Gepubliceerd: woensdag 8 september 2010 14:35
Update: woensdag 8 september 2010 18:47
Informateur Herman Tjeenk Willink wil weten of de vorming van een rechts minderheidskabinet van VVD en CDA met gedoogsteun van de PVV dit keer wel een kans van slagen heeft. Dat is volgens hem belangrijk voor de geloofwaardigheid van de toekomstige premier.
Als voor een derde keer geconcludeerd moet worden dat samenwerking van VVD en CDA met PVV er niet in zit, tast dat niet alleen de geloofwaardigheid van de informateurs aan maar vooral ,,ook van de toekomstige minister-president en eigenlijk van alle betrokkenen'', zei Tjeenk Willink woensdag.
Als de vorige informateur, Ivo Opstelten, zijn karwei mag afmaken, zoals is geopperd, moet er een ,,grote mate van zekerheid'' zijn dat dat gaat lukken. Hij wil daarom van de fractievoorzitters van VVD, CDA en PVV horen dat er een ,,redelijke mate van slagen'' is. Tjeenk Willink vindt het niet nodig met andere leden van deze fracties te praten.
Criteria
Als criteria noemde Tjeenk Willink onder meer dat zo'n minderheidskabinet stabiel moet zijn en een goede samenwerking moet hebben met de Staten-Generaal. Dat er naast de vertrokken CDA'er Ab Klink nog twee zittende Kamerleden (Kathleen Ferrier en Ad Koppejan) kritische geluiden hebben laten horen, hoeft een samenwerking niet bij voorbaat uit te sluiten, zei hij.
Ook het vooruitzicht dat het CDA een eventueel regeer- en gedoogakkoord nog voorlegt aan de eigen leden in een congres, vindt Tjeenk Willink geen obstakel. ,,Het is in allerlei partijen een gewoonte om onderhandelingsresultaten voor te leggen aan een congres. Maar uiteindelijk beslist de fractie'', aldus de informateur.
Geen probleem met Wilders
Tjeenk Willink stelde verder dat zijn werkrelatie met Geert Wilders ,,geen enkel probleem'' is. Na het vorige eindverslag van Tjeenk Willink zei de PVV-leider dat de adviseur van de koningin nooit meer informateur zou mogen zijn. Bovendien zou hij hebben willen laten onderzoeken of het mogelijk was om Tjeenk Willink te ontslaan als vicepresident van de Raad van State. Tjeenk Willink denkt desondanks dat er genoeg professionaliteit is om verder samen te werken.
Het zou nu de derde poging worden om tot politieke samenwerking tussen VVD, CDA en PVV te komen. De eerdere gesprekken daarover, onder leiding van respectievelijk Uri Rosenthal en Ivo Opstelten, strandden.
Mark Rutte
VVD-leider Mark Rutte is ervan overtuigd dat onderhandelingen over een rechts minderheidskabinet van zijn VVD met het CDA en gedoogsteun van de PVV gaan slagen. Er is volgens hem een ,,aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid'' dat de onderhandelingen goed aflopen, zei Rutte woensdag na zijn gesprek met informateur Herman Tjeenk Willink.
Rutte zei dat hij een stap verder gaat dan Tjeenk Willink, die een ,,grote mate van zekerheid'' eist voor de doorstart van de onderhandelingen. Rutte zei ervan overtuigd te zijn dat CDA-fractievoorzitter Maxime Verhagen de CDA-fractie en partij achter zich krijgt. Hij ervaart nieuwe gesprekken over rechts niet als een laatste kans. ,,Maar hij gaat wel slagen.''
'Doorgaan waar is gestopt'
De onderhandelingen over een minderheidskabinet van VVD en CDA met gedoogsteun van de PVV moeten doorgaan ,,waar we vrijdag zijn gestopt''. Dat heeft PVV-leider Geert Wilders woensdag gezegd tegen informateur Herman Tjeenk Willink.
Wilders vindt dat Ivo Opstelten opnieuw als informateur moet worden aangesteld om de onderhandelingen te leiden. ,,Het was een goed gesprek'', liet Wilders na afloop van het onderhoud met Tjeenk Willink weten. Na het vorige eindverslag van Tjeenk Willink zei de PVV-leider dat de adviseur van de koningin nooit meer informateur zou mogen worden.
'Willink is oké'
CDA-fractievoorzitter Maxime Verhagen steunt, net als VVD-leider Mark Rutte, de benoeming van informateur Herman Tjeenk Willink voor een tussenstap in de kabinetsformatie. ,,Prima dat in deze fase Tjeenk Willink in een tussenronde de balans op maakt, alvorens een vervolgstap wordt gezet'', aldus Verhagen woensdag.
Klink
CDA-medeonderhandelaar Ab Klink gaf vorige week aan niet verder te willen onderhandelen over samenwerking met de PVV. Klink schreef zijn bezwaren op in een brief (PDF). Dit zorgde voor een vertrouwensbreuk tussen PVV en CDA. PVV-leider Geert Wilders stapte vervolgens uit de onderhandelingen.
Brief
Het besluit van CDA-onderhandelaar om niet in zee te gaan met de PVV zorgde voor een crisis binnen het CDA. In een brief (PDF) stelde hij dat de ,,politieke samenwerking met de PVV een onbegaanbare weg is geworden''.
Instabiele regering
GroenLinks-leider Femke Halsema waarschuwt het CDA om ,,niet opnieuw in dezelfde fuik te zwemmen''. Dat stelde Halsema dinsdag, omdat ze vreest dat na het mislukken van de onderhandelingen over een rechts kabinet VVD, PVV en CDA het opnieuw gaan proberen. Volgens Halsema levert het rechtse kabinet een instabiele regering op.