PvdA steunt liberale islam

Door: Kustaw Bessems
Gepubliceerd: maandag 3 september 2007 06:26
Update: maandag 3 september 2007 09:36

De PvdA gaat zich hard maken voor de liberale islam. Een politieke beweging hoeft niet neutraal te zijn in geloofskwesties, meent partijleider Wouter Bos. De scheiding tussen kerk en staat moeten we wat hem betreft ‘niet zien als absoluut’.

De PvdA-staatssecretarissen Albayrak en Aboutaleb zullen geen boerka aantrekken naar de Tweede Kamer, zo besloot Bos zaterdagavond zijn toespraak op een PvdA-bijeenkomst over ‘de liberale islam’.

Niet dat de twee islamitische bewindslieden dat van plan waren. Wel had hoogleraar Islamitisch Strafrecht Ruud Peters even daarvoor gezegd dat hij uitkeek naar de dag dat de eerste moslima in boerka het parlement zou binnentreden. Peters wilde hiermee onderstrepen dat in Nederland plaats moet zijn voor conservatieve moslims. Vroeger zou zo’n opmerking vast goed zijn gevallen bij de PvdA-top, vandaag de dag niet meer. De sociaal-democraten mogen af en toe nog onhandig omgaan met integratiekwesties, er is post-Fortuyn wel degelijk iets veranderd. Dat werd al te duidelijk toen Bos onomwonden zei: ‘Politici moeten zich met religie bezighouden.’

^{Wouter Bos op campagne | Foto: Hollandse Hoogte}

De bijeenkomst draaide om de komst van Farish Noor, een liberale moslim uit Maleisië die woont en werkt in Berlijn. Door de islam in historisch perspectief te plaatsen, probeert Noor medegelovigen ervan te overtuigen dat sommige bepalingen achterhaald zijn, zoals het bestraffen van afvalligen of homoseksuelen. Het komt hem al tien jaar op doodsbedreigingen te staan. Bos wil dat zijn partij meer doet om dit soort ideeën over het voetlicht te brengen: ‘Als politicus mag ik de diversiteit in religie bevorderen door een podium te geven aan de stromingen in het geloof die niet genoeg worden gezien.’

Taboes

’s Middags had Noor een besloten bijeenkomst gehad met integratieminister Vogelaar, staatssecretaris Aboutaleb van Sociale Zaken, de Amsterdamse stadsdeelbestuurder Ahmed Marcouch en Kamerlid Jeroen Dijsselbloem. ‘Ze hebben veel taboes’, zei Noor achteraf over de PvdA’ers. ‘Ze zijn zo bang om zich te bemoeien met het geloof van mensen. Ik zei: jullie móeten dat doen.’ Voor Noor, die zich ‘een socialistische moslim’ noemt, is dat vanzelfsprekend. ‘De staat is neutraal ten opzichte van religies, maar een politieke partij niet. Dit is toch een linkse partij? Dan ga je op zoek naar mensen van alle religies die op dezelfde lijn zitten als jij. Een progressieve partij zou geen conservatieven moeten steunen binnen welk geloof dan ook.’

Marcouch noemde dit ‘een eyeopener’. De voorzitter van Amsterdam-Slotervaart zou graag boeken van islamitische vrijdenkers als Noor in de bibliotheken van Amsterdam-West laten neerzetten. Maar hij voelt zich niet vrij om dat te doen, vanwege de scheiding tussen kerk en staat. Noor: ‘Jij moet dat niet doen als stadsbestuurder, de PvdA als partij moet zoiets doen.’

Moreel standpunt

Dankbaar aanvaardde ook Bos het onderscheid dat Noor had gemaakt tussen de staat en een politieke beweging: ‘Ik kan niet als vice-premier, als Koninkrijk der Nederlanden, de geloofsbeleving van Farish Noor promoten. Maar de PvdA gelooft wél in dit type idealen.’ Bos is hiermee de eerste partijleider na Geert Wilders die een moreel standpunt inneemt over de islam – Wilders verwerpt de hele islam, Bos schaart zich aan de zijde van de progressieve moslimminderheid waartoe Noor behoort.

Juist van het weekeinde werd bekend dat PvdA-fractievoorzitter Jacques Tichelaar niet ingaat op het verzoek om een verklaring te tekenen van het Steuncomité Ex-Moslims. Bos, die zelf niet werd gevraagd te tekenen, staat achter diens besluit. Tichelaar kon niet leven met een zin waarin staat dat het islamitische verbod op afvalligheid in conflict is met de Nederlandse wet. Evenmin met de passage: ‘De regering negeert het probleem en stelt kennelijk respect voor de islam boven respect voor individuele vrijheid van godsdienst en levensbeschouwing.’

Discussie

Toch heeft de recente discussie over de beroerde positie van ex-moslims, aangezwengeld door het PvdA-raadslid Ehsan Jami uit Voorburg, effect gehad op de partij en zijn voorman. Bos haalt nu niet meer de vrijheid van geloof aan zonder daarbij direct ook de vrijheid van geloofsafval te noemen. Onlangs verweet hij Jami dat die zich te kwetsend uitliet over de islam, maar nu zei Bos: ‘De vrijheid van meningsuiting geeft het recht om een religie te bekritiseren. Er is géén recht om niet gekwetst te worden, er is géén recht om niet te worden beledigd.’

Bos: gevaarlijke witte mannen

PvdA-leider Wouter Bos haalde in zijn toespraak van het weekeinde uit naar bepaalde columnisten. ‘Ik ben altijd erg verbaasd dat sommige mensen 1.400 jaar studeren op de islam en daar nog steeds niet uit zijn, maar dat een aantal witte, mannelijke columnisten in Nederland wél weet wat de ware islam is. Als ze iets zien dat niet in hun plaatje past, zeggen ze: nee, maar dát is niet de ware islam.’ Bos verwijt de columnisten dat zij op deze manier liberale moslims geen kans geven.

Opinio

Na zijn speech wilde Bos één naam noemen van zo’n columnist: Jaffe Vink, hoofdredacteur van weekblad Opinio. ‘Een beetje vreemde opmerking’, reageert Vink. ‘Van het genre: jij bent een neger en jij kunt het christendom niet begrijpen. Maar ik ben blij dat de Grote Witte Man van de PvdA zich in het debat mengt. Het is belangrijk dat de grote middenpartijen niet zo bang zijn en duidelijk hun mening uitspreken over de islam. De vleugels, PVV en SP, worden veel te sterk en de middenpartijen te zwak. Dat leidt naar een onbestuurbaar land. Als een andere Grote Witte Man onverhoeds partijvoorzitter wordt van de PvdA – Jan Pronk, een multiculturalist uit het antiquiteitenwinkeltje van de partij – dan wordt de PvdA nog instabieler en valt het kabinet binnen de kortste keren. Daar zou ik me zorgen over maken, als ik Wouter Bos was.’