Door: Eveline Domevscek & Jan-Hein Strop ...
Gepubliceerd: woensdag 17 maart 2010 00:31
Update: woensdag 17 maart 2010 01:15
Lagere uitkeringen, geen tweede auto, veel meer eigen risico in de zorg, maar ook: meer vrouwen aan ’t werk!
Het drama was aan het gezicht van Coen Teulings, directeur van het centraal Planbureau (CPB), af te lezen. ‘Alleen maar de kaasschaaf toepassen is er niet meer bij’, zei hij gisteren bij de presentatie van de economische ramingen tot aan 2015. Hard bezuinigen, dát moet er de komende vijf jaar gebeuren, willen de overheidsfinanciën van Nederland in het gareel komen en de staatsschuld niet ‘exploderen.’
Het CPB kwam daarbij uit op een bedrag van 29 miljard euro aan structurele bezuinigen, ofwel jaarlijks zo’n 1750 euro per inwoner. Dat klinkt als heel veel geld, en is het op zich ook wel, maar zo hard wordt de gemiddelde Nederlander niet geraakt.
Het goede nieuws dat Teulings niet benadrukte, is dat de gemiddelde koopkracht er bij ongewijzigd beleid zelfs lichtjes op vooruit gaat, mede dankzij een lage inflatie. Ook de arbeidsmarkt is geen drama, nu voorspellingen ervan uitgaan dat na 2011 de werkloosheid daalt vanaf de voorspelde piek van 6,5 procent.
Het overgrote deel van de impact van de bezuinigingen hangt af van de samenstelling van een nieuw kabinet. Een rechts kabinet zal een heel andere weg bewandelen om de bezuinigingen te halen dan een links kabinet. Hoe zeer de portemonnee van de Nederlander pijn gaat doen, is vooral een politieke keuze.
Er liggen allerlei gevaren op de loer. Zo dreigt tot 2015 de zorgbijdrage in de vorm van eigen risico te stijgen van 165 tot 775 euro per persoon per jaar. Bovendien moet de bijdrage aan de AWBZ omhoog. Verder ligt het voor de hand dat allerlei uitkeringen als de WW lager zullen worden of tenminste niet verhoogd met de inflatie.
Vrouwen
Wat er in Den Haag ook beslist wordt: harder werken lijkt het motto, met name voor vrouwen. Het arbeidsaanbod tot 2015 gaat volgens het CPB jaarlijks met 0,4 procent omhoog, in de periode tussen 2011 en 2015 zijn dit zo’n 140.000 mensen. ‘Deze groei komt vrijwel geheel voor rekening van vrouwen, het arbeidsaanbod van mannen neemt niet noemenswaardig meer toe’, schrijft het planbureau.
Ook al is het aantal werkende vrouwen de afgelopen jaren gestaag gestegen – naar 59 procent in 2009 – dat moet flink omhoog. Daarbij is het ook nodig dat een deel van die driekwart vrouwen die in deeltijd werken, fulltime aan de slag gaat. En dit is niet alleen noodzakelijk om de toekomstige schaarste op de arbeidsmarkt tegen te gaan, maar óók om de komende jaren niet al te veel te hoeven inleveren.
Ook wonen is niet meer wat het geweest is. Banken zijn door de crisis voorzichtiger geworden met het verstrekken van kredieten en hypotheken. Zes keer je jaarinkomen voor dat topappartement met dakterras is er even niet meer bij. Dan toch maar doorsparen in je veilige huurwoning.
Omdat het consumentenvertrouwen door de recessie is aangetast en de spaarzin is toegenomen, zijn extra vakanties voorlopig uit den boze. Maar dat waren we ook al een tijdje gewend, zegt Tom van Dijk, onderzoeksdirecteur van onderzoeksbureau Intomart GfK. Uit zijn onderzoek bleek dat tijdens de kredietcrisis zo’n 30 procent van de Nederlanders de voorjaars- of wintersportvakantie heeft uitgesteld of koos voor iets goedkopers. De shopvakanties in New York en de yoga-vakanties op Bali moeten even wachten. De tent kan weer van zolder voor twee weken kamperen op Texel. En skiën kan nog steeds, maar dan een dagje indoor in Landgraaf of Zoetermeer, in plaats met de Oranjes in Lech.
Volgens Van Dijk stelde ook bijna 50 procent van de Nederlanders de aankoop van een nieuwe auto uit. Of heeft inmiddels gekozen voor een goedkoper model. Maar misschien is het wegdoen van die tweede auto ook geen slecht idee. Dikke kans namelijk dat de parkeerkosten en de motorrijtuigenbelasting nog wel worden opgehoogd.