Gepubliceerd: woensdag 17 oktober 2007 22:51
Update: woensdag 17 oktober 2007 23:34
Het is al lang geleden dat de zon nooit onderging in het Britse rijk, maar Groot-Brittannië doet momenteel nieuwe pogingen om zijn grondgebied uit te breiden. Deze keer heeft Groot-Brittannië een oogje op grote delen van de Atlantische Oceaan en Antarctica. Deskundigen luiden de noodklok over de Britse ambities.
De Britse claims zijn gebaseerd op een VN-verdrag dat landen die grenzen aan zee toestaat zeebodem te claimen tot 645 kilometer buiten de kust en bovendien het recht verleent om in het gebied te boren naar gas en olie. Groot-Brittannië eiste in 1908 het Brits Antarctische Territorium op en wil de grenzen van het gebied nu verleggen. Ruzie met Argentinië en Chili behoort tot de mogelijkheden, omdat die landen waarschijnlijk overlappende claims zullen maken.
Het Antarctische Verdrag loopt gevaar als gevolg van de Britse drang naar gebiedsuitbreiding. Het verdrag werd in 1959 gesloten en bepaalt dat in Antarctica niet geboord mag worden naar grondstoffen, behalve voor wetenschappelijke doeleinden. ,,Ik denk dat hier een mogelijkheid ligt voor een enorm conflict", zegt Robin Churchill, een professor internationaal recht aan Dundee University.
Als het Antarctische Verdrag wordt ontbonden, zal dat een tragedie zijn, zegt Churchill. Het verdrag heeft ervoor gezorgd dat onenigheid over eigendom van Antarctica tot nu toe achterwege is gebleven. Bovendien heeft het verdrag de mogelijkheid geschept voor het doen van een grote hoeveelheid wetenschappelijk onderzoek in Antarctica naar de ozonlaag.
Martin Pratt, een grensdeskundige verbonden aan de University of Dunham, deelt de zorgen van Churchill. ,,Deze planeet wordt op zoveel manieren bedreigd, inclusief de opwarming van de aarde." De Zuidpool wordt al lang erkend als een speciaal continent dat beschermd moet worden tegen exploitatie en overontwikkeling, zegt Pratt. ,,Deze laatste wildernis moet met rust worden gelaten."
John Sauven van Greenpeace-UK wijst erop dat de expansiedrift van de Britse regering in tegenspraak is met de waarde die ze zegt te hechten aan de strijd tegen de opwarming van de aarde. Slechts zes maanden geleden bracht minister van buitenlandse zaken Margaret Becker klimaatverandering ter sprake in de Veiligheidsraad. Tegelijkertijd wil Groot-Brittannië eigenaar worden van een van de laatste werkelijke wildernissen in de wereld, om er te boren naar meer fossiele brandstoffen, zegt Sauven.
Het VN-verdrag waarop de nieuwe claims zijn gebaseerd werd in 1994 van kracht en bepaalt dat landen tot tien jaar na eigen ratificatie de tijd hebben om een groter stuk van het continentaal plateau op te eisen. Op grond van eerdere verdragen konden landen slechts gebied claimen dat maximaal 370 kilometer van hun kust was verwijderd. De Britse deadline is in mei 2009.
Een woordvoerder van het Britse ministerie zei woensdag dat Groot-Brittannië van plan is om vijf territoriale claims in te dienen, inclusief rond het Brits Antarctische Territorium en de Falkland-eilanden.