Door: Marcia Nieuwenhuis 
Gepubliceerd: vrijdag 5 februari 2010 00:01
Update: vrijdag 5 februari 2010 15:33
De strijd om de kabinetsreactie op de commissie-Davids is nog niet over. Gisteren lekte een conceptbrief in het straatje van het CDA.
Nee hoor, er is helemaal niet in een ‘achteloze’, slechts drie kwartier durende benen-op-tafel-sessie besloten een oorlog in te stappen, de premier had alle touwtjes in handen en de Kamer is weliswaar een tikje onvolledig geïnformeerd, maar volledig informeren was in dat stadium ook helemaal niet wenselijk.
Wie de conceptbrief van de kabinetsreactie op het rapport van de commissie-Davids leest, die via KRO Reporter boven tafel is gekomen, kan alleen maar concluderen dat die past in het straatje van het CDA.
Het enige punt van kritiek dat echt overeind blijft, is de reactie van premier Jan Peter Balkenende waarin hij toegaf dat hij met de kennis van nu anders gehandeld zou hebben. Maar dat had de premier, die tevens CDA-leider is, de dag na de uitkomst van het rapport van de commissie-Davids op 13 januari ook al toegegeven.
De conceptbrief – waarover maar zeer weinig mensen uit de ambtelijke en de politieke top beschikten – lekte uit, een teken van onenigheid. Begin februari zou het kabinet een gezamenlijke reactie naar de Kamer sturen, maar het is nog maar de vraag of het kabinet daar vandaag al uit komt.
De top van het kabinet en de meeste ministers die betrokken zijn bij het Irakrapport kwamen gisteren opnieuw bij elkaar voor overleg in het Torentje.
Alleen PvdA-leider en minister van Financiën Wouter Bos ontbrak wegens verhoren van de commissie-De Wit, die onderzoek doet naar de kredietcrisis. ’s Avonds werden de uitkomsten hiervan besproken in het bewindsliedenoverleg van de verschillende partijen.
Hoewel de Rijksvoorlichtingsdienst namens het kabinet laat weten dat de brief ‘een eerste ambtelijk concept’ van 21 januari is ‘zonder enige status’, geeft de conceptbrief een interessant kijkje in de keuken. En dan vooral een kijkje in het onderhandelingsspel dat achter de schermen plaatsvindt en waarin het CDA de eerste voorzet geeft. Dat blijkt ook uit het feit dat er volgens de conceptbrief wél afspraken zijn gemaakt over het steunen van de oorlog in de formatie, iets wat de Partij van de Arbeid altijd heeft ontkend.
Het kabinet ontkent ook dat inlichtingendiensten niet volledig geïnformeerd zouden zijn. Zelfs de beruchte ‘for your eyes only’-brief van de Britse premier Blair aan Balkenende zou naar de AIVD, MIVD én het ministerie van Buitenlandse Zaken zijn gestuurd.
Een opmerkelijke constatering aangezien de commissie-Davids nauwgezet de woede van de inlichtingendiensten beschrijft omdat de ?Britten rechtstreeks informatie verstrekten aan de premier. De commissie-Davids tekende uit de mond van het plaatsvervangend hoofd van de AIVD Theo Bot hierover juist op: ‘Wij vonden het ongehoord’ en ‘een breuk in de verhoudingen’.