Door: Hans Wiegel » Meer columns van Hans Wiegel
Gepubliceerd: woensdag 3 maart 2010 00:46
Update: woensdag 3 maart 2010 01:47
Vandaag zijn er verkiezingen voor de gemeenteraad. Al wordt dat – zeker door de verliezers vanavond – ontkend, de verkiezingen zullen een uitspraak zijn over de Haagse politiek.
Ooit hadden de oude gevestigde partijen het met elkaar voor het zeggen. De PvdA, het CDA en – in mindere mate, ze was de kleinste van de drie – de VVD.
Heel ver terug in de geschiedenis hoeven we niet te gaan. In de jaren zeventig van de vorige eeuw beschikten PvdA en CDA ieder over zo’n vijftig zetels in de Tweede Kamer en de VVD had er rond de dertig.
Die overzichtelijkheid was er ook bij de kabinetsformaties. Het CDA in het midden. Er was in het parlement een meerderheidskabinet te vormen bestaande uit PvdA en CDA, of uit CDA en VVD.
Coalities van CDA en PvdA waren – op zijn best – verstandshuwelijken. De befaamde VVD-leider Oud zei vijftig jaar geleden al: ‘Van mekaar meugen ze niet, bij mekaar deugen ze niet.’ Actueler kan het niet!
Het CDA kiest in zijn hart het liefst voor een kabinet met de VVD. Op programmatische gronden en vanwege het feit dat de VVD relatief klein is. Ook omdat de persoonlijke verhouding tussen CDA- en VVD-ministers als prettig ervaren is.
Nu zijn de kiezers minder honkvast en kiezen zij voor de flanken op het politieke speelvlak: zie eerst de opkomst van de SP en nu die van de PVV.
Links- of rechtsom is er getalsmatig in deze tijd geen meerderheidskabinet, bestaande uit twee van de gevestigde partijen, te vormen.
Dat leidt tot allerlei onzekerheid en vooral – veel belangrijker – tot politieke instabiliteit.
In het najaar richtte de publiciteit zich op het CDA. Premier Balkenende had bij de algemene beschouwingen zijn week niet. Dan weer het rapport-Davids. Nu de kabinetscrisis.
Later raakte de PvdA in een gestage neergang, met als apotheose het opbreken door Bos van de regering, tot stille woede van vooraanstaande partijgenoten.
In stilte klinkt de roep om de komst van burgemeester Cohen naar Den Haag.
Met de SP gaat het ook niet goed.
Verwijzend naar de terugkeer indertijd van Van Mierlo naar Den Haag, zei Jan Marijnissen onlangs: ‘Waarom zou ik iets uitsluiten?’ Een voorspelling: de PVV wint fors in Almere en Den Haag; elders winst voor de VVD; de SP stelt teleur; de PvdA verliest en het CDA houdt zich kranig.
Vanavond weten we hoe de kiezers de politieke triestheid beoordelen. Heimwee naar andere tijden?