Gepubliceerd: donderdag 4 februari 2010 18:54
Update: donderdag 4 februari 2010 22:18
Het kabinet is bijna klaar met een officiële reactie op het Irakrapport van de onderzoekscommissie-Davids. Bronnen rond het kabinet meldden donderdag dat de brief aan het parlement waarschijnlijk vrijdag in de ministerraad kan worden afgerond. Een conceptbrief die donderdag via KRO's Reporter
uitlekte, deed de Rijksvoorlichtingsdienst af als een ambtelijk stuk
zonder status.
Donderdagmiddag hadden de top van het kabinet en
de meeste ministers die betrokken zijn bij de kwestie opnieuw met
elkaar gesproken. De regering heeft de Tweede Kamer beloofd begin
februari met een reactie te komen op het rapport van Willibrord Davids,
dat op 12 januari werd gepresenteerd. Daarin staan harde conclusies
over het besluit om politieke steun te geven aan de omstreden
Amerikaans-Britse inval in Irak in 2003.
Enkele uren na de
presentatie ontstond politieke commotie over premier Jan Peter
Balkenende, die in het verweer kwam tegen enkele bevindingen van
Davids. De PvdA was daar woest over. Het kabinet scheerde langs de
afgrond, maar de crisissfeer werd na een dag gesust met een brief
waarin het kabinet stelde dat het volkenrechtelijk mandaat
,,adequater'' had gemoeten.
Het mandaat was een van de stekels
uit het rapport. Het kabinet voerde tal van overleggen over de te
vormen reactie. Donderdag sprak Balkenende in zijn Torentje ruim 2,5
uur met vicepremier André Rouvoet en de ministers Maxime Verhagen
(Buitenlandse Zaken), Bert Koenders (Ontwikkelingssamenwerking) en
Guusje ter Horst (Binnenlandse Zaken). Na afloop wilden zij inhoudelijk
niets kwijt. Wel gaven ze aan dat het een goed en constructief overleg
was.
In de uitgelekte conceptbrief, volgens de RVD van 21
januari, onderkent het kabinet op punten dat de Kamer in de aanloop
naar de inval niet goed en volledig is ingelicht. Zo had betere
informatie over de dreiging vanuit Irak gegeven moeten worden en had
meer informatie kunnen worden gegeven over een Amerikaans verzoek om
militaire steun te verlenen.
Niet alle conclusies van Davids
worden overgenomen. Zo wordt tegengesproken dat Balkenende zich amper
bemoeide met de kwestie. Verder ontkent het kabinet dat Nederland
vroegtijdig achter de VS aanliep en ook zou het niet kloppen dat aan
het beleid slechts een 45 minuten durende brainstormsessie op het
ministerie van Buitenlandse Zaken ten grondslag lag.
'Kamer verkeerd geïnformeerd'
Het tv-programma KRO Reporter heeft een conceptbrief
van het kabinet over het Irakrapport in handen gekregen en op zijn site
gezet. Uit deze brief, die mogelijk twee weken oud is, blijkt dat de
regering erkent dat de Tweede Kamer niet goed is ingelicht.
Zo had de informatie over de dreiging vanuit Irak beter gemoeten en had
meer informatie kunnen worden gegeven over een Amerikaans verzoek om
militaire steun.
Volgens de RVD betreft het echter een 'eerste ambtelijk concept zonder enige status'.
Downloadt de conceptbrief van het kabinet
Rapport
Klik op de foto om het rapport te downloaden
Belangrijkste conclusies:
- Een volkenrechtelijk mandaat voor de inval ontbrak
- Er is geen bewijs voor een actieve militaire bijdrage van Nederland aan de inval
- Het kabinet heeft de Tweede Kamer onvolledig geïnformeerd over het verzoek van de VS om militaire steun
- Premier Balkenende gaf weinig of geen leiding aan het Irak-debat.
Dat liet hij over aan minister van Buitenlandse Zaken Jaap de Hoop
Scheffer.
- De AIVD en MIVD hadden nauwelijks eigen informatie over de massavernietigingswapens van Irak
- Nederlandse veiligheidsdiensten waren de hele periode terughoudender over de Iraakse wapendreiging dan kabinetsleden waren in hun informatie naar de Tweede Kamer toe
- De benoeming van toenmalig CDA-minister Jaap de Hoop Scheffer als
secretaris-generaal van de NAVO is niet beïnvloed geweest door de
Nederlandse besluitvorming rond de politieke steun aan de Amerikaanse
inval in Irak
Meer