Door: Marcia Nieuwenhuis 
Gepubliceerd: zondag 8 augustus 2010 23:35
Update: maandag 9 augustus 2010 07:16
Ambtenaren bereiden zich nu al voor op de komst van één nationale politieorganisatie. Burgemeesters vrezen voor de veiligheid.
Nog voor het CDA-VVD-kabinet met gedoogsteun van de
PVV is aangetreden, is het ministerie van Binnenlandse Zaken druk doende
met de komst van ‘één Politie Nederland’.
De huidige 25 regionale korpsen en het Korps
Landelijke Politiediensten gaan dan op in één nationale organisatie. Het
ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK) houdt er rekening mee dat er
nog slechts zeven tot tien regionale eenheden overblijven.
Gebrekkig
Volgens het beoogde kabinet-Rutte I leidt de
gebrekkige samenwerking van de huidige, relatief kleine korpsen tot veel
bureaucratische rompslomp en gaat het ten koste van de ‘echte taken van
de politie’. De ambtelijke werkgroep die eerder dit jaar de
bezuinigingen op veiligheid en terrorisme heeft onderzocht, becijferde
dat het rijk hiermee 225 tot 415 miljoen euro kan besparen.
Als het aan de VVD en de PVV ligt, wordt dit geld
gebruikt voor respectievelijk 3.500 tot 10.000 extra agenten op straat.
BZK houdt ook rekening met het scenario dat de Nationale Politie gaat
vallen onder één overkoepelend ministerie van Veiligheid. Dit ministerie
heeft dan zowel het Openbaar Ministerie als de Nationale Politie onder
zijn beheer. Mogelijk verhuist dan ook de marechaussee van Defensie naar
de politie. Burgemeesters vrezen dat de centralisatie de veiligheid
niet ten goede zal komen. ‘Afstemmen op gemeentelijke behoeften wordt zo
lastiger’, waarschuwt Bernt Schneiders, voorzitter van het Nederlands
Genootschap van Burgemeesters. ‘Bijvoorbeeld de vraag of een bepaald
bureau open moet blijven, kun je beter lokaal beoordelen.’ Ook vreest
Schneiders, tevens burgemeester van Haarlem, dat de komst van de
Nationale Politie ‘incidentenpolitiek’ in de hand werkt. ‘Met één
Politie Nederland kun je de minister bij wijze van spreken elke dag naar
de Kamer roepen.’
‘Macht burgemeesters stelt dan niets meer voor’
Met de invoering van één Politie Nederland, blijft het gezag (wat de
politie doet) bij de burgemeesters. Maar het beheer (inzet van mensen en
middelen) van het korps verhuist dan naar het ministerie in Den Haag.
En dat ziet het Nederlands Genootschap van Burgemeesters niet zitten.
‘Wij mogen dan nog wel zeggen wie wat moet doen, maar gaan niet meer
over het geld’, verklaart Bernt Schneiders van het burgemeestersgilde.
‘In theorie ga je er dan nog wel over, maar omdat je niet meer over
de inzet van mensen en middelen gaat, stelt dat eigenlijk niets meer
voor’, zegt Schneiders stellig. ‘Wie betaalt bepaalt.’ Het is volgens de
Haarlemse burgervader ‘één grote uitholling van de macht’. ‘De gouden
koorden uit Den Haag hebben het dan voor het zeggen.’
Hij vreest dat als er problemen zijn – zoals bijvoorbeeld in Gouda of
Culemborg – de minister naar de Tweede Kamer wordt geroepen en dan ten
onrechte kostbare maatregelen voor het hele land zal treffen, terwijl
het mogelijk slechts een lokaal probleem is. Ook is Schneiders bang dat
de reorganisatie zelf duur uit zal pakken.
Voorzitter van Politievakbond ACP Gerrit van de Kamp ziet juist de
voordelen van één Politie Nederland. ‘Nu zijn er te veel mensen die
verantwoordelijkheid hebben, waardoor eigenlijk niemand zich
verantwoordelijk voelt.’
Auto’s kopen
Het huidige aantal korpsbeheerders, 26, noemt Van de Kamp ‘sowieso te
veel’. De bezetting van enkele korpsen, zoals Gooi en Vechtstreek en
Drenthe is met 600 tot 800 personen volgens hem te klein om bijzondere
problemen binnen het eigen korps op te lossen. ‘Daarvoor moet dan
geleend worden bij andere korpsen, wat weer extra bureaucratie met zich
meebrengt.’ Zowel Schneiders als Van de Kamp vindt dat een deel van de
taken – zoals inkoop van auto’s, ICT en personeelsmanagement – wel beter
landelijk geregeld kunnen worden.
Het afgelopen decennium zijn de uitgaven aan veiligheid en terrorisme
in Nederland sterk gestegen. Gaven overheden en de private sector hier
in 2002 nog zo’n 460 euro per inwoner per jaar aan uit (7,5 miljard), in
2008 was dit ruim 650 euro (10,8 miljard), zo blijkt uit CBS-gegevens.
De politie is in 1993 voor het laatst grondig gereorganiseerd. Toen
werden het Korps Rijkspolitie en de 150 gemeentelijke politiekorpsen
gereduceerd tot de huidige 26 regio’s.