Door: Kustaw Bessems & Merel van Leeuwen
Gepubliceerd: donderdag 21 oktober 2010 23:12
Update: vrijdag 24 december 2010 06:52
Een raadsheer die de vervolging van Geert Wilders beval, heeft gepoogd een getuige in diens proces ervan te overtuigen dat dit terecht was.
Tom Schalken, hoogleraar en een van de raadsheren die het Openbaar Ministerie dwong om PVV-leider Geert Wilders te vervolgen, heeft in mei gedineerd met arabist Hans Jansen, getuige-deskundige voor Wilders. Jansen was uitgenodigd in een eetclubje waar Schalken toe behoort voor een debat over het Wildersproces.
‘Het etentje waarbij ik betrokken was’, aldus Schalken, ‘was een bijeenkomst van het Vertigo-gezelschap, een club van vrienden uit verschillende disciplines die al twintig jaar bijeenkomt en maatschappelijke thema’s bespreekt. De gastheer nodigt soms mystery guests uit. Dat bleek in dit geval Hans Jansen te zijn.’
Volgens de gastheer die Jansen inviteerde, freelance Midden-Oostendeskundige Bertus Hendriks, wist Schalken echter dat Jansen zou komen. Dat die getuige-deskundige was in het proces, ‘leek ons wel wat voor de eetclub’, aldus Hendriks.
In de eetclub van acht, negen man zit een aantal juristen. Naast Schalken is dat onder anderen Henk Wooldrik, eveneens raadsheer-plaatsvervanger in Amsterdam. Hendriks: ‘De zaak-Wilders leidde tot veel discussie binnen de club. We hadden eerder publicist Paul Scheffer uitgenodigd. Scheffer en Schalken stonden tegenover elkaar. Dat smaakte naar meer. Jansen was uitgenodigd vanwege zijn uitdrukkelijke stellingname, dat geeft voer voor discussie.’
Het diner dreigde even in het water te vallen. Hendriks: ‘Jansen arriveerde eerst. Schalken als tweede. Ik zei over Schalken: dit is de man die heeft meegeschreven aan het vonnis van het hof. Jansen was meteen boos. Hij zei: dan had ik de uitnodiging nooit moeten accepteren. Hij wilde weg en zei: wat ik hier zeg, kan tegen me gebruikt worden, Schalken kan me laten oppakken. Absurd.’
‘Schalken was verbouwereerd. Ik moest lullen als brugman om Jansen over te halen om te blijven. Hij eiste immuniteit. Dat vond ik nogal paranoïde, want de discussies die we voeren blijven binnenskamers.’
Hendriks noemt de sfeer ‘een beetje raar’, maar de discussie prettig. ‘Schalken heeft meegeschreven aan het vonnis, daar hebben we het over gehad. Jansen sprak van Sovjetpraktijken, een heksenproces. Meestal heeft hij een ironische toon, maar ik weet nu niet meer of dat ironie was.’
Jansen schreef deze week namelijk een verontwaardigd stuk op weblog Hoeiboei. Volgens hem had Hendriks alleen gezegd dat ‘een paar vrienden’ zouden komen. Jansen wijst erop dat het etentje plaatsvond drie dagen vóór hij bij de rechter-commissaris zou worden gehoord. De eters waren volgens hem ‘PvdA- en GroenLinksnotabelen’ en ‘Schalken was niet de enige magistraat die meetafelde‘.
Schalken, aldus Jansen, ‘stuurde steeds het gesprek naar het Wilders-proces’ en ‘probeerde me te overtuigen van de juistheid van zijn beslissing Wilders voor de rechtbank te slepen’. Hij liet weten dat het wetenschappelijk een ‘machtig interessante casus’ was, waar ‘deksels goed’ over moest worden doorgedacht, en die ‘allerlei perspectieven’ bood.’
Hendriks noemt deze weergave ‘een belachelijke karikatuur’. ‘Zover ik me herinner, had ik Schalken genoemd toen ik Jansen uitnodigde. Misschien heeft Jansen zich niet gerealiseerd wie dat was.’ Hendriks zegt ook dat hij niet wist dat Jansens verhoor al drie dagen later zou zijn.
Schalken laat weten dat hij de keus om Jansen te vragen ‘achteraf niet zo gelukkig vond’. Maar: ‘Er is niks gebeurd wat tegen de regels was. Wat wel tegen de regel is, is dat iemand uit de beslotenheid van zo’n bijeenkomst klapt.’ Hij noemt Jansens lezing een ‘raar verhaal’.
De Raad voor de Rechtspraak zegt dat Schalken niets verkeerd doet, zo lang hij niets zegt over beraadslagingen met zijn collega-raadsheren.
Het proces
Er zijn weinig verdedigings-linies die Geert Wilders’ advocaat Bram Moszkwicz níet in stelling brengt. Het proces mag niet doorgaan, redeneert hij, omdat het hof dat tot vervolging beval hem al bij voorbaat schuldig heeft verklaard. En als het toch doorgaat, moeten er vergrijpen worden geschrapt, waar helemaal niet over was geklaagd. En als Moszkowicz daar zijn zin niet in krijgt, moet de rechter vaststellen dat het OM verder gaat in zijn aanklacht dan mocht van het hof.
En die uitspraken waarvoor Wilders terechtstaat, onder meer in deze krant, heeft hij volgens zijn advocaat misschien niet gedaan, want een journalist kan een fout maken. En áls hij ze heeft gedaan zijn ze niet strafbaar, omdat ze over religie gaan en niet over mensen. En als het toch over mensen gaat, is dat in een betoog over religie. En waar dat niet zo is, kan Wilders zich beroepen op feiten, bijvoorbeeld over criminele Marokkaanse jongeren.
Vandaag de laatste dag. Wilders mag een laatste woord houden. 5 november uitspraak.