Door: Camil Driessen 
Gepubliceerd: maandag 23 november 2009 23:58
Update: dinsdag 24 november 2009 06:30
Twee coffeeshops maken een Amsterdamse probleemwoonwijk veiliger en leefbaarder. De politie, het stadsdeel en zelfs de kinderopvang zijn enthousiast.
Twee coffeeshops op zo’n honderd meter afstand in ‘probleemwijk’ de Baarsjes in Amsterdam West. Dat is natuurlijk vragen om problemen: Marokkaanse straatschoffies en blowende hangjongeren die de buurt terroriseren. Al helemaal omdat coffeeshop Boerenjongens de drukste van de stad is en blowers er van heinde en verre naartoe rijden.
Maar niets is minder waar.
De mannen van de BG Groep maken de straat schoon voor coffeeshop Bij. Eigenaar Martin Jansen begroet een buurtbewoner. Foto's: Klaas Jan van der Weij
In de Baarsjes gebeurt het onwaarschijnlijke: de aanwezigheid van de drukke coffeeshops maakt de buurt veiliger. Boerenjongens en de in augustus geopende coffeeshop Bij (van dezelfde eigenaresse) huren namelijk speciaal de BG Groep in om overlast op straat te voorkomen. ‘Het komt de leefbaarheid in de buurt ten goede. Onze wijkagent is er heel lovend over’, zegt een woordvoerder van de Amsterdamse politie.
Het bedrijf van Martin Jansen (41) heeft dagelijks van 16.00 tot 01.30 uur twee of drie werknemers in een straal van 250 meter rond de coffeeshops lopen die mensen aanspreken op hun asociale gedrag; van foutparkeren tot geluidsoverlast veroorzaken en afval achterlaten. Ze dweilen elke dag de portieken van omwonenden en rapen sigaretten en blikjes op. ‘Bij ons in de buurt accepteren we niet waar heel Nederland van baalt’, zegt Jansen. Zijn werknemers zijn een kruising tussen beveiligers en straatcoaches, maar dan succesvol. ‘Het grootste verschil is dat wij rond een plek staan en daar blijven, we zijn aanwezig. Straatcoaches niet, die fietsen rond in een groot gebied en dat is oncontroleerbaar’, vindt BG’er Paul Moerman (38).
Kinderdagverblijf
De coffeeshops hebben de straatbeveiligers ingeschakeld om de banden met de buurt goed te houden. Dat lijkt te werken. Anita Schaik, de leidster van kinderdagverblijf Baboffel, vindt het veiliger geworden sinds de opening van coffeeshop Bij aan de overkant. ‘Het heeft er nog nooit zo netjes uitgezien hier op het speelplein. We hebben een vingerafdruksysteem voor ouders en dat werd altijd gesloopt door hangjongeren, maar er is nooit meer wat gebeurd sinds de jongens van de shop er zijn.’
Ook Godfried Lambriex, stadsdeelvoorzitter van de Baarsjes, is enthousiast. ‘De verantwoordelijkheid van Boerenjongens gaat formeel niet verder dan hun voordeur. Positief dat ze mensen aanspreken op hun gedrag rond de coffeeshop.’
Of neem politicologiestudent Oguz Kilic (24) die al zijn hele leven boven Boerenjongens woont. ‘Het was hier een grote rotzooi, maar sinds BG hier rondloopt is het levendiger, schoner en groener.’
Maar dat wil niet zeggen dat er geen tuig naar de coffeeshops komt. ‘Ook de harde kern komt hier’, zegt Moerman. De bezoekers zijn eigenlijk een bonte mix van Amsterdammers: Surinamers met dreads, studentes, kunstzinnige blowers, mannen in pak van de Zuidas en het stereotiepe Marokkaanse straatschoffie met opgeschoren coupe.
Kasten van uitsmijters
Dat de overlast in de oude arbeiderswijk is teruggedrongen, komt door de speciale aanpak van de jongeren die voorheen problemen veroorzaakten. Jansen: ‘Je kunt wel Hells Angels of kasten van uitsmijters neerzetten, maar dat is het niet. Het is jongens op de juiste manier benaderen, groeten en een praatje maken. Mensen durven elkaar tegenwoordig niet meer aan te spreken of ze doen het op de verkeerde manier: ‘hey ga in het portiek van je moeder staan blowen’, maar dan krijg je terug ‘ey fuck you bitch’. Je moet het gewoon rustig aan doen. Van ‘luister gap, kun je even ergens anders gaan staan alsjeblieft, kinderen proberen te slapen’. Dan krijg je een normaal antwoord.’
De Amsterdamse politie vindt dat die manier werkt. ‘Ze spreken mensen op een manier aan die op straat past. Dat heeft effect op overlast gevend gedrag.’
Voor Moerman en Jansen zijn geduld, herhaling en respect het recept van hun succesformule. Jansen: ‘Hoe verrot ze ook uit hun ogen kijken, al zien we ze elke dag en hebben ze ons nog nooit gegroet, wij zeggen altijd: ‘fijne avond nog’. En het werkt, ik denk dat 95 procent van de klanten nu ‘goedenavond’ terugzegt. Maar je moet wel kunnen incasseren en geduld hebben met die gasten, dan ga je het op een gegeven moment winnen.’
Patent
Na twee uur met Moerman op straat is hij door een bizarre hoeveelheid mensen gegroet. De een maakt een praatje, de ander geeft een boks of groet gewoon ‘goeie avond pik’. De twee klanten die met knipperlichten op straat parkeren, verplaatsen hun auto netjes naar een parkeervak als hij het ze vraagt.
De aanpak van BG zou zomaar op meer plekken kunnen werken. Succes is in ieder geval verzekerd als ze ooit subsidie gaan aanvragen, gezien de volledige naam van het bedrijf: ‘BG Service kwaliteit voor het uitvoeren van facilitair ondersteunende diensten met betrekking tot het handhaven van normen en waarden’. Jansen lacht: ‘Moet ik nou ook patent gaan aanvragen dan?’