Gepubliceerd: zondag 4 mei 2008 23:16
Update: zondag 4 mei 2008 23:16
Stemmig herdenken of uitbundig feesten? Vier correspondenten over ‘hun’ Bevrijdingsdagen.
China: geliefde trouwdag
Op 1 oktober 1949 riep Mao de Volksrepubliek China uit op het Plein van de Hemelse Vrede in Peking. De communistische Bevrijdingsdag begint sindsdien elke eerste oktober met een kanonsaluut, waarna een militaire parade aanvangt. Onder toeziend oog van China’s leiders marcheren eenheden van leger, marine en luchtmacht over het Plein, de benen volgens officieel statuut bij elke stap exact twintig centimeter boven de grond.
Voor patriottische verloofden is dit dé dag om te trouwen. Honderden stelletjes zijn te aanschouwen in de publieke parken in China. De bruiden zijn natuurlijk gehuld in rode jurken, de mannen hebben een rood sjaaltje of rood giletje aan. Het is ook de dag waarop Chinese minderheden hun traditionele kledij aantrekken, waarop draken- en leeuwendansen worden uitgevoerd, honderden witte duiven en duizenden rode ballonnen worden losgelaten. De dag wordt afgesloten met een nationale tv-show waarin China’s populairste sterren optreden en, uiteraard, met knetterend vuurwerk.
Italië: beschaamd herdenken
In Italië is Bevrijdingsdag een beladen dag. Op 25 april 1945 werd het land bevrijd van de laatste restjes Duitse bezetting, maar ook van het fascisme dat het zelf had voortgebracht.
Geen vrolijke dag dus om te feesten of vrijmarkten te houden, maar een serieuze met talloze herdenkingen. Een dag waarop links of communist zijn herinneringen oproept aan standvastig verzet tegen de nazifascistische beulen.
Stokoude verzetsmensen staan strak in de houding bij het Vittoriano in Rome, bij ons beter bekend als de Suikertaart, waar de Italiaanse president traditiegetrouw een krans legt.
Maar rechts Italië wil de laatste jaren ook aandacht. Voor de jonge Italianen die sneuvelden, al strijdend voor Mussolini. Zeker nu de postfascisten meedoen aan de nieuwe regering-Berlusconi en zelfs de burgemeester van Rome mogen leveren. Het politieke geharrewar interesseert de gewone burger gelukkig weinig. Die gaat lekker een dagje naar zee of heerlijk eten met familie of vrienden.
Turkije: picknicken
In Turkije wordt Bevrijdingsdag dit jaar voor de 85e keer gevierd, en wel op 29 oktober. Op die dag werd in 1923 officieel de Republiek Turkije uitgeroepen: het Ottomaanse kalifaat was afgeschaft en onder leiding van vader des vaderlands Atatürk waren buitenlandse bezetters de deur uitgezet.
De onafhankelijkheidsdag begint steevast officieel: militaire parades, ceremonies met burgemeesters, en – wat losser maar toch ook best officieel – schoolkinderen die ten overstaan van trotse ouders historische toneelstukjes opvoeren en onafhankelijkheidsliederen en -gedichten ten gehore brengen. Gevolgd door, soms, een bezoekje aan een geschiedkundig museum om de dag een extra historisch tintje te geven. Daarna is het picknicken met de hele familie, of, als je jong bent en in de grote stad woont, naar een openluchtconcert. Het waanzinnige vuurwerk dat ‘s avonds in Istanbul langs de oevers van de Bosporus losbarst, is via de nationale tv in het hele land te volgen. En terecht: een groter spektakel is nauwelijks denkbaar.
Zuid-Afrika: weekendje weg
Met veel officiële speeches, saluutschoten en een show van de luchtmacht viert Zuid-Afrika op 27 april Freedom Day. Op deze datum stonden veertien jaar geleden miljoenen Zuid-Afrikanen in ellenlange rijen om hun stem uit te brengen in de eerste democratische verkiezingen in Zuid-Afrika.
Op verschillende bijeenkomsten door het land heen wordt de bevrijding van de blanke overheersing gevierd. Er is altijd één hoofdevenement waar de president spreekt. Ruim een week geleden was dat in Kaapstad. Tijdens zijn toespraak riep Thabo Mbeki op tot een nieuw Zuid-Afrika zonder criminaliteit, xenofobie, racisme en seksisme.
Mbeki riep de natie op niet te veel te drinken. Tijdens feestdagen stijgt het aantal verkeersslachtoffers in Zuid-Afrika sterk omdat chauffeurs met een te hoog alcoholpromillage achter het stuur kruipen. Slechts een klein percentage van de Zuid-Afrikanen bezoekt de officiële bijeenkomsten. Degenen met geld grijpen de feestdag vooral aan om een weekend weg te gaan.