Door: Marcel van Engelen
Gepubliceerd: donderdag 9 september 2010 23:56
Update: vrijdag 10 september 2010 07:13
De hardere aanpak van radicale dierenactivisten lijkt te werken: ze houden zich gedeisd. Of ze wijken uit naar België.
Dat was in 2008. Vervolgens kwam de politiek in het geweer (CDA en VVD vooral), riep minister Ter Horst een speciaal rechercheteam in het leven en beloofde ook de AIVD scherper toe te zien op wat de opsporingsdienst op verzoek van de Partij voor de Dieren ‘dierenrechtenextremisten’ is gaan noemen, om het verschil duidelijk te maken met ‘activisten’, die binnen de grenzen van de wet blijven.
Het druppelde nog wat na. In 2009 werd ingebroken bij twee fokkers van nertsen (voor bont), waar dieren werden vrijgelaten. De inbraak in het Zeeuwse Stavenisse trok veel aandacht omdat de publiekzoekende Peter Janssen – beter bekend als de vegan streaker van Paul de Leeuw – erbij betrokken was. Er volgden zes arrestaties. En toen werd het dus stil.
‘In 2009 heeft er in januari één home visit in relatie tot dierenrechtenextremisme plaatsgevonden’, schreef minister Hirsch Ballin in april al aan de Tweede Kamer. Daarna stopten de dreigbezoekjes aan huis. Hetzelfde patroon is te zien op de websites waarop de radicalen hun acties als trofeeën uithangen. In 2009 waren er nog vijftien in Nederland (bommeldingen, ruiten ingooien, inbraken). Dit jaar was er nog maar één: een bekladding tegen het vissen in Scheveningen, ondertekend door het Fish Liberation Front, wat tamelijk lachwekkend aandoet vergeleken bij het soms angstaanjagende Animal Liberation Front.
Bivakmutsen
Het lijkt een beetje voorbij met de dierenextremisten. Ongeveer zoals het ging in Engeland, thuisbasis van het dierenactivisme. Ook daar besloot de politiek tot een intensievere opsporing (en hogere strafeisen) en de illegale acties liepen er terug. Britse dierenextremisten weken uit naar Nederland, dat in 2007 volgens de AIVD nog een springplank voor de rest van Europa dreigde te worden. Tot ook hier een hardere aanpak volgde. ‘Ze weten dat ze in de gaten worden gehouden’, zegt een woordvoerder van de AIVD. ‘We zien dat het aantal activisten groeit, maar de extremistische acties afnemen.’
En nu? Een van de twee radicale bovengrondse organisaties die volgens de AIVD verknoopt is met anonieme en ondergrondse acties, de Anti Dierproeven Coalitie, is de laatste tijd vooral actief in België, waar deze maand weer vier demonstraties op de agenda staan. Vooral tegen experimenten met apen op de universiteit van Leuven.
En zou het toeval zijn dat juist in Vlaanderen vorige maand mannen met bivakmutsen inbraken bij een nertsenhouder om enkele honderden dieren vrij te laten?
In elk geval krijgt dierenactivisme in België van politie en justitie (nog) niet zo veel aandacht als hier. ‘Wij zijn actief waar we het meest effect kunnen bereiken’, zegt Robert Molenaar van de Anti Dierproeven Coalitie, die zelf na een veroordeling in 2001 (nertsen vrijlaten) naar eigen zeggen alleen nog betrokken is bij legale acties.
Actie-agenda
Ook de andere radicale organisatie, Respect voor Dieren, die demonstreert tegen bontwinkels en circussen die dieren gebruiken, is opvallend non-actief in Nederland. De actie-agenda voor de komende tijd luidt: ‘Er zijn momenteel geen acties’. De telefoon staat uit.
De extremisten – het zijn er enkele tientallen in Nederland – houden zich gedeisd. Dat betekent niet dat de bereidheid tot verregaande acties is afgenomen, noch dat die niet weer kunnen oplaaien. Strengere regels voor dierproeven, minder dieren in circussen of meer aandacht voor dierenwelzijn in het algemeen – dat maakt allemaal weinig uit zolang er nog dierproeven bestaan en mensen dieren eten.
‘Terrorisme?’ zei de veroordeelde Amerikaanse dierenactivist Peter Young toen hij deze zomer allereerst Nederland bezocht voordat hij naar de jaarlijkse International Animal Rights Gathering in Italië ging. ‘Terrorisme is het afnemen van de vrijheid van een ander levend wezen. Alles wat je doet om dat te stoppen, dat zijn tegenaanvallen.’
Vermoorden
Hij riep zijn Nederlandse geestverwanten in kraakpanden in Den Bosch en Amsterdam op ‘de politieagent in hun hoofd’ die hen ervan weerhoudt in te breken bij een nertsenboerderij of het in brand zetten van een slachthuis ‘te vermoorden’. In elk pand is binnen te komen en echte dierenvrienden moeten hun angst overwinnen, aldus Young. Woorden tellen niet, zolang dieren onnodig sterven. Alleen daden. ‘Wij beschikken over een unlimited tool box. Welke wapens hebben onze tegenstanders? Alleen de gevangenis. Wij zijn dus sterker.’
Overigens heeft de vegan streaker zich de status van persona non grata verworven, omdat hij steeds de aandacht zoekt, te loslippig zou zijn en zo anderen zou verraden. Collega-activisten op internet: ‘Hij is een bedreiging voor de beweging.’