Door: Paul Scheltus
Gepubliceerd: donderdag 22 november 2007 23:46
Update: donderdag 22 november 2007 23:49
Venezuela staat aan de vooravond van een referendum dat zijn aangezicht voorgoed kan veranderen. De strijd tussen Ja en Nee dreigt het land te verscheuren.
Politiehelikopters gieren over de hoofden van de demonstrerende studenten. Met vuisten in de lucht en kreten reageren ze op de vermeende intimidatie. ‘Nee, nee, nee, ons pakken ze het recht niet af om te protesteren’, klinkt het als één stem uit de schorre kelen. Op shirts, stickers en buttons staat met grote letters ‘Nee’.
Even verderop in deze hectische stad lopen duizenden in het rood gehulde demonstranten van alle leeftijden richting het presidentieel paleis. Het zijn ook studenten en scholieren, maar ze komen van de universiteiten en scholen die speciaal voor armen zijn opgericht door president Hugo Chávez. Hun leidraad is het Sí - Ja.
Venezuela maakt zich op om op 2 december te stemmen in een cruciaal referendum over de grondwet. Ondertussen is de maatschappij in twee kampen verdeeld die elkaar fel bestrijden. De chavistas – de aanhangers van de linkse Chávez, te herkennen aan hun rode shirts en petten – beschuldigen de Nee-stemmers ervan elitair en antidemocratisch te zijn. Het Nee-kamp weet zeker dat de regering een verkiezingsfraude bekokstooft en wantrouwt elk officieel bericht. De demonstraties over en weer zijn al weken gaande en worden alleen maar massaler.
Er staat veel op het spel. De grondwetswijziging betekent het aanpassen van 69 artikelen van de wet. De voorgestelde artikelen bepalen onder meer dat Venezuela een socialistische staat wordt: de werkdag wordt ingekort tot maximaal zes uur; stemrecht is er vanaf 16 jaar; de economie wordt door de staat geleid; het recht op eigendom krijgt nieuwe variaties en onderwijs wordt gegeven volgens de principes van het ‘Bolivariaans Socialisme’. Alsof dat niet genoeg is, stelt de regering ook voor dat de president onbeperkt kan worden herkozen en bovendien voor zeven jaar regeert.
Die herziene artikelen zijn al goedgekeurd door het parlement dat volledig in handen is van de regering. Nu is het aan het volk om Ja of Nee te zeggen.
Voor de chavistas betekent een Ja een overwinning voor de president
en de garantie dat zijn grootscheepse projecten voor hulp aan de armen
van dit land doorgaan. De Nee-stemmers vrezen dat Venezuela dan
verandert in een centralistische staat waar één man het voor het zeggen
heeft.
De felle verkiezingsstrijd leidt zelfs tot gewelddadige conflicten.
Eerder deze maand, bij een studentenmanifestatie tegen de wijzigingen,
openden gewapende mannen het vuur op de demonstranten. ‘Het waren
mannen van Chávez’, meent student José Pérez. ‘Ze reden op motoren van
de politie.’ De schutters claimen dat ze uit zelfverdediging handelden.
Er zijn nog tien dagen te gaan voor het referendum.
Studentenorganisaties hebben al aangekondigd te blijven demonstreren
tegen de aanpassingen van de grondwet. Ook voorstanders blijven de
straat op gaan. De vraag is of Venezuela tot dan de orde kan bewaren.