Door: Eva Ludemann
Gepubliceerd: donderdag 13 maart 2008 22:45
Update: vrijdag 14 maart 2008 07:17
De Iraanse parlementsverkiezingen worden ook in de Amerikaanse media breed uitgemeten. Journalist Palmer bevindt zich in een 'schizofrene situatie.'
Rabiaat antisemitisch, fundamentalistisch en schuldig aan de dood van Amerikaanse militairen in Irak. Ziedaar de kwalificaties die de gemiddelde Amerikaan Iran toedicht. Nuance in deze is ver te zoeken, niet in de laatste plaats door de wie-niet-voor-ons-is-is-tegen-ons-doctrin van de regering-Bush.
Maar wat weten de Amerikanen eigenlijk van Iran? Behalve dan dat bijna dertig jaar terug de Amerikaanse ambassade in Teheran werd gegijzeld? En dat de huidige president Ahmedinejad heet, een man die media in de VS steevast afschilderen als gevaarlijke gek. Door zijn ondiplomatieke, agressieve houding is Ahmedinejad zó vaak in het nieuws dat hij hét gezicht van Iran is geworden.
Sinds de Amerikaans-Iraanse betrekkingen in 1979 in de vrieskist belandden, zijn Amerikaanse journalisten in Iran schaars. Het regime geeft niet gemakkelijk journalistenvisa af. In Iraanse ogen zijn journalisten spionnen en Amerikaanse journalisten al helemaal. Maar vanwege de verkiezingen van vandaag is het regime gul geweest met visa. Ook voor Amerikanen. Hoe berichten die over Iran?
‘Mijn opdracht hier is om genuanceerde reportages te maken’, zegt Elisabeth Palmer van CBS News in Teheran. ‘Dit is dé kans om Amerikanen een andere kijk op Iran te geven, ook omdat in de VS presidentsverkiezingen worden gehouden. Zo zei Barack Obama laatst dat hij misschien wil onderhandelen met het Iraanse regime. Er klinken nu meer geluiden over dit land dan alleen dat van Bush.’
Palmer bevindt zich in Iran in een ‘schizofrene situatie’. ‘Theoretisch ben ik hier in het hol van de leeuw, in de As van het Kwaad, maar ik ken geen land waar ze zo van de VS houden.’ Volgens haar hebben de Iraniërs veelal een genuanceerder beeld van de VS dan haar landgenoten over Iran. ‘Bijna elke Iraniër heeft wel een familielid dat naar de VS is geëmigreerd van wie hij of zij informatie krijgt over de gewone Amerikanen.’
Want die zie je niet op de Iraanse staatstelevisie. Net als de Amerikaanse media zich voornamelijk op de anti-westerse en anti-Israëlische politiek van Ahmedinejad concentreren, beperken de Iraanse staatsmedia zich veelal tot berichten over politieke ‘overwinningen’ op het ‘Amerikaans-zionistische complot’ dat Irans nucleaire plannen wil dwarsbomen. De Iraanse berichtgeving over de VS is per definitie zeer gepolitiseerd, al is het alleen al omdat de VS praktisch alleen visa geven aan Iraanse journalisten die voor de media van de Iraanse oppositie werken. Iraanse journalisten voor de Iraanse staatsmedia komen het land vaak niet in.
Zoals de Amerikanen op die manier de Iraanse berichtgeving beïnvloeden, zo probeert ook het Iraanse regime journalisten voor zijn karretje te spannen. Dat is ook nu weer het geval. ‘Wij zijn tot het land toegelaten, zodat de hele wereld kan zien hoe ‘democratisch’ Iran is’, zegt Palmer. ‘En wie weet. Als wij ook wat human interest stories maken, zwakt dat de wil van de internationale gemeenschap wellicht af om strengere sancties tegen Iran in te stellen.’
Zullen de 7 miljoen Amerikanen die dagelijks naar CBS News kijken daadwerkelijk frisse denkbeelden krijgen door de twee minuten durende reportages van Palmer? De onderwerpen van haar verslagen: een interview met de gematigde burgemeester Qalibaf van Teheran, vrouwelijke straatracers, vrouwelijke regisseurs, Joden in Teheran, nose jobs van Iraanse vrouwen en Iraanse transseksuelen. De Amerikanen krijgen inderdaad nu eens niet alleen fundamentalistische politici voorgeschoteld. Maar het is natuurlijk niet het leven van de gewone Iraniër.