Door: Godelief Swank
Gepubliceerd: donderdag 8 november 2007 00:17
Update: donderdag 8 november 2007 17:42
Afrika gaat de wereld haar ware gezicht laten zien. De beste journalisten van het continent gaan op pad met de modernste apparatuur om, zonder tussenkomst van wie dan ook, verslag te doen van hun leven.
‘Als ik president was van Kenia, zou ik het staatsgezag decentraliseren.’ De jonge Charles Bett kijkt vastberaden de camera in. ‘Met een federaal systeem zouden onze stammen en gemeenschappen zich veel meer vertegenwoordigd voelen. En we zouden de nationale hulpbronnen eerlijker over het land verdelen.’
Dit interview, opgenomen op een parkeerplaats in een buitenwijk van Nairobi, zou normaal gesproken de krant niet halen. Nu wordt Betts mening gehoord door duizenden Afrikanen, Amerikanen en Europeanen. Wereldwijd. En dat is precies wat de bedenkers van Voices of Africa voor ogen hebben.
Sinds drie maanden doen getalenteerde journalisten uit Ghana, Mozambique, Zuid-Afrika en Kenia met een mobiele telefoon met GPRS-techniek en een uitklapbaar toetsenbordje, verslag van het leven van alledag. Ze filmen dansende mensen op straat, interviewen presidentskandidaten, schrijven artikelen over mensenrechten en fotograferen woonwijken. Binnen vijf minuten staan die nieuwsbijdragen online. Zonder internetverbinding, zonder dat de journalist als zodanig herkenbaar is –iedere Afrikaan heeft wel een mobiele telefoon- en zonder tussenkomst van bemoeizuchtige overheidsfunctionarissen. ‘En dat is juist het unieke’, zegt Evans Wafula, reporter uit Kenia. Hij liep in de acht jaar dat hij als journalist voor diverse Afrikaanse media werkte, regelmatig tegen de grenzen van de persvrijheid op.
‘Het duurde gemiddeld drie dagen voordat mijn bijdragen werden gepubliceerd. Eerst moest de hoofdredacteur het goedkeuren, dan ging de woordvoerder van de overheid er nog eens overheen. Mijn stukken gingen door heel veel handen, én ik was afhankelijk van internet, waardoor ik niet heel Kenia kon dekken.’
Wafula stuurt nu iedere maand gemiddeld acht videoverslagen, twaalf artikelen en een nog groter aantal foto’s vanaf zijn mobiel naar www.voices-of-africa.com. ‘Dit project promoot de persvrijheid en daarmee de democratie in Afrika’, stelt hij. ‘In december zijn er verkiezingen in Kenia, en volgende week interview ik de drie belangrijkste presidentskandidaten. Met mijn mobiele telefoon. Dat is fantastisch.’
Initiator van Voices of
Africa is de Nederlandse stichting Africa Interactive, die huist in
Haarlem. ‘Het is vooral bedoeld om Afrika aan de wereld te laten zien’,
zegt coördinator Olivier Nyirubugara.
‘De wereld geeft Afrika immers richting. Doordat de internationale
gemeenschap druk uitoefent en hulp aanbiedt, dicteert ze in feite de
Afrikaanse politiek. Met Voices of Africa zien mensen hoe het er
werkelijk aan toe gaat in Afrika.’
En dat is niet altijd pais en vree, blijkt uit de verslagen. Zo
fotografeerde een Keniaanse reporter stiekem hoe een arrestant werd
mishandeld op het politiebureau. ‘Als hij een notieblok, camera en
opnameapparatuur mee had gesjouwd was hem dat nooit gelukt’,
concludeert Nyirubugara. ‘Met dit mobiele telefoonproject kun je een
interview afnemen, terwijl omstanders denken dat je aan het bellen
bent. En je kunt een reportage over corruptie of schending van
mensenrechten binnen vijf minuten online hebben.’ De coördinator komt
zelf uit Rwanda. Hij weet dat je als Afrikaanse journalist niet te veel moet
opvallen. ‘Het is een kwetsbaar beroep.’
Zimbabwe, Soedan en Rwanda prijken nog hoog bovenaan zijn
verlanglijstje – volgens hem zijn het de gevaarlijkste landen. Al
benadrukt hij dat er niet alleen maar politieke rellen en primeurs op
de site komen te staan. Een jonge Zuid-Afrikaanse die vertelt dat het
gigantische ziekenhuis van township Soweto volgens haar beter in
deelklinieken kan worden opgedeeld is net zo waardevol. Of het verhaal
van de vijftienjarige Rabaroe, een Mozambiquaanse jongen die iedere
ochtend met een gigantische broodmand op zijn hoofd zijn ronde maakt
langs dorpen en een heel typisch fluitje heeft. Ook een verhaal dat
gehoord moet worden.