Door: Camil Driessen 
Gepubliceerd: woensdag 10 maart 2010 23:33
Update: donderdag 11 maart 2010 07:38
Amsterdam, Utrecht, Den Haag: ook buiten Rotterdam vonden misstanden plaats.
Rotterdam staat niet alleen, ook uit de rest van Nederland sijpelen berichten door over verkiezingsincidenten. Nergens zo bont als in Rotterdam, waar de teller inmiddels staat op ruim 140 officieel gemelde incidenten. Nieuw zijn onder meer een voorbijganger die gevraagd werd om mee te tellen en twee stembussen die enkele tijd ‘zoek’ waren. Dan is er ook nog Leefbaar Rotterdam, dat het hardst kraaide over misstanden, maar zelf in strijd met de Kieswet zou hebben gehandeld door kandidaat-raadsleden per mail aan te zetten tot het werven van volmachten. Het OM doet hier onderzoek naar.
Daarmee vergeleken lijken de misstanden in de rest van Nederland peanuts. In Den Haag eist de PVV een onderzoek naar wantoestanden naar aanleiding van YouTube-beelden van meerdere Hagenezen in een stemhokje. Dat is in strijd met de Kieswet maar praktijk in verschillende grote steden. Getuigen melden deze krant dat er ook in hun stemlokaal ‘tweestemmers’ waren.
Almere bijvoorbeeld. Of Utrecht, daar stond Jacco Hupkens samen met zijn vriendin in het hokje. ‘Vanwege de drukte. Ik wist niet dat het niet mocht en er werd ook niet tegen opgetreden.’ Ook in Amsterdam was tweestemmen volgens een stembureaumedewerker aan de orde. Eerder werd al bekend dat in verschillende gemeenten in het land, zoals Geldrop-Mierlo, hertellingen moesten plaatsvinden.
Extra gênant is dat zelfs sommige hertellingen in strijd waren met de Kieswet, volgens Melle Bakker, de hoogste man van de Kiesraad. Die in Rotterdam bijvoorbeeld, daar had op twee momenten toe mogen worden besloten: bij het vaststellen van de uitslag of bij de laatste vergadering van de ‘oude’ raad.
‘Bij ons waren er misstanden, hoofdzakelijk mensen die met zijn tweeën stemden’, zegt een stembureaulid in Amsterdam Slotervaart dat anoniem wil blijven. Moeders met kinderen, allochtonen en lompe Nederlanders: ze wilden gewoon niet luisteren. ‘Ik heb er tegen iedereen wat van gezegd maar sommige mensen luisteren niet en geven je een grote bek terug. Wat dan? Ik kan ze moeilijk met fysiek geweld uit het hokje trekken of hun stembiljet afpakken.’
‘Stembureauleden moeten er gewoon voor zorgen dat het niet gebeurt’, zegt de woordvoerder van staatssecretaris Bijleveld (die met een versnelde evaluatie bezig is). De voorzitter van het stembureau kan de burgemeester om bijstand vragen zodat er bijvoorbeeld à la Rotterdam stadswachten komen opdraven of het stembureau kan worden gesloten.
Maar het Amsterdamse stembureaulid vindt dat er zo wel heel veel op het bord van de vrijwilligers van het stembureau komt te liggen. Hij ziet beveiliging als de enige oplossing als je de huidige gang van zaken kwalijk vindt. ‘Dan moet je het professioneler aanpakken en er geen vrijwilligers neerzetten, maar technocraten en beveiligers. Het is nogal een verschil of ik in mijn burgerkleding of een beer van een beveiliger iets zegt.’
Het lijkt dan ook niet onwaarschijnlijk dat gemeenten op 9 juni zullen besluiten tot het inzetten van stadswachten of beveiligers op plekken waar het fout is gegaan. Omdat veel tweestemmers het gevolg waren van drukte zou ook het openen van extra stembureaus kunnen worden overwogen. Zo waren vanwege bezuinigingen in Rotterdam minder stemlokalen open dan voorheen.
En als hij het door alle ophef nog niet doorhad, kan aan de kiezer ook extra duidelijk worden gemaakt dat hij niet met iemand in een stemhokje mag, bijvoorbeeld door grote posters met ‘1 persoon per hokje!’ in plaats van ‘potlood niet bevochtigen’.