Door: Marcia Nieuwenhuis 
Gepubliceerd: zondag 15 april 2007 23:15
Update: maandag 16 april 2007 07:46
De kans dat de SP na de volgende verkiezingen weer in de oppositiebankjes belandt, wordt steeds kleiner. Nu er jaarlijks 12 miljoen euro binnenstroomt, is de campagnekas beter gevuld dan ooit.
Wouter Bos kan zijn borst alvast natmaken. De Socialistische Partij, grote winnaar bij de Tweede Kamerverkiezingen en de Provinciale Statenverkiezingen, gaat de oorlogskas nog verder vullen. Hoewel de partij buiten het kabinet en buiten de provinciale besturen is gehouden, hoopt het geld zich alsmaar verder op.
De enorme toename van het aantal zetels in de provincie (van 38 naar 83) biedt perspectief voor de penningmeester. Immers, de Statenleden moeten de inkomsten van hun werk volledig afstaan aan de partij. Zij zijn goed voor een jaarlijkse donatie van zo’n 720.000 euro.
Dankzij de zege bij de Provinciale Statenverkiezingen verdrievoudigt in mei waarschijnlijk ook het aantal Eerste Kamerleden van SP-huize tot twaalf. Samen met de Tweede Kamerleden en de Europarlementariërs van de SP dragen zij vanaf dan zo’n 2,4 miljoen euro bij aan de partijkas.
Lokaal ziet het er voor de SP financieel nog rooskleuriger uit. De leden van de gemeenteraad en de deelraad doen de grootste duit in het zakje. In totaal zijn de raadsleden goed voor circa 3,7 miljoen euro. Zij krijgen namelijk helemaal geen financiële beloning en moeten hun volledige salaris inleveren. In ruil daarvoor krijgen ze alleen een onkostenvergoeding.
Momenteel levert de SP 26 wethouders. Ook zij leveren alles in en krijgen daarvoor van de partij een modaal salaris terug. Zij doneren naar schatting 1,3 miljoen euro.
Samen zijn de huidige 512 volksvertegenwoordigers van de SP op jaarbasis goed voor 8,1 miljoen euro. Voeg daar de contributie van minstens 20 euro per jaar (meer mag ook) van de ruim 52.000 SP-leden aan toe, en de teller staat op 9,1 miljoen euro. Ook ontvangt de partij nog subsidie. In 2005 bedroeg die ruim 3 miljoen, zo blijkt uit de SP-jaarrekening. Daarmee stroomt er dus jaarlijks zo’n 12 miljoen euro binnen.
En dat is nog niet alles. Als het onroerend goed meegerekend wordt, is de partij van de ‘tovenaar van Oss’ zeker de rijkste van Nederland. In 2005 stonden de gebouwen voor bijna 2,5 miljoen euro op de balans.
Duurste bezitting is het hoofdkantoor aan de Rotterdamse Vijverhofstraat 65. Het gebouw telt drie verdiepingen en ruim duizend vierkante meter. De vraagprijs bedroeg eind jaren zeventig 450.000 gulden, maar het pand is nu een veelvoud daarvan waard. Daarnaast beschikken minstens tien afdelingen, van Groningen tot Heerlen, over een eigen pand.
Eigen vermogen
De werkelijke waarde van deze kantoorpanden is waarschijnlijk veel hoger dan de boekwaarde van 2,5 miljoen euro. Samen met wat de partij op de bank heeft staan, kwam het eigen vermogen in 2005 al op 4,5 miljoen euro uit.
De grote vraag is natuurlijk waar al dat geld naar toe gaat. Naast ondersteuning van de afdelingen, raadsfracties, Statenfracties, de Eerste en Tweede Kamerfractie, de Europese fractie en de jongerentak ROOD, besteedt de partij geld aan wetenschappelijk onderzoek en scholing van leden. Ook de verkiezingscampagnes worden hiervan bekostigd.
Voedselbanken
Maar vooral: de SP is, meer dan de meeste andere Nederlandse partijen, buitenparlementair actief. Zo verricht de partij kosteloos maatschappelijke dienstverlening. Voorbeelden hiervan zijn de hulp aan minima bij het aanvragen van subsidies, het helpen van voedselbanken en assistentie van ouderen bij het invullen van hun belastingformulieren.
Die strategie loont, want waar de andere grote partijen hun ledenaantal zien dalen, is de SP de snelst groeiende partij aan het Binnenhof. De partij telt nu 52.085 leden en is daarmee de derde partij van Nederland. Alleen het CDA (69.560) en de PvdA (62.864) zijn nog groter dan de SP. Bij de VVD blijft de teller steken op een luttele 40.849. Ook alle andere partijen moeten het met minder doen, zo blijkt uit gegevens van het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen (DNPP).
Bovendien telden de christendemocraten in 1991 nog 122.000 leden. In dat jaar had de PvdA er nog bijna 92.000. Hoewel de sociaal-democraten de laatste jaren stabiel zijn, hebben ze nog maar 10.000 leden meer dan hun socialistische broertje. De SP heeft genoeg geld én actieve leden om de PvdA bij de volgende verkiezingen voorbij te streven. Wouter Bos zal de hete adem van Marijnissen in zijn nek blijven voelen.
De SP groeide in zijn 35-jarige bestaan uit tot de derde partij. Lees meer over de geschiedenis.