Door: Marcel van Engelen
Gepubliceerd: zondag 28 februari 2010 23:48
Update: zondag 28 februari 2010 23:49
De strijd tegen megavarkensstallen lijkt gewonnen. Zelfs veehouders zien er geen brood meer in.
‘Overal worden we weggepest’, zegt Wyno Zwanenburg,
voorzitter van de Nederlandse Vakbond voor Varkenshouders (NVV). ‘Bijna
nergens krijgen we de vergunning rond.’ Hij doelt op uitbreidingen van
bestaande stallen en nieuwbouw.
Varkenshouders vinden het verzet gebaseerd op
emotie, maar kunnen er niet omheen. Tientallen lokale protestgroepen
kwamen al in het geweer. Recent weer in Geesteren, in de Achterhoek,
waar negen megastallen zouden komen. Omwonenden vrezen stank,
dierziekten en fijnstof.
Ze worden gesteund door Milieudefensie, dat tegelijk
in Utrecht aan het zesde provinciale burgerinitiatief tegen megastallen
is begonnen. Nummer vijf, in Noord-Brabant, dreigt (deels) succesvol te
worden. Op 19 maart wordt daarover beslist. Zelfs het CDA is aan het
schuiven.
‘Deze discussie verlamt de hele varkenshouderij’,
zegt Zwanenburg. ‘Wat in de ene gemeente of provincie kan, is de andere
aan het verbieden. We moeten zelf initiatief nemen.’
De voorman van de varkenshouders kwam onlangs met
een revolutionair voorstel. Hij wil een maximumgrootte voor
varkensstallen. ‘Gebaseerd op omvang van de stal, aantal werknemers of
het aantal dieren. Moet je echt 40.000 varkens op één lokatie willen?
En als je dat wel wilt, moet je je afvragen of je niet beter naar
bijvoorbeeld Duitsland kunt gaan. Dat is sowieso goedkoper.’
Het NVV-bestuur floot Zwanenburg vorige week terug,
maar het geeft wel aan welke kant het opgaat. Het aanvankelijk kansloos
geachte verzet tegen ‘megastallen’ of ‘varkensflats’ triomfeert.
Hans Huijbers, voorman van de landbouwondernemers in
het zuiden (ZLTO, van oudsher verknoopt met het CDA), zei onlangs in
het Brabants Dagblad dat het systeem van schaalvergroting eindig is.
‘Tenzij je naar boerderijen van 200.000 varkens wilt, zoals in
Argentinië en Brazilië. Voor een dergelijke industriële vleesproductie
is in ons drukbevolkte Brabant geen ruimte.’
Opmerkelijk: de landbouwondernemers zitten bijna op
één lijn met Milieudefensie. ‘Staak het onethische gestunt met voedsel
tot ver onder de kostprijs’, aldus Huijbers. Net als de NVV denkt de
ZLTO nu aan een maximale grootte van stallen.
Volgens Sonja Borsboom, een voormalige accountant
die de protesten in Brabant leidt, worden de tegenstanders niet meer
gezien als nimby’s (not in my backyard) en roepende huisvrouwen.
Volgens haar heeft de uitbraak van Q-koorts, maar ook de financiële
crisis, tot een omslag in denken geleid. Ze schrijft nu een column voor
het vakblad Pig Business en spreekt mbo-leerlingen Veehouderij toe. En
als de ZLTO belt voor een uitnodiging ‘dan kruipen ze zowat door de
telefoon’. ‘De sector is gaan nadenken.’