Door: Rik Booltink
Gepubliceerd: dinsdag 8 juli 2008 20:25
Update: woensdag 9 juli 2008 00:07
De G8-leiders willen de klimaatverandering aanpakken. Van Groenland hoeft dat niet.
De zon breekt langzaam door het dunne wolkendek dat tussen de besneeuwde fjordentoppen hangt. In de haven van Nuuk ligt het gigantische Zweeds-Deense cruiseschip Clipper Adventurer. Het is net aangemeerd. De honderden passagiers van het schip hebben een lange reis gemaakt om de gevolgen van het veranderende klimaat met eigen ogen te zien. En ze zijn van harte welkom, hier in de hoofdstad van Groenland.
Referendum
De smeltende ijskappen hebben voor Groenland gunstige gevolgen: in november beslist de bevolking van Groenland in een referendum of het eiland volgend jaar zelfstandig wordt van oud-koloniaal overheerser Denemarken. Eén van de voorwaarden voor onafhankelijkheid: zelf de jaarlijkse Deense subsidie van 440 miljoen euro kunnen vervangen.
En dat kan, denken de bewoners van het grootste eiland ter wereld. Want de smeltende ijsbergen brengen geld in het laatje van Groenland. Het land genereerde de laatste jaren honderden miljoenen euro’s extra inkomsten als gevolg van de veranderende weersomstandigheden. Alleen al omdat mensen van over de hele wereld de ijsmassa’s nog willen zien zien voordat straks alles weg is.
Toerisme
Ramptoerisme, noemt Thomas Rosenkrands van het Nationaal Toerismebureau in Nuuk de steeds grotere aantallen buitenlanders die Groenland bezoeken. Volgens hem is vooral het ministadje Ilullissat een populair oord geworden. ‘Daar zijn de indrukwekkende gletsjers en kunnen de toeristen over de parelwitte ijskappen wandelen. Het is een unieke ervaring, nu het nog kan. We staan wereldwijd inthe picture. Bill Gates, John McCain en Arnold Schwarzenegger; ze liepen hier allemaal over ons ijs.’
Behalve de toenemende belangstelling voor de ijsmassa, nu nog 1.8 miljoen vierkante kilometer, levert binnenkort ook de rijkdom in de bodem van het enorme eiland het nodige geld op, hoopt de regering van Groenland. Want hoe meer ijs smelt, des te gemakkelijker de bodemschatten daaronder – olie en mineralen – zijn te winnen.
Verborgen olie
Geologisch onderzoek van de Verenigde Staten heeft onlangs uitgewezen dat een kwart van de nog onontdekte wereldvoorraad aan olie in de Groenlandse bodem verstopt zit. Letterlijk verstopt, want tot nu toe is er nog geen olie gevonden. ‘Maar dat is slechts een kwestie van tijd’, zegt Jørn Skov Nielsen optimistisch. Hij is waarnemend minister van Olie en Mineralen van Groenland. ‘We weten zeker dat het er is, want we hebben de geologische structuur onderzocht. En er zijn ook satellietfoto’s waarop je kunt zien dat er olie vanuit de zeebodem stroomt. Maar we kunnen de grondstof niet winnen, want de ijslagen zijn nog te dik.’
Smeltend ijs
Volgens sommige wetenschappers zal de enorme ijskap bij Groenland over een aantal jaar zijn gesmolten. Ze waarschuwen dat het waterniveau van de zee wereldwijd met ruim zeven meter zal stijgen, waardoor overal kuststeden, eilanden en ook Nederland van de aardbodem zullen verdwijnen.
Vanwege dit soort waarschuwingen stapte de 72-jarige Christine Svenholm uit het Deense Aalborg aan boord van cruiseschip Clipper Adventurer. Ze wilde die smeltende ijsmassa met eigen ogen komen bekijken, zolang dat nog kon.
‘Ik heb de afgelopen weken dagenlang op zee gezeten en vele ijsschotsen zien afbreken en in het zeewater zien storten. Het is een heel indrukwekkend gezicht, maar tegelijkertijd een teken dat we ons zorgen moeten maken.’
Stiekem tevreden
Thomas Rosenkrands van het Nationaal Toerismebureau snapt de zorgen over de kimaatveranderingen, maar kijkt vooral naar de voordelen voor Groenland. ‘Vanuit mijn beroep kan ik niet ontkennen dat ik stiekem tevreden ben met de opwarming van de aarde. Al wil ik daar natuurlijk niet mee te koop lopen.’
Waarnemend minister Skov Nielsen heeft alvast een voorschot op de toekomstige olierijkdom van zijn eiland genomen. In de vissersstad Sisimiut worden de voorbereidingen getroffen om Groenlanders op te leiden voor werk in de oliebranche.
‘Binnen vijf jaar moeten 1500 mensen zijn omgeschoold’, zegt Skov Nielsen. ‘Dan raken de mensen alvast vertrouwd met de nieuwe machines, leren ze vreemde talen en hebben ze kennis van zaken. Daarmee kunnen we over tien tot vijftien jaar echt beginnen met het winnen van olie. Onze oliedroom komt uit, de vraag is nu alleen wanneer.’