Door: Mark Koster / Maarten Kranendonk
Gepubliceerd: maandag 28 juli 2008 23:51
Update: maandag 28 juli 2008 23:52
Op Gran Canaria strijdt de bevolking tegen een ‘illegale’ megagevangenis. ‘Waarom moeten wij de dumpplaats van het eiland worden?’
De gele grijpers en de grijze bulldozers zijn even gestopt met het egaliseren van de braakliggende tomatenvelden, net buiten Castillo del Romeral. Het dorp op het Spaanse toeristeneiland Gran Canaria viert vandaag zijn jaarlijkse zomerfeest en dus is het stil op de zandvlakte. Normaal gesproken staat hier echter de politie paraat om boze dorpelingen tegen te houden die de bouw van een nieuwe supergevangenis willen verstoren.
‘Iedere dag verzamelen zich wel een paar opgewonden bewoners die om de papieren van de gravers vragen. En die hebben ze niet’, zegt Damian Mekong, een dorpsbewoner die lid is van het buurtcomité. ‘Het is een illegaal bouwproject.’ Op door hem opgestuurde foto’s en video’s is te zien hoe geagiteerde buurtbewoners voor bulldozers staan, omringd door politieauto’s. De eilandbewoners verdenken de Spaanse regering er zelfs van met Washington een contract te hebben gesloten om op Gran Canaria een ‘Europese Guantánamo Bay’ te bouwen. ‘Bewijzen hebben we niet, maar het is wel opvallend dat het hoofdkwartier van Africacom (de Amerikaanse anti-terrorismepost in Afrika, red.) is gevestigd in Marokko, 80 kilometer hiervandaan.’
Het Britse dagblad The Guardianbeweerde onlangs op basis van bronnen binnen mensenrechtenorganisaties dat drie Amerikaanse oorlogsschepen in de wateren rondom Afrika worden gebruikt om ‘terroristen’ te vervoeren. De VS zouden nu op zoek zijn naar een permanent onderkomen voor deze gevangenen.
Waar of niet (de Amerikanen ontkennen), op het toeristeneiland zwelt het verzet tegen de gevangenis aan. Het complex wordt 65 voetbalvelden groot en moet 3.600 gedetineerden herbergen. ‘Wij vrezen dat het toerisme hier onder zal lijden. We zijn al zo vaak gebruikt voor omstreden bouwprojecten’, zegt Mekong. Onlangs verrees er tegen de zin van de dorpelingen een gascentrale voor de kust en ligt er pal voor de deur de grootste vuilstort van het eiland.
Burgemeester Mari Pino Torres is ook niet onverdeeld gelukkig met de mega-gevangenis. Maar ze wijst erop dat het complex veel werk kan opleveren. Gran Canaria kampt met een toenemende werkloosheid als gevolg van teruglopend toerisme. De verwachting is dat er honderden banen bijkomen. Hoewel Torres eerst actief protesteerde tegen de komst van de gevangenis, heeft ze onder druk van Madrid (waar haar partij regeert) toch ingestemd, menen critici. Haar positie omschrijft ze nu als een ‘passief nee’, tot woede van de bevolking.
Lex Thoonen, uitgever van Hollandse Nieuwe, een lokaal Nederlandstalig maandblad, begrijpt de ophef, maar vraagt zich af of de gevangenis werkelijk zo’n ontwrichtende werking op het toerisme zal hebben. ‘Dat tomatenveld lag daar al zeven jaar ongebruikt.’ Het gerucht over Guantánamo Bay heeft hij ook vernomen, maar het lijkt hem sterk.
De socialisten in Madrid anticiperen mogelijk op de aanhoudende komst van illegale bootvluchtelingen uit Afrika. Mekong: ‘Vluchtelingen gaan na drie maanden terug. Die hoef je niet op te sluiten.’ Dan, zuchtend: ‘En veel van die extra banen gaan naar Spanjaarden van het vasteland, omdat je een cursus in Spanje moet hebben gevolgd.’