt dat het mishandeling kan bewijzen, ook omdat dat volgens de politie zo zou zijn. Hetzelfde geldt voor de verdenking van opruiing. Of kerkleden nu doen wat een voorganger predikt of niet, dat maakt niet uit, het aanzetten tot een strafbaar feit is genoeg. Wanneer het OM beslist of ze Goldschmeding gaan vervolgen of niet, kan het niet zeggen. ‘Er is geen jurisprudentie op dit gebied, we zijn het nog aan het onderzoeken. Maar het zou over een paar maanden wel bekend moeten zijn.’
Foto: Jeroen Jumelet
Oude Testament
''Wie zijn kind liefheeft, spaart de roede niet.'' Die
regel uit het Oude Testament zette een voorganger van de ACC-Jouw kerk
in Amersfoort ertoe aan om te preken over de pedagogische tik voor
kinderen als opvoedingsmethode.
'Zachte kussentjes'
In een tik op de twee ,,zachte kussentjes'' ziet de voorganger niets
verkeerds. ,,Het is een uiting van liefde'', aldus de predikant die de
Bijbel letterlijk interpreteert. De ACC-Jouw kerk vindt dat de
pedagogische tik mishandeling en het slaan van kinderen juist voorkomt.