Door: Julien Althuisius 
Gepubliceerd: maandag 21 juni 2010 23:03
Update: dinsdag 22 juni 2010 07:01
De grote verkiezingsoverwinning van de PVV was een schreeuw
om aandacht. Wat is er allemaal aan de hand in Limburg?
Denk aan Limburg en je ziet glooiende heuvels,
pittoreske dorpjes en levensgenieters met een pot bier in de hand. Het
land van Mark van Bommel, van wie we nu opeens allemaal houden. Maar
Limburg is ook de provincie waar de PVV een enorme winst boekte, waar de
wonden van de mijnsluitingen nog steeds niet geheeld zijn en waar een
enorme leegloop aan de gang is. Limburg is het zorgenkindje van
Nederland.
Vrijdag kwam het zoveelste signaal. In Limburg is het
aantal faillissementen in een jaar tijd met 18 procent gestegen. Op
zich al geen prettig gegeven, maar helemaal zorgwekkend als je bedenkt
dat in vrijwel alle andere provincies het aantal bedrijven dat failliet
ging juist met 20 tot 60 procent daalde.
De vinger valt helaas niet op één zere plek te
leggen, zegt Nellie Verbugt, voorzitter van MKB Limburg. ‘Het is een
combinatie van factoren. Allereerst speelt de crisis in de bouw een
belangrijke rol. In Limburg vind je veel bouwgerelateerde bedrijven.
Daarnaast zijn veel bedrijven afhankelijk van de grote concerns als DSM
en NedCar. Als die gaan bezuinigen, betekent dat voor hun
toeleveranciers dat ze een grote en soms enige klant kwijtraken.’
Met al die faillissementen is het ook niet gek dat
veel Limburgers thuis zitten. Ondanks een lichte daling ten opzichte van
vorig jaar kampt Limburg nog steeds met een groot aantal werklozen: 7,7
procent, waar dat landelijk 6,5 procent is. Maar het hoge
werkloosheidspercentage is niet alleen te wijten aan de recente crisis.
Volgens Henk van Rees, coördinator industrie van FNV
Bondgenoten Limburg, lijdt Limburg nog steeds onder de mijnsluiting van
35 jaar geleden. ‘Dat was de hoofdindustrie, daar draaide Limburg op. De
sluiting heeft geleid tot een enorm banenverlies en dat voel je nog
steeds.’ ‘Limburg is die klap nooit te boven gekomen’, beaamt Frans
Boekema, hoogleraar Regionale Economie aan de Radboud Universiteit
Nijmegen en Universiteit Tilburg. ‘Door de sluiting kwamen 100.000
mensen op straat te staan. Dat is in Nederland nog nooit op zo’n schaal
gebeurd.’
Bankroete bedrijven, veel werklozen en dan is er nog
het grote grijze monster. Limburgs grootste struikelblok is namelijk
demografisch van aard. Er komen steeds meer 65-plussers bij. Alles wat
jong is en hersenen heeft trekt richting de Randstad en komt nooit meer
terug. Boekema: ‘Jongeren doen hier tot hun 17e een opleiding en
vertrekken vervolgens naar de grote steden waar ze betere
vervolgopleidingen of goede banen kunnen vinden.’ Door deze ‘braindrain’
is Limburg niet aantrekkelijk voor nieuwe bedrijven om zich te
vestigen. ‘En op die manier versterken de stagnerende economie en de
bevolkingsontwikkeling elkaar’, zegt Boekema. Gevolg is dat Limburg
letterlijk leegloopt. Heerlen wordt een spookstad. Daar wordt voor het
jaar 2020 een bevolkingskrimp van 15.000 verwacht, van 90.000 naar
75.000.
Hoe kan Limburg nou weer die blije, zonnige provincie
van weleer worden? Allereerst moet de Limburger upgraden, vindt Van
Rees: ‘Limburg moet investeren in opleidingen en de ontwikkeling van de
bevolking. Wil je nieuwe bedrijven aantrekken, dan moet je ook goed
opgeleide mensen kunnen bieden. De Limburgse bevolking moet naar een
hoger niveau.’
Nellie Verbugt vindt dat Limburgse ondernemers lef
moeten tonen: ‘Het moet innovatiever en creatiever. Durf juist nu te
investeren, juist nu risico’s te nemen.’ Mogelijkheden zijn er zat,
vindt Boekema: ‘Limburg heeft een fantastische ligging in Europa. Daar
moet je van profiteren. Het Ruhrgebied was vroeger ook alleen maar oude
industrie. Nu hebben ze de omslag gemaakt naar cultuur, recreatie en
toerisme en is het gebied veel aantrekkelijker geworden voor
hoogopgeleiden.’
Foto: Twan Wiermans/Foto Natura/Picture Box