Door: Camil Driessen 
Gepubliceerd: maandag 5 juli 2010 00:10
Update: maandag 5 juli 2010 13:29
Oud en wijs? Vergeet het maar: 50-plussers hebben ook soa’s.
Veilig vrijen komt in hun vocabulaire niet voor.
Swingers van boven de vijftig hebben twee keer zoveel
kans dat ze met een soa rondlopen dan een hoer.
Uit onderzoek van de GGD Zuid-Limburg dat vorige week
werd gepubliceerd, blijkt dat swingers (dat zijn stellen die seks met
andere stellen hebben) net zoals homo’s en jongeren condooms liever
links laten liggen. Maar het zijn niet alleen de swingende oudjes die
vol vieze virussen zitten, hun preutsere leeftijdsgenoten kunnen er ook
wat van.
Blinde vlek
‘Mannen en vrouwen van boven de vijftig zijn notoir
slechte condoomgebruikers’, constateert psychotherapeut en seksuoloog
Albert Neeleman van de Nederlandse Vereniging voor Seksuologie (NVVS).
Hij publiceerde meermalen over de blinde vlek van ouderen die veilig
vrijen heet.
‘Soa’s zijn echt niet alleen iets voor jongeren’,
ziet ook arts infectieziekten Hanna Bos van de GGD Gelre-IJssel.
‘Ouderen die gekke dingen doen op seksgebied lopen geheid seksueel
overdraagbare aandoeningen op: dat kan ik je op een briefje geven.’
De lovers op leeftijd zelf lijken hier geen benul van
te hebben. Neeleman wijt hun slordige seksuele gedrag voor een deel aan
een gebrek aan kennis. ‘De voorlichting aan ouderen schiet tekort. Die
gebrekkige voorlichting is er deels de oorzaak van dat ouderen zich niet
als risicogroep zien.’
Hij vindt dat ook de voorlichting naar werkenden in
de gezondheidszorg beter moet. ‘Die beseffen vaak niet hoe seksueel
actief sommige ouderen zijn en welke risico’s zij daarbij nemen en
lopen.’
Verzin daar maar eens een poster
voor
Met slogans als ‘Je laat je toch niet neuken zonder condoom’ of ‘Als
je later kinderen wil, gebruik dan nu een condoom’ vliegen de
Nederlandse vrij-veilig-campagnes over de hoofden van 50-plussers heen.
Niet van toepassing of te hip. ‘Qua vormgeving zijn onze campagnes erg
op jongeren gericht. Ouderen kunnen denken: dat is voor niet voor ons’,
zegt projectleider Filippo Zimbile van SoaAids Nederland.
Zimbile denkt dat ouderen onveilig vrijen, omdat ze niet zijn
opgegroeid met de campagnes van eind jaren tachtig toen aids opkwam.
Zimbile rechtvaardigt de focus op jongeren omdat daar de meeste
besmettingen voorkomen en de grootste gezondheidswinst te behalen valt.
‘We hebben beperkte middelen, dus je moet kiezen.’
Schaamte
Hoewel absoluut gezien jongeren en homo’s de meeste soa’s oplopen,
blijkt uit cijfers van het RIVM uit 2009 dat het aantal besmettingen met
gonorroe en hiv procentueel gezien hoger ligt bij ouderen. Zo is het
aantal positieve gonorroetests bij 25- tot 29-jarige vrouwen 0,7 procent
en bij 55-plussers 2,3 procent. In de VS, waar meer onderzoek is
gedaan, blijkt dat het aantal chlamydia-infecties onder mensen tussen de
55 en 64 jaar in drie jaar tijd met 40 procent steeg.
Deze getallen liggen mogelijk ook nog eens flink hoger. Volgens
Albert Neeleman van de NVVS blijkt uit verschillende onderzoeken dat er
standaard sprake is van onderrapportage van ouderen met hiv en soa’s,
omdat ze zich niet snel laten testen. ‘Voor ouderen is de schaamte
mogelijk nog groter dan voor jongeren, onder meer door de andere
seksuele opvoeding.’
Viagra
Er zijn verschillende verklaringen voor het gedrag van ouderen. De
belangrijkste is dat ze niet beseffen dat ook zij soa’s kunnen oplopen.
Sommige artsen denken dat de stijging te maken heeft met de opkomst van
Viagra, waardoor ouderen weer een goed seksleven kunnen hebben. Oude
mannen voelen zich jong en nemen het risicovolle gedrag over.
Oudere vrouwen zijn in de minderheid in de datingpool en dringen
daarom minder snel aan op condooms. Ouderen denken dat ze überhaupt geen
soa’s kunnen oplopen, ze stammen van voor de aids-golf. De enige
associatie die ze met condooms hebben, is dat die beschermen tegen
zwangerschap en dat is na de menopauze toch niet aan de orde. En
herintreders die lang in een vaste relatie hebben gezeten denken: het
zal wel meevallen.
Het zijn gevaarlijke gedachten. Ouderen zijn juist vatbaarder voor
soa’s, omdat hun immuunsysteem zwakker is. ‘Bij vrouwen neemt de omvang
van de vagina na de menopauze af. Het vaginaslijmvlies wordt
kwetsbaarder voor scheurtjes, waardoor virussen juist makkelijker in de
bloedbaan terecht komen’, constateert Neeleman. Zet dat maar eens op een
voorlichtingsposter.