Door: Remco Tomesen 
Gepubliceerd: donderdag 8 december 2011 22:36
Update: vrijdag 9 december 2011 06:26
Last van kroeggangers? Omdat we overlast samen niet kunnen oplossen, nemen microfoons het werk over. Na Oss moeten die ook elders komen. De camera krijgt een broertje.
‘Meisjes schreeuwen veel harder dan jongens’, vertelt Corry de Leeuw, die midden in het centrum van Oss woont, pal tegenover een kroeg/discotheek. Elke vrijdag- en zaterdagavond is het weer raak. Een hoop herrie als kroeggangers naar buiten komen. Maar ook uit de kroegen zelf dringen de bassen en stemmen door tot in de slaapkamers van de buurtbewoners. De Leeuw kleedde zich wel eens midden in de nacht aan om de kroeg in te lopen. ‘Dan vroeg ik of de muziek zachter kon.’
Andere buurtbewoners probeerden het ook. Hingen uit ramen, liepen kroegen in, belden de politie. Maar nog steeds hebben ze last van geluid, daar in het centrum van Oss.
| Foto's: Alexander Schippers
Nog wel. Wat buurtbewoners, kroegeigenaren, uitgaande jongeren en de politie samen niet konden oplossen, gaat een nieuw geavanceerd meetsysteem wel oplossen. Hopen ze in Oss. Want sinds vorige week hangen er op allerlei plekken in het centrum ‘slimme geluidsmeters’. ‘Ik kan thuis vanaf mijn laptop een pizzakoerier door de stad volgen’, zegt Loek van Laarhoven, die voor de gemeente Oss het systeem bedacht, en er al twee ‘geluidsprijzen’ mee won. Nu hangen de microfoons nog op tien plaatsen, maar dat moeten er meer worden. Het zijn geen gewone meters die alleen het standaard volume (dbA) meten, nee, het zijn meters die ook de doordringende bassen meten, of een geluidspiekje, en ook rekening houdt met psycho-sociale factoren.
Oss moet een proeftuin zijn voor de rest van ons land. ‘Mensen van de gemeenten Eindhoven, Deventer, Alkmaar, het stadsdeel Amsterdam-Centrum, zijn al langs geweest om het systeem te bekijken. En ook Schiphol heeft interesse’, vertelt Reinier Vinken, directeur van ingenieursburo Ulehake, dat in het geluidsmeetwerk investeert. In Amsterdam werden vorig jaar trouwens op verschillende plekken al zogenoemde afluistercamera’s opgehangen, met een heel ander doel: het opvangen van geluiden, om zo een signaal af te kunnen geven als ergens agressie ontstaat.
24-uurseconomie
Er is interesse voor het systeem uit Oss vanuit heel Nederland, want overal ‘voelt men onmacht’. De wet om geluidshinder in stadscentra aan te pakken is volgens Van Laarhoven niet met de tijd meegegaan, terwijl ‘we’ met z’n allen wel steeds meer lawaai zijn gaan maken. Door de 24-uurseconomie is er ‘s avonds meer leven op straat. Van Laarhoven: ‘Mensen gaan steeds later en vaker uit. Pas na 12 uur komt het op gang.’
En we zijn zelf ook steeds luidruchtiger geworden, zegt de 64-jarige Van Laarhoven, een fysicus gespecialiseerd in akoestiek, die tientallen jaren als geluidsambtenaar werkte. Regelmatig lag hij zaterdagnacht tussen 12 en 4 te luisteren op een bovenkamertje in het huis van een gezin in het centrum. Meisjes maken meer lawaai dan jongens, zegt ook hij. En ook volwassenen zijn luidruchtig. ‘De dertigers en veertigers maken een hoop herrie. Die willen laten zien dat ze er zin in hebben.’
Van Laarhoven wijst naar een microfoon die hoog in een lantaarnpaal hangt, en gericht staat naar een kroeg er tegenover. ‘Als de meter boven een bepaald niveau komt, kan die een sms’je sturen naar de kroegeigenaar hier tegenover. Die heeft tien minuten de tijd om het geluid bij te stellen, anders gaat er een berichtje naar de politie.’
‘De meters luisteren als mensen die onder spanning staan’, vertelt hij. Ze houden namelijk letterlijk rekening met welke geluiden bewoners in een straat kunnen verdragen. Met psycho-sociale factoren. Honderden bewoners in het centrum vulden een geluidsenquête in van tien bladzijden. Van Laarhoven: ‘De meter weet zo hoe de gemiddelde mens in een straat geluid ervaart.’ Simpel gezegd: als mensen in een bepaalde straat aangeven zich erg naar te voelen bij scootergeluiden, zal dat type geluid door de meter sneller als ‘irritant’ worden aangemerkt. Elke straat heeft andere oren. Het moet de ambtenaren op het gemeentehuis helpen klachten van mensen beter te begrijpen.
Een ziekenwagen maakt misschien meer lawaai dan een scooter, maar tóch hebben mensen meestal geen last van de ambulance. Wel van die scooter, die bewoners in Oss het irritantste geluid vinden. Van Laarhoven: ‘Dat geluid van de scooter is er maar even. Maar mensen ergeren zich aan allerlei andere zaken: waar haalt die jongen op die scooter het geld vandaan om dat ding te kopen? Waarom is dat ding opgevoerd, terwijl ik voor mijn auto altijd netjes op tijd een APK-keuring laat uitvoeren?’
Geluidskaart
Uiteindelijk kun je met het systeem een hele geluidskaart tekenen van het centrum, zegt Vinken. Met rode plekken, groene plekken. Bewoners die een huis kopen, kunnen van tevoren zien of er in hun nieuwe buurt veel hangjongerengeluiden zijn, of dat het een plek is waar je juist last hebt van uitgaansgeluiden, of dichtknallende autodeuren. Nieuwe bewoners weten zo van tevoren waar ze aan toe zijn. En de gemeente kan met die kaart in de hand kijken of ze die nieuwe parkeerplaatsen in straat A of B plaatsen. Waar zal de overlast het grootst zijn, waar zitten bewoners al aan hun ‘geluidslimiet’?
Van Corry de Leeuw mogen vooral de lage dreunen, die bassen wel wat minder. ‘Die gaan dwars door je kussen heen. Ja, die lage dreunen zijn het ergst.’
Uiteindelijk besparend
Het meetsysteem kostte Oss 20.000 euro, zegt Reinier Vinken van Ulehake. Daarnaast waren er ontwikkelkosten, en zijn er beheer- en onderhoudskosten. Het systeem zou geld besparen, omdat er uiteindelijk minder overlastklachten hoeven te worden behandeld. Loek van Laarhoven weet waarom de overlast toeneemt.