Door: Remco Tomesen 
Gepubliceerd: woensdag 21 oktober 2009 23:46
Update: donderdag 22 oktober 2009 07:04
Het loopt nog niet gesmeerd met de OV-chipkaart. Grootste ergernis van reizigers: de ‘boete’ voor als ze vergeten uit te checken.
Slechte tijden voor vergeetachtige mensen die met tram, bus, trein of metro rijden. Als ze vergeten uit te checken na een ritje moeten ze ‘strafgeld’ betalen. En dat gebeurt nogal eens, bleek uit de zeventig reacties die De Pers binnenkreeg na een oproep aan lezers om OV-chipkaart-sores te melden. ‘Problemen bij uitchecken’ werd het meest genoemd.
Soms gaat het uitchecken trouwens niet mis door vergeetachtigheid, maar door een kapotte automaat. Wie niet uitcheckt, door eigen of andermans fout, betaalt enkele euro’s per keer (tram, bus en metro) of soms bijna twintig euro (trein). Dat tikt aan als je het een paar keer per maand vergeet, wat vrij veel reizigers overkomt. Een lezer: ‘Je springt de bus uit, maar je bent vergeten uit te checken. Rare capriolen haal ik soms uit om de bus toch nog even te laten stoppen, want die kaart wil ik toch uitgecheckt hebben’. ‘Dat is toch een duur ‘oeps’-momentje’, schrijft Jacqueline Revet.
Reizigers kunnen voorlopig, nu de kaart nog nieuw is, ‘strafgeld’ terugkrijgen. Dat kan via internet of formulieren. Uit onderzoek van de Rotterdamse vervoerder RET blijkt dat iets meer dan eenderde van de reizigers die vergeten is uit te checken, de moeite neemt het geld terug te vragen. De meerderheid kiest er dus voor om niks terug te vragen. Belangrijkste redenen: kost te veel moeite.
Overgang
De OV-chipkaart wordt fasegewijs in heel Nederland ingevoerd. Wie met de trein bij de NS reist, kan sinds 1 oktober bijvoorbeeld met de kaart reizen. En sinds augustus is de OV-chipkaart – in navolging van Rotterdam – de enige kaart voor de metro in Amsterdam. In Amsterdamse en Rotterdamse bussen en trams kun je, naast de OV-chipkaart, voorlopig nog gewoon met strippenkaarten reizen.
Met de OV-chipkaart betalen reizigers per gereisde kilometer.
Vooral de overgang levert verwarring op. Er zijn nu nog veel verschillende kaarten: chipkaarten: sleutelkaarten, persoonlijke kaarten, wegwerpkaarten, anonieme kaarten. ‘Dit heb ik nu in mijn portemonnee’, schrijft Marianne Uitendaal uit Hoofddorp: ‘1 papieren NS-maandabonnement, 1 papieren ov-maandsupplement met een extra stempel van de GVB, 1 kartonnen chipkaartje voor de metropoortjes, 1 persoonlijke ov-chipkaart en 1 voordeelurenkaart, geschikt als ov-chipkaart’. Ze sluit sarcastisch af met: ‘OV-chipkaart, geen gedoe meer met losse kaartjes, is de slogan’.
Niet alleen het uitchecken, ook het inchecken zorgt voor problemen. Door met hun portemonnee met daarin een ov-chipkaart te dicht tegen een automaat te staan, checken reizigers soms ‘per ongeluk in’. ‘In een volle tram stond ik met in mijn jasje mijn NS-voordeelurenkaart de hele rit zo ongeveer tegen een kaartlezer voor in- en uitchecken aangedrukt. Is dit ‘kassa’ voor het vervoersbedrijf, die mij bij elke beweging van de tram ‘dankbaar’ in- en uit checkt?’, vraagt Marc van Meerwijk zich af.
Veel files
Andere veelgemelde problemen gaan over chiptegoeden die niet van het ene NS-jaarabonnement naar het andere kunnen worden ‘overgeheveld’. Jammer van de euro’s die er nog opstaan, vinden lezers. Ook veelgehoord is de klacht over ‘files’ die met name in de spits ontstaan bij in- en uitcheckpoortjes op metrostations.
Aan dat laatste kunnen reizigers ook zélf iets doen, reageert de RET. ‘Het in de rij staan komt meestal omdat mensen bij de poortjes nog hun OV-chipkaart moeten gaan zoeken. Daarom vraagt de RET reizigers altijd om op tijd de OV-chipkaart paraat te hebben.’
De vervoersmaatschappijen (de RET, GVB, NS, Connexxion en TLS) hebben ook gereageerd op andere problemen die lezers hebben gemeld. Het communicatiepunt OV-chipkaart verzamelde de antwoorden.
Lezersvragen
Nu lopen er
nog medewerkers rond, maar het systeem is bedoeld om zo min mogelijk medewerkers
te hebben. Wie gaat de reiziger met problemen dan helpen?
Wat als ik
moet omreizen vanwege ongelukken, werkzaamheden of stroomstoringen? Ik maak dan
meer kilometers en dus zijn de kosten hoger. Wie vergoedt mij deze onkosten?
Hoeveel
verdienen de OV-bedrijven extra aan de ‘boetes’ die worden geheven als je per
ongeluk vergeet in te checken? Hoe vaak gaat dat mis per dag/week,
etc.?
Meer vragen en antwoorden
Zwartrijden
Kun je zwartrijden met die zogenaamd ‘veilige’ OV-Chipkaart? Reken maar.
Kapot
Dagelijks gaat de helft van de verkoopautomaten voor de OV-chipkaart in Amsterdam kapot.
Het GVB heeft vijftien monteurs ingezet om de problemen met de 120
automaten, die door de kartonnen wegwerpkaartjes worden veroorzaakt, te
verhelpen.
Privacy
Het College bescherming persoonsgegevens (CBP) kan leven met de ov-chipkaart zoals de openbaarvervoersbedrijven die geleidelijk in heel Nederland gaan invoeren.
Hoe werkt de ov-chipkaart?
De kaart heeft de vorm van een creditcard. Er bestaat een
persoonlijke ov-chipkaart, voor wie regelmatig van het ov gebruik
maakt, een anonieme chipkaart die niet persoonsgebonden is en een
wegwerpkaart. Een reiziger checkt in en uit bij het poortje aan het
begin van zijn reis, waarna automatisch de prijs van de reis wordt
afgeschreven. Bij speciale automaten kan het saldo worden opgeladen.
Wat is de kritiek op de ov-chipkaart?
Critici beweren dat de ov-chipkaart gemakkelijk te kraken is. Dat is
een keer gelukt, door studenten van de Radboud Universiteit in
Nijmegen. Bovendien bleken eerste versies van de kaart in strijd met de
wet, omdat persoonsgegevens te lang bewaard zouden blijven. Vijf
consumentenorganisaties stapten uit het overleg met staatssecretaris
Tineke Huizinga (Verkeer), omdat zij vinden dat het papieren kaartje
naast de ov-chipkaart moet blijven bestaan. De kosten zijn in Rotterdam
Waarom wordt de ov-chipkaart ingevoerd?
De
vervoersbedrijven in Nederland willen één betaalsysteem voor het
openbaar vervoer. Bij de ov-chipkaart wordt, anders dan bij de
strippenkaart, de prijs berekend aan de hand van het aantal afgelegde
kilometers. Bovendien wordt het gemakkelijker voor de vervoerders om
het aantal reizigers te berekenen.
