Door: Marcia Nieuwenhuis 
Gepubliceerd: zondag 9 mei 2010 23:52
Update: maandag 10 mei 2010 16:22
Landelijke koppeling van het elektronisch patiëntendossier is voorlopig van de baan. Een meerderheid in de Eerste Kamer is tegen.
Een meerderheid in de senaat vindt het bijna vijftig miljoen euro kostende landelijke systeem te duur, zo blijkt uit een rondgang van deze krant langs Eerste Kamerleden. VVD-senator Heleen Dupuis noemt het wetsvoorstel ‘absoluut prematuur’ en ‘een veel te griezelig avontuur’. SP-senator Tineke Slagter: ‘In het jaar dat dit wetsvoorstel bij ons in de Eerste Kamer ligt, is er al zoveel veranderd dat er geen wettelijke basis meer is.’
Maar er is niet alleen forse kritiek van de oppositie. Ook het CDA keert zich tegen het voorstel van de eigen demissionair bewindsman Ab Klink. ‘Als de wetgever iets wil wat al die dokters niet willen, dan kun je er maar beter niet aan beginnen’, zegt CDA-senator Hans Franken over het volgens hem nog ‘onvoldragen wetsvoorstel’.
De Eerste Kamer heeft forse bezwaren tegen de oprichting van het zogenaamde ‘landelijk schakelpunt’. Hiermee kunnen artsen, apothekers en specialisten door het hele land gegevens inzien. In de praktijk komt het volgens de Landelijke Huisartsenvereniging (LHV) zelden voor dat een dokter in Groningen patiëntgegevens uit Zeeland nodig heeft. Vice-voorzitter Paul Habets: ‘Zo’n 95 procent van de communicatie tussen hulpverleners vindt binnen de regio plaats, waarom dan zo’n ingewikkeld systeem optuigen dat huisartsen alleen maar geld kost?’
Het ministerie van Volksgezondheid heeft al 45 miljoen euro subsidie uitgetrokken om aansluitingen op het schakelpunt te realiseren. De ontwikkeling van het schakelpunt zelf kostte 3,2 miljoen euro.
ICT-projecten zijn geen specialiteit in Den Haag
Volgens directeur van de regionale ICT-zorgorganisatie RSO Haaglanden, Mia van Leeuwen, verhouden de voordelen van het landelijke systeem zich niet tot de kosten die ervoor moeten worden gemaakt. Ook merkt zij op dat het draagvlak voor een landelijk systeem bij huisartsen en apothekers beperkt is.
Senator Dupuis: ‘Het ministerie is te naïef begonnen, met onvoldoende kennis van zaken en heeft de problematiek zwaar onderschat.’ De digitalisering van medische gegevens past in een steeds langer wordende rij van té groots opgezette ICT-projecten waar de overheid zich aan heeft vergaloppeerd. Eerder gingen er ook al veel tijd én tientallen miljoenen zitten in P-direkt (samenvoegen personeelsadministratie ambtenaren), Speer (samenvoegen logistiek krijgsmacht) C2000 (communicatiesysteem voor ambulance, brandweer en politie) en de invoering van de ov-chipkaart.
Probleem is dat het ministerie té ambitieus van start ging met grootschalige, landelijke invoering. ‘Landelijk hebben we ontdekt dat we het veel beter regionaal kunnen opbouwen’, aldus ChristenUnie-senator Roel Kuiper. CDA-senator Franken wijst erop dat wel voorkomen moet worden dat er in de regio ‘houtje-touwtje-dossiers’ gebruikt worden die niet voldoen aan de beveiligingseisen. Van Leeuwen, Kuiper en Bos benadrukken dat de standaarden wél landelijk vastgesteld moeten worden, maar het digitale dossier vooral op regionaal niveau zijn werk moet doen.
Toenmalig minister Elst Borst lanceerde het idee voor het EPD in 1997 om medische missers te voorkomen. Uit onderzoek blijkt dat een meerderheid (86 procent) van de zorgverleners verwacht dat het aantal overdrachtsfouten door het EPD zal afnemen.
De D66-bewindsvrouw voorspelde dat het digitale systeem operationeel zou zijn in 2004. Maar anno 2010 is nog maar één op de negen apotheken, huisartsenpraktijken, huisartsenposten en ziekenhuizen aangesloten op het landelijk schakelpunt. Dat is maar 11 procent van alle 6.500 zorgaanbieders in Nederland. Nu de Eerste Kamer nog niet akkoord gaat met het wetsvoorstel is het onvermijdelijk dat de besluitvorming over het EPD pas ná de verkiezingen van 9 juni weer aan bod komt.