Door: Camil Driessen 
Gepubliceerd: maandag 4 januari 2010 01:09
Update: maandag 4 januari 2010 06:55
Wat heeft het voor zin om Schiphol vol te zetten met bodyscanners als de beveiliging elders zo lek als een mandje is?
Metaaldetectoren, bagagescans, drugshonden, beveiligingspersoneel dat je fouilleert, flesjes vloeistof die in de kliko worden gegooid. Riemen af en, als je pech hebt, ook je schoenen uit. Het contrast tussen een vlieg- en treinreis Amsterdam-Parijs kan bijna niet groter. Moet je op Schiphol binnenkort door een bodyscanner, de internationale trein Thalys wandel je zonder enige vorm van controle binnen. Geen bagagescans, laat staan metaaldetectoren. Paspoortcontrole ho maar, op het station koop je volledig anoniem een kaartje. Past prima bij de Thalys-slogan Different right down the line. De Thalys is het nirvana voor mensen met snode plannen.
Het is zaterdagochtend en drommen toeristen stormen op Amsterdam Centraal op de Thalys af. Die rijdt via Rotterdam, Antwerpen en Brussel naar Parijs. Bijna net zo snel als vliegen: 3 uur en 18 minuten. De trein is overboekt dus ook de klapstoeltjes in de gang zitten vol. Het is struikelen over de trolleys omdat zelfs de speciale opbergrekken op de gang uitpuilen.
De passagiers zijn zeker niet alleen maar nette mensen. Ongure types genoeg. Zoals het Franse meisje dat doodleuk een zak wiet van zeker twintig euro in haar hand houdt en een joint draait.
Met een joint pleeg je geen aanslag, maar het is wel illustratief voor de beveiliging op de trein. Drugs meenemen kan. Bommen ook, of je nu in Parijs of Amsterdam instapt. Tassen worden niet gecontroleerd, je kunt ze zelfs achterlaten en uitstappen. Niemand die ziet dat er een is blijven staan. Op alle gangen zijn rekken voor bagage, heerlijk anoniem. De Thalys rijdt zo hard (300 km) dat je misselijk wordt van naar buiten kijken. Een explosie en het is wel duidelijk wat er met de 377 passagiers gebeurt. Daar kan de ontsporingsgeleiding weinig aan veranderen. Toch is conducteur Jeroen geen voorstander van strengere controles. ‘Ach, er is nog nooit iets gebeurd.’ Hij haalt zijn schouders op. ‘Van mij hoeft het niet.’
In Madrid en Londen bleek
dat treinen een mooi doelwit zijn voor terroristen. Maar dat is geen
reden om de HSL extra te beveiligen. ‘We gaan niet op voorhand allerlei
maatregelen nemen’, zegt een woordvoerder van de Nationaal Coördinator
Terrorisme Bestrijding (NTCB).
Hij legt uit dat er in Nederland een alerteringssysteem is. Dat
geeft zowel de terrorismedreiging in zijn algemeenheid aan (beperkt)
als per sector (basis op het spoor). Pas als uit informatie van
bijvoorbeeld inlichtingendiensten blijkt dat er meer dreiging is,
worden extra maatregelen genomen.
Vliegveldstijl
Hazik Hassan, een Maleisische moslim die in Londen studeert, snapt
daar weinig van. ‘Ze zouden op zijn minst de tassen moeten controleren
toch?’ Dat vinden meerdere passagiers. ‘Als je wilt, kun je zonder al
te veel moeite driehonderd mensen opblazen. Dat kan misschien wel op
meer plekken in het openbaar vervoer, maar het contrast met vliegen is
op deze manier wel erg groot’, zegt de in Groot-Brittannië woonachtige
Nieuw-Zeelander David Wright. Hij prijst de veiligheid op een andere
internationale trein: de Eurostar die via de Kanaaltunnel naar Engeland
rijdt. ‘De controles daar zijn in vliegveldstijl.’
Het contrast tussen de twee internationale treinen is groot, maar
niemand kan echt uitleggen waarom. Thalys is vanwege de kerstvakantie
niet bereikbaar voor commentaar. De Franse spoorwegpolitie tast ook in
het duister. ‘Eurostar en Thalys zijn twee verschillende bedrijven. Bij
Eurostar word je gecontroleerd en bij Thalys niet. Ik weet ook niet
waarom’, zegt een agent op Gare du Nord. ‘Misschien is dat gevaarlijk,
maar tot nu toe is er nog nooit iets gebeurd’.
Heelhuids
Passagier Wright denkt het wel te weten: de Britten zijn door de
aanslagen in Londen extra scherp geworden, en zorgen dus voor controles
op de Eurostar. In Frankrijk zijn de laatste jaren geen grote aanslagen
gepleegd, en in Nederland nog nooit. ‘Je weet hoe het gaat bij dit
soort dingen. Maatregelen worden pas ingevoerd als er iets is gebeurd.’
Met zijn twee kinderen loopt hij heelhuids de aankomsthal van Gare
du Nord in. Daar klinkt het bericht: ‘Dames en heren, blijf in de buurt
van uw bagage en meldt het als u een verlaten tas ziet staan.’ Dat had
in de Thalys niet misstaan.