Gepubliceerd: woensdag 11 juni 2008 14:12
Update: woensdag 11 juni 2008 15:47
Gevangenen in Guantanamo lopen verhoogd risico op psychische kwalen omdat de meesten van hen in extreem isolement worden gehouden. Dat heeft de mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch dinsdag gezegd.
De meeste mannen die zonder te zijn veroordeeld op de Amerikaanse basis op het zuidoostelijke puntje van Cuba worden vastgehouden, zijn slechter af dan gedetineerden in gevangenissen van de allerzwaarste categorie in de Verenigde Staten, omdat ze bijvoorbeeld geen familiebezoek mogen ontvangen en geen radio of tv in hun cel mogen hebben, zegt HRW. En dat terwijl de regering hooguit tachtig van de gevangenen voor het gerecht wil brengen.
Zelfmoorden
Dinsdag was het twee jaar geleden dat drie gevangenen in Guantanamo zelfmoord pleegden door zich aan lakens op te hangen in hun cel. Het Centrum voor Constitutionele Rechten, dat enkele tientallen gedetineerden in Guantanamo vertegenwoordigt, maakte naar aanleiding daarvan bekend het Amerikaanse ministerie van defensie aan te klagen. Namens de vader van twee van de mannen, de Saudiërs Salah al-Salami en Yasser al-Zahrani, eist de groep een niet nader genoemd bedrag aan smartengeld. De familie van het derde slachtoffer, een Jemeniet, kon niet worden achterhaald.
"Na twee jaar is er nog geen openbare rekenschap afgelegd van wat er met deze mannen is gebeurd", zei een advocaat van de groep, Pardiss Kebriaei.
Het Amerikaanse leger zegt dat de zelfmoorden aanleiding waren voor een volledige doorlichting van de procedures in de gevangenis. Een onderzoek is nog gaande, zei Pentagon-woordvoerder Jeffrey Gordon. Het afgelopen jaar zijn een paar kleine verbeteringen aangebracht. Zo mogen gevangenen nu eenmaal per jaar naar huis bellen.
Menselijk contact
Vertegenwoordigers van de gevangenen in Guantanamo waarschuwen al jaren dat het gebrek aan menselijk contact de geestelijke gezondheid van hun cliënten aantast. Educatieve of resocialisatie-programma's om de gevangenen bezig te houden ontbreken nagenoeg, aldus het nieuwe rapport.
Van de 270 gevangenen in Guantanamo zitten er ongeveer 185 vast onder maximale veiligheidsvoorwaarden, wat betekent dat ze 22 uur per etmaal alleen in een cel zitten. Ze mogen daar alleen uit om te douchen en maximaal twee uur te 'recreëren' in een kleine afgerasterde ruimte. Voor de 'gehoorzaamste' gevangenen is er Kamp 4, dat beschikt over slaapzalen, ruimte om samen te eten en een afgesloten buitenruimte waar bijvoorbeeld kan worden gevoetbald.
Een woordvoerster van de gevangenis zei dat ongeveer vijftien procent van de gedetineerden regelmatig op psychische gesteldheid wordt gecontroleerd, waarmee zij de suggestie wekte dat de gevangenen in Guantanamo er beter aan toe zouden zijn dan gevangenen in de VS.
Trauma
In het rapport -'Eenzaam opgesloten: detentieomstandigheden en geestelijke gezondheid in Guantanamo'- wordt nader ingegaan op de toestand van twee gevangenen, Salim Hamdan en Mohammed Jawad, die zich voor een militaire rechtbank zullen moeten verantwoorden voor oorlogsmisdaden. Volgens HRW zijn zij door hun gevangenschap zo getraumatiseerd dat ze wellicht geen positieve bijdrage zullen kunnen leveren aan hun verdediging. HRW spoort het Amerikaanse leger aan de gevangenen taalles en recreatiemogelijkheden aan te bieden en hun vaker telefonisch contact met hun familie toe te staan.