Gepubliceerd: zondag 5 september 2010 17:09
Update: woensdag 15 december 2010 13:13
De kunstschilder Corneille is zondag overleden in Frankrijk, waar hij
woonde en werkte. Corneille, wiens werkelijke naam Guillaume Cornelis
Beverloo was, overleed op 88-jarige leeftijd in een ziekenhuis. Hij was
de laatste tijd lichamelijk sterk achteruit gegaan. Dat meldde zijn
vriend Boudewijn Hiltermann, namens de vrouw van de Nederlandse
Cobra-schilder, na berichtgeving door de NOS.
Corneille werd op 3
juli 1922 geboren in het Belgische Luik. Toen hij twaalf was verhuisde
zijn gezin terug naar Nederland. Hij leerde zichzelf schilderen en
volgde tussen 1940 en 1942 kunstcursussen aan de Amsterdamse Academie.
In 1946 exposeerde hij voor het eerst in Groningen.
Als kind signeerde hij zijn
tekeningen met Cornie en dat verbasterde hij later tot Corneille, wat
kraai betekent in het Frans. Corneille behoorde in 1948 met Appel en
Constant tot de oprichters van de Experimentelen. Met Appel begon hij
met het tekenen van portretjes op de Zeedijk in Amsterdam, die ze voor
een piek verkochten.
Ze trokken naar Parijs, want daar 'gebeurde
het' immers. Op zijn 26ste richtte hij samen met zijn landgenoten Appel
en Constant, de Belgen Christian Dotremont en Joseph Noiret en de Deen
Asger Jorn Cobra op. De naam slaat op de drie hoofdsteden van de landen
waaruit de oprichters vandaan kwamen: Copenhagen, Brussel en Amsterdam.
Drie
jaar erna werd de beweging opgeheven, volgens Corneille op het
hoogtepunt. Corneille vestigde zich in 1954 definitief in Parijs, omdat
hij vond dat hij zich daar kon meten met schilders van de hele wereld.
Corneille
heeft, naar eigen zeggen, nog drie perioden gehad in zijn carrière na
Cobra. De eerste noemde hij de lyrische, abstracte periode. Daarna deed
hij landschappen, geïnspireerd door reizen naar Afrika.
In zijn
derde periode viel hij terug op figuratie. Vogels, bloemen en vrouwen
kwamen steeds terug in felle en vrolijke kleuren. Bij het grote publiek
werd hij met die stijl bekend, zeker nadat hij commerciële opdrachten
aannam, zoals het bedrukken van pennen en stropdassen.
Corneille was een van de bekendste kunstenaars in Nederland. In heel
wat huiskamers hangt een werk van hem, zegt kunsthistorica Willemijn
Stokvis. ,,Dat komt mede door zijn grafische werk, zoals litho's en
zeefdrukken, die op grote schaal zijn vermenigvuldigd en verspreid.''
Volgens
Stokvis, die diverse boeken over Cobra schreef, gaf het werk van Appel
en Corneille in Nederland een enorme impuls. ,,Niet alleen aan andere
kunstenaars maar ook aan het onderwijs. Het leidde tot diep in de jaren
tachtig tot meer aandacht voor kindertekeningen en het werken met
verschillende materialen op scholen''
Naar de mening van Stokvis
was het werk van Appel vooral heftig en dat van Corneille poëtischer en
vrolijker. ,,Hij maakte haast volkskunst op een primitieve, kinderlijke
wijze. Het was sterk dat hij ondanks zijn psychische moeilijkheden zulk
vitaal, warm werk wist te maken, dat voor veel mensen veel betekent. Dat
lukt maar weinig kunstenaars.''
In de
jaren voor zijn dood kwam hij vooral in het nieuws door
Cobra-tentoonstellingen en door zijn manisch-depressieve buien. Op
verzoek van zijn vrouw, de Russische Natasja de Laktionoff, werd hij
onder curatele gesteld, omdat hij tijdens die buien te veel geld zou
uitgeven. Vrienden en galeriehouders beschuldigden haar ervan op zijn
geld uit te zijn.
Corneille bleef tot zijn dood kunst maken.
Groot verliesDe dood van schilder Corneille is een groot verlies voor de
Nederlandse en de internationale kunstwereld. Dat zei Katja Weitering,
artistiek directeur van het Cobra Museum in Amstelveen zondagavond naar
aanleiding van het overlijden van de schilder Corneille.
Volgen
Weitering was Corneille een van de belangrijkse na-oorlogse kunstenaars
en maakte hij deel uit van de internationale avant-garde (experimentele
voorhoede) in Europa. ,,Hij stond aan de wieg van de vrije
schilderkunst'', aldus de directeur. ,,Hij heeft een geheel nieuwe
poëtische kunstvorm geïntroduceerd.''
