Gepubliceerd: donderdag 17 december 2009 06:01
Update: donderdag 17 december 2009 06:15
Ontvrienden is gekozen tot woord van het jaar. Een mooi Nederlands woord, na het viezige ‘swaffelen’ van vorig jaar.
Met 18,5 procent van de stemmen bleef ontvrienden – het dumpen van virtuele vrienden door deze te schrappen uit vriendenlijstjes op vriendensites – ‘Mexicaanse griep’ maar nipt voor. Dat kreeg de voorkeur van 17,9 procent. De verkiezing, georganiseerd door Van Dale en De Pers, trok 6332 stemmers. Nummer drie hypotheekleed scoorde 14,8 procent.
Van de tien genomineerde woorden heeft ‘spuugkit’ de minste aanhang: 1,6 procent. Vorig jaar won nog een vies woord: ‘swaffelen’, na een lobby van GeenStijl, en na de zege van ‘bokitoproof’ in 2007.
Echt Nederlands
Ton den Boon, hoofdredacteur van de Grote Van Dale en de belangrijkste samensteller van de shortlist voor deze verkiezing, zegt van ‘ontvrienden’ onder meer te waarderen dat het een echt Nederlands woord is, terwijl het voortkomt uit een wereld die vergeven is van Engelse termen.
Hij heeft de introductie op de voet gevolgd. NRC Next schreef begin dit jaar dat ‘defriending’ in 2009 een trend zou worden. Het Vlaamse blad Knack had om precies te zijn op 31 december 2008 de vertaling ‘ontvrienden’ al gebruikt. Vervolgens werd het verschijnsel ook echt een trend, en verspreidde het woord zich snel, ook in Nederlandse vertaling.
Inflatie
Den Boon heeft zelf geen digitale vrienden en dus ook geen ervaring met ontvriend worden, maar hij vindt niet dat je diep gekwetst hoeft te zijn als het je overkomt. ‘Het begrip vriend is in dit verband aan inflatie onderhevig. Al weet ik ook wel dat als een LinkedIn-uitnodiging niet wordt geaccepteerd, mensen dat toch wel heel vervelend schijnen te vinden.’
Of ‘ontvrienden’ het ooit tot in het woordenboek schopt? Den Boon noemt het een kansrijk woord. ‘Je hebt kans dat studenten het straks ook ontvrienden gaan noemen als ze iemand niet meer zien met wie ze eerst nog naar het café gingen. Nu is het nog puur een internetterm. Maar maatschappelijke ontwikkelingen doen zich nu eenmaal steeds vaker op internet voor.’
Hé, wacht even... je gaat toch juist mensen ontvrienden als je hun getwitter en gehyve zat bent en weer echt contact wilt, met echte vrienden, weg van internet? Dat kán erachter zitten, zegt Den Boon. ‘Het kán op een internet-burn-out duiden.’ Maar dat is voer voor psychologen, niet voor woordenboekenmakers.
VerkiezingRuim 6500 bezoekers van de website
woordvanhet jaar.nl deden tussen
7 en 16 december mee aan de verkiezing. Zij konden kiezen uit de nieuwe
woorden Hypotheekleed, zeilmeisje, Mexicaanse griep, griepcommissaris,
oeps-gebied, ontvrienden, recessionista, spuugkit, tomtomburger en
twitterazzo. Bijna een op de vijf (19 procent) stemde op ontvrienden.
Een goede tweede was Mexicaanse griep met 18 procent. Hypotheekleed
werd derde met 15 procent.