Tijd voor ander volmachtsysteem

Door: Josca Westerhof
Gepubliceerd: donderdag 11 maart 2010 23:29
Update: donderdag 11 maart 2010 23:45

Ga op zoek naar alternatieven en schaf de volmacht zoals die nu bestaat af, zegt oud-verkiezingswaarnemer Leo Platvoet.

Oud-senator Leo Platvoet, die onder meer als waarnemer verkiezingen in Azerbeidzjan volgde, vindt dat er veel te zeggen is voor methodes als stemmen via telefoon of via internet. ‘Ik vind dat die discussie gevoerd moet worden. Er moet meer onderzoek komen naar deze alternatieven. Het huidige systeem is te fraudegevoelig.’

De discussie over machtigingen is volop gaande, nu het OM onderzoek doet naar het ronselen van stemmen door Leefbaar Rotterdam, geïnspireerd door concurrent PvdA, die bij de verkiezingen in 2006 een heuse ‘volmachtcoördinator’ in dienst nam. Maar het ronselen gaat verder dan Rotterdam en is niet nieuw. In Harderwijk zijn inwoners door een VVD-lid benaderd om hun volmacht af te staan. En bij de vorige verkiezingen werden machtigingen aangeboden via Marktplaats en kocht een lijsttrekker in Arnhem daklozen om. En zo zijn er nog meer berichten over het ronselen van machtigingen.

Andere landen moeten er dan ook niet veel van hebben. Alleen België en Groot-Brittannië hebben een systeem dat lijkt op het onze. Wel stukken veiliger. Daar kun je alleen schriftelijk een volmacht aanvragen. Een machtiging op de achterkant van het stembiljet is iets typisch Nederlands. En volgens een woordvoerster van de Kiesraad minder veilig. ‘Daarbij kan op het laatste moment nog geronseld worden.’ Bij een schriftelijke volmacht kan dat niet, want die moet al een tijd voor de verkiezingen worden ingevuld.

Je zou denken dat de maat vol is na alle ronselpraktijken. In 2006 zijn de regels aangescherpt, maar het volmachtsysteem staat nog overeind. De Kiesraad heeft alternatieven onderzocht en vervolgens allemaal afgewezen. Stemmen per brief kan volgens de Raad ertoe leiden dat het ene gezinslid het andere beïnvloed of dwingt tot een bepaalde stem. Eerder stemmen sluit zieke mensen uit en stemmen aan huis is fraudegevoelig.

Universitair docent bestuurskunde Linze Schaap ziet wel wat in stemmen via de post. ‘Daar is niemand anders bij betrokken, wat het grote nadeel van de volmacht is. Maar laten we niet meteen dingen gaan regelen. Eerst het rapport van het OM afwachten.’

Reageer Stuur door Print

• 14:41 'Kamer maakt Polen-meldpunt te groot'
• 14:21 Nederlander overlijdt in Uganda
• 14:10 Toeslag kinderopvang laat meer moeders werken
• 14:05 Breivik ontmoet Wilders
• 13:52 Kroes hekelt PVV-meldpunt