Door: Remco Tomesen 
Gepubliceerd: woensdag 17 februari 2010 23:44
Update: donderdag 18 februari 2010 00:01
Wie blanco stemt in Amsterdam, stemt dit jaar wél op een partij: de Lijst Blanco. Een partij die, bij genoeg blanco stemmen, zelfs een zetel gaat opeisen.
Nog nooit waren zoveel Nederlanders níet van plan te stemmen als bij de komende gemeenteraadsverkiezingen. De verwachte opkomst op 3 maart is 45 procent, zegt BMC onderzoek, dat een representatieve steekproef onder Nederlanders deed.
Niet-stemmers hebben domweg geen interesse, blijkt uit het onderzoek. Of weten niet op welke partij ze moeten stemmen, vinden dat geen enkele partij bij hen past. Op die laatste groep mikt de Lijst Blanco.
‘Veel mensen voelen zich niet vertegenwoordigd door het politieke systeem’, zegt een van de Amsterdammers achter de lijst, die anoniem wil blijven. ‘Het doet er niet toe wie we zijn. We zijn zelf ook blanco. Politiek moet gaan over ideeën, niet over personen.’
Als er genoeg mensen in Amsterdam blanco stemmen, willen jullie een zetel opeisen. Dat kan toch niet? Blanco stemmen zijn ongeldig en tellen niet mee in de uitslag, zegt de Kiesraad.
‘Dat moet veranderen, vinden wij. Als veel mensen blanco stemmen, moet een van de 45 zetels in de Amsterdamse raad leeg blijven. Die zetel wordt dan elke dag door een andere blanco stemmer bezet; we noemen het de wisselzetel.’
Maar volgens de regels krijgen jullie die zetel niet.
‘Nu worden bij de uitslagen het aantal blanco stemmen niet genoemd. Wij roepen degenen die stemmen tellen op dit wél bekend te maken. Zo kunnen wij uitrekenen of we recht op een zetel hebben. Stap twee is dan om die zetel op te eisen. Hoe we dat precies gaan doen, daar denken we nog over na.’
Mensen die blanco stemmen, willen toch eigenlijk helemaal niet bij een partij horen? Ook niet bij de Lijst Blanco.
‘Wij zijn geen partij. We doen niet aan representatieve democratie, waarbij een politicus vier jaar lang zijn gang kan gaan. Als kiezer geef je dan eigenlijk je stem weg, want je weet niet wat er in die jaren allemaal gaat gebeuren. Nee, bij ons vertegenwoordigen de kiezers zichzelf. Elke dag van het jaar zit er een andere blanco-stemmer op de restzetel, dat gaan we zo regelen. En mensen kunnen via onze website hun ideeën kwijt. De achterban wordt zo voortdurend gepeild.’
Dat is bij Rita Verdonk, die via internet haar achterban peilde, nogal mislukt.
‘Op haar website kwamen vooral boze mensen af, dat liep uit de hand.
Nu is haar site gereguleerd. Op onze site gaan we die discussies beter regelen. En daarnaast hebben we de mensen op de wisselzetel natuurlijk, die elk hun eigen ideeën hebben.’
De ene dag is Lijst Blanco dan voor coffeeshops in de buurt van scholen, en de andere dag weer tegen.
‘Ja, dat kan. Het gaat ons niet om de standpunten, maar om het systeem. Dat willen we aan de kaak stellen: mensen moeten meer betrokken zijn bij de politiek, meer invloed hebben.’
Daar is in 1966 toch al een politieke partij voor opgericht, D66? Een partij die er na veertig jaar achter kwam, dat het veranderen van het politieke systeem in Nederland eigenlijk niet echt mogelijk is.
‘Hm, wij hebben echt het gevoel dat er behoefte is aan een politiek systeem waarbij mensen meer inspraak hebben. Kijk maar naar de desinteresse voor de gemeenteraadsverkiezingen.
Hoe we dat systeem precies veranderen, daar hebben we het over op ons verkiezingsfeest op 3 maart in Amsterdam. Daar gaan kunstenaars, activisten en hoogleraren over een alternatief systeem met meer inspraak praten.’
Hebben jullie Hans van Mierlo ook uitgenodigd?
‘Nee, die hebben we nog niet uitgenodigd. Hm, misschien wel een goed idee.’