Gepubliceerd: zondag 31 augustus 2008 09:31
Update: zondag 31 augustus 2008 09:42
Voor het eerst in de geschiedenis van de mensheid is het mogelijk om
met een schip helemaal rond de Noordpool te varen. Er is zoveel ijs
gesmolten boven en rond de Noordelijke IJszee dat de noordoostelijke en
de noordwestelijke doorvaart voor het eerst in zeker 125.000 jaar
allebei tegelijk bevaarbaar zijn.
Dit meldt de Britse
kwaliteitskrant The Independent on Sunday zondag op gezag van recente
satellietbeelden die door wetenschappers zijn geanalyseerd.
De
noordwestpassage van de Atlantische Oceaan langs Groenland en tussen
Canadese eilanden door naar de Stille Oceaan is sinds afgelopen
weekeind open. Enkele dagen later viel de laatste ijstong uit elkaar
die de noordoostpassage van Finland langs Rusland en Siberië naar de
Stille Oceaan blokkeerde.
IJskappen op Antarctica smelten sneller dan verwacht | Foto: EPA
Volgens prof. Mark Serreze, een
drijfijsdeskundige van het Amerikaanse Nationale Sneeuw en IJs Data
Centrum (NSIDC), is er sprake van een ,,historische gebeurtenis''. Door
de opwarming van de aarde is de ijskap van de Noordpool mogelijk in een
,,dodelijke spiraal'' terechtgekomen, aldus de wetenschapper.
In
2005 ging de noordoostelijke doorvaart open, terwijl de noordwestelijke
in de greep van het ijs bleef. Vorig jaar was het juist omgekeerd.
De
traditionele zeeweg van Europa naar het Verre Oosten via het zuidelijk
halfrond - langs Kaap Hoorn of de Kaap de Goede Hoop - is vrij lang. Al
eeuwen dromen zeevaarders van een kortere route. Een Engelse expeditie
in 1553 om een noordoostelijke doorvaart te vinden, leidde tot een
ramp. Twee van de drie schepen vroren vast bij Lapland en alle
opvarenden kwamen om het leven.
Ook Nederlandse expedities
mislukten. Ontdekkingsreiziger Willem Barentsz vond na de beroemde
overwintering op Nova Zembla de dood. Een ijsbreker van de Sovjet-Unie
maakte de tocht in 1932 voor het eerst.
Ook op de noordwestelijke
doorvaart hebben zeelieden hun tanden stukgebeten. Tal van
ontdekkingsreizigers lieten er sinds eind 15e eeuw hun leven. De Noor
Roald Amundsen slaagde er begin 20e eeuw voor het eerst in de
noordwestelijke doorvaart in haar geheel te volbrengen, in etappes
uitgesmeerd over drie zomers (1903-1906).
Foto: EPANoordpoolMet
Noordpool of het Noordpoolgebied wordt vaak het gehele gebied ten noorden van de
Noordpoolcirkel (66° 33'NB) bedoeld. Dit gebied heet de
Arctis.
EnergieDoor het smelten van het ijs wordt de Noordpool steeds interessanter voor
het winnen van olie en gas. Er wordt geschat dat zich in de noordpoolregio zo'n 90 miljard vaten olie en circa 47 biljoen kubieke meter gas onder de grond zit. Meerdere landen maken aanspraak op deze delfstoffen: onder andere Rusland, Canada, Denemarken, Noorwegen en de VS.
RuslandRusland ging zelfs zo ver, dat ze
een vlag liet zinken in de Noordpoolzee om zo het gebied
te claimen. Later
ontkende het land dat de vlag daarom is geplaatst. "Wij respecteren het internationaal recht", aldus de Russische minister van Buitenlandse Zaken.
De Russische vlag op de bodem van de poolzee | Foto: EPA