Door: Mark van Assen
Gepubliceerd: dinsdag 18 december 2007 21:57
Update: woensdag 19 december 2007 04:57
In het begin van dit millennium rolden er vlak na elkaar drie vrijwel identieke revoluties door Oost-Europa: in Servië (2000), Georgië (2003) en Oekraïne (2004). Sindsdien is er veel veranderd.
| De fraai verlichte Sameba kathedraal in Tblisi.
Wat zegt een eerste indruk? Niet al teveel misschien, maar toch wel iets. Nog geen drie jaar geleden kon je met alle gemak verdwalen in een Georgische nacht, zelfs in een stad als Tblisi. Alles was donker. Niet zomaar het Nederlandse donker, met z’n lantaarnpalen en aanspringende buitenverlichting, maar het diepe donker van de Kaukasus.
Toen de Russen in 1991, na de val van de Sovjet Unie, per referendum te horen kregen dat ze niet langer gewenst waren in Georgië, sloten ze letterlijk van de ene op de andere dag de elektriciteit af. ‘Pats’, herinnert Nino zich, die toen nog een puber was. ‘Iedereen was zo blij met de onafhankelijkheid. En toen zaten we ineens in het donker.’
Georgië werd een land van kaarsen.
De Rozenrevolutie van krap twaalf jaar later veranderde daar in eerste instantie niks aan. Alles was op rantsoen, dus ook licht. Wat doe je dan, in die korte winterdagen, als het al om vijf uur aardedonker is? ‘Niks’, lacht Nino, nu een mooie vrouw van 29. ‘Kaarsen aan, als je ze had. Anders gewoon naar bed. Ik geloof niet dat er iemand een slaaptekort had in die tijd.’
Maar nu, nu lijkt Tblisi wel de Efteling. Het centrum baadt in het licht. Het stadhuis, het parlement, de bruggen over de Mtkvari, winkels, hotels, de prachtige houten balkons in de oude stad, de kathedraal, ja zelfs het kleinste kerkje; alles is al van verre te zien.
Bovendien komt Kerstmis eraan, dus de gemeente heeft zich nog een extra uitgesloofd voor haar burgers. Het stadhuis, aan het Plein van de Vrijheid, is omhangen met een sluier van witte lichtjes, de immense nieuwe kathedraal rijst in fel wit licht boven alles uit en het parlement ziet eruit alsof het elk moment kan opstijgen.
Overal hangt kerstverlichting, aan gevels, bomen, lantaarnpalen. Voor de bruggen en monumentale panden is gewoon wit licht niet voldoende, daar brandt blauw, paars en rood neon. Soms alle drie tegelijk.
En, misschien nog wel het allermooiste: de verlichting langs de weg naar het vliegveld is gewoon aan. Nog maar een paar jaar geleden werd de knop alleen omgedraaid als er een vliegtuig vertrok of net geland was. Als iedereen was waar hij wezen moest, ging het licht weer uit. Die tijd is dus voorbij. Wie je het ook vraagt hier, iedereen associeert de Rozenrevolutie met de terugkeer van het licht.
Wat zegt een eerste indruk? Niet alles. Aan de Rustaveli avenue, met haar winkels, cafés en theaters, staan nog steeds de bedelaars, de smoezelige straatkinderen en de oude vrouwtjes met hun zelfgemaakte kaarsen of sokken. Je kunt ze nu alleen iets beter zien nu.